1 Brygada Artylerii Polowej (austro-węgierska)

Ten artykuł dotyczy austro-węgierskiej 1 Brygady Artylerii Polowej. Zobacz też: inne brygady artylerii noszące numer „1”.

1 Brygada Artylerii Polowej (1. Art.-Brig., 1. FABrig.) – brygada artylerii polowej cesarskiej i królewskiej Armii.

1 Brygada Artylerii Polowej
1. Feldartilleriebrigade
Historia
Państwo  Austro-Węgry
Sformowanie 1885
Rozformowanie 1914
Tradycje
Kontynuacja 12 Brygada Artylerii Polowej
Działania zbrojne
I wojna światowa
Organizacja
Dyslokacja garnizon Kraków
Rodzaj sił zbrojnych c. i k. Armia
Rodzaj wojsk artyleria
Podległość 1 Korpus

Historia brygadyEdytuj

1 maja 1885 roku w Krakowie została utworzona 1 Brygada Artylerii (niem. 1. Artillerie-Brigade). Brygada była podporządkowana komendantowi 1 Korpusu, a w jej skład wchodził:

W 1889 roku przeprowadzono reorganizację brygady. W jej skład włączono 10. Morawsko-śląski Pułk Artylerii Korpuśnej i 20. Ciężki Dywizjon. Oba oddziały stacjonowały w Ołomuńcu i należały do tego czasu do 10 Brygady Artylerii w Brnie. Ze składu brygady ubył 1. Galicyjski Pułk Artylerii Korpuśnej w Krakowie i 2. Ciężki Dywizjon w Przemyślu. Obie jednostki zostały podporządkowane komendantowi 10 Brygady Artylerii w Przemyślu[2].

Skład 1 Brygady Artylerii po reorganizacji przedstawiał się następująco:

W 1890 roku samodzielne ciężkie dywizjony zostały przemianowane odpowiednio na 1. Dywizjon i 20. Dywizjon[4].

Na początku 1892 roku ze składu 10. Morawsko-śląsko-galicyjskiego Pułku Artylerii Korpuśnej wyłączono 41. Dywizjon w Ołomuńcu i podporządkowano bezpośrednio komendantowi 1 Brygady Artylerii[5].

Z dniem 1 stycznia 1894 roku została wprowadzona w życie kolejna reorganizacja, w ramach której:

  • 1 Brygada Artylerii przejąła od 10. Pułku Artylerii Korpuśnej nazwę wyróżniającą „Morawsko-śląsko-galicyjska”,
  • 10. Pułk Artylerii Korpuśnej został przeniesiony z Ołomuńca do Krakowa i przemianowany na 1. Pułk Artylerii Korpuśnej,
  • 1. Dywizjon w Wadowicach został rozwinięty w 1. Pułk Artylerii Dywizyjnej,
  • 20. Dywizjon w Ołomuńcu został rozwinięty w 2. Pułk Artylerii Dywizyjnej,
  • 41. Dywizjon w Ołomuńcu został przeniesiony do Krakowa i rozwinięty w 3. Pułk Artylerii Dywizyjnej[6].

Skład 1 Morawsko-śląsko-galicyjskiej Brygady Artylerii po reorganizacji przedstawiał się następująco:

Z dniem 6 kwietnia 1908 roku weszła w życie nowa organizacja artylerii, w ramach której:

  • 1 Brygada Artylerii został przemianowana na 1 Brygadę Artylerii Polowej i pozbawiona dotychczasowej nazwy wyróżniającej,
  • 1. Pułk Artylerii Korpuśnej został przemianowany na 1. Pułk Haubic Polowych,
  • ze składu 1. Pułku Artylerii Korpuśnej został wyłączony dywizjon artylerii konnej i przekształcony w samodzielny oddział pod nazwą 1. Dywizjon Artylerii Konnej,
  • 1,. 2. i 3. Pułki Artylerii Dywizyjnej zostały przemianowane na 1., 2. i 3. Pułki Armat Polowych,
  • w Krakowie został utworzony 2. Dywizjon Ciężkich Haubic oraz Kadra 6. Dywizjonu Ciężkich Haubic[8].

Wymienione wyżej oddziały podlegały komendantowi 1 Brygady Artylerii Polowej pod względem wyszkolenia, natomiast pod względem taktycznym zostały podporządkowane komendantom wielkich jednostek piechoty i kawalerii:

W 1913 roku komendantowi brygady ponownie podporządkowano Dywizjon Taborów Nr 1 w Krakowie[10].

Organizacja pokojowa w 1914 roku:

W sierpniu 1914 roku, w czasie mobilizacji, brygada została przemianowana na 12 Brygadę Artylerii Polowej i włączona w skład 12 Dywizji Piechoty[12].

Komendanci brygadyEdytuj

 
Tadeusz Rozwadowski
  • GM Karl Fischer (1885[13] – 1887 → komendant 12 Dywizji Piechoty)
  • płk Wenzel Broschek von Boroglav (1887 – 1888 → stan spoczynku)
  • FML Wilhelm von Wagner (1888 – 1889 → urlopowany)
  • GM Fridrich von Gehren (1889 – 1 XI 1890 → stan spoczynku[14])
  • GM Joseph von Eschenbacher (1890 – †15 VIII 1891[15])
  • płk / GM Franz Siglitz von Siegdorf (1891 – 1897 → komendant 11 Brygady Piechoty)
  • FML Gustav Uher (1897 – 1 XI 1898 → stan spoczynku[16])
  • płk / GM Ferdinand Rost (1898 – 1 V 1904 → stan spoczynku[17])
  • płk / GM Ludwik Fiderkiewicz (1904 – 1908)
  • płk / GM Peter Millivojevich (1908 – 1 V 1910 → stan spoczynku[18])
  • GM Johann Wikullil (1910 – 1913)
  • GM Tadeusz Rozwadowski (IV 1913 – II 1915[12])

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Anhang zum Kais. Königl. Militär-Schematismus für das k.k. Heer 1885. Enthält die Artillerie-Waffe mit rücksicht auf die mit 1 maj durchgeführte organisation. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, maj 1885. (niem.)
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1890. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1889. (niem.)
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1891. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, styczeń 1891. (niem.)
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1892. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, styczeń 1892. (niem.)
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1894. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, styczeń 1894. (niem.)
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1909. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, styczeń 1909. (niem.)
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1914. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, luty 1914. (niem.)
  • Juliusz Bator: Wojna galicyjska. Działania armii austro-węgierskiej na froncie północnym (galicyjskim) w latach 1914-1915. Kraków: Wydawnictwo EGIS Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-7396-747-2. (pol.)
  • Jan Rydel: W służbie cesarza i króla: generałowie i admirałowie narodowości polskiej w siłach zbrojnych Austro-Węgier w latach 1868-1918. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2001. ISBN 83-7188-235-1.
  • Antonio Schmidt-Brentano: Die k. k. bzw. k. u. k. Generalität 1816-1918. Wiedeń: Austriackie Archiwum Państwowe, 2007.