Aberracja chromatyczna

Aberracja chromatyczna, chromatyzm – cecha soczewki lub układu optycznego wynikająca z różnych odległości ogniskowania (ze względu na różną wartość współczynnika załamania) dla poszczególnych barw widmowych światła (różnych długości fali światła). W rezultacie występuje rozszczepienie światła, które widoczne jest na granicach kontrastowych obszarów pod postacią kolorowej obwódki[1] (zobacz zdjęcie obok).

Powstawanie aberracji chromatycznej (1) i jej korekcja (2)
Górne zdjęcie zrobione jest przy użyciu obiektywu o wysokiej jakości - aberracja praktycznie nie występuje. Dolne zdjęcie zrobiono po nałożeniu dodatkowego obiektywu szerokokątnego

Aberracja chromatyczna występuje również w soczewce ludzkiego oka, powodując barwne obwódki (pomarańczowe i niebieskie) wokół ciemnych przedmiotów na jasnym tle. W przypadku układów optycznych (teleskopy, obiektywy fotograficzne itp.) jest to wada pogarszająca jakość odwzorowania.

Korekcja chromatyzmuEdytuj

Korekcja chromatyzmu zwana jest achromatyzacją.

Ten typ deformacji obrazu po raz pierwszy został skorygowany w dużym stopniu w układzie soczewek o nazwie achromat wynalezionym przez Anglika Johna Dollonda (1706–1761) w Anglii.

Czarno-biała fotografiaEdytuj

Zjawisko to jest znane również w fotografii czarno-białej. Nie występują tam co prawda kolory, ale aberracja chromatyczna wywołuje nieostrość obrazu. Jego korekcję można osiągnąć poprzez:

  • zastosowanie apochromatu,
  • użycie odpowiedniego filtru kolorowego o wąskim pasmie przepustowości,
  • odpowiednie konwertowanie pojedynczych kanałów koloru do kanału czarno-białego.

Niektóre z tych metod wymagają jednak zwiększenia czasu ekspozycji.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Aberracja chromatyczna, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-07-23].