Otwórz menu główne

Antoni Niemancewicz SJ (ur. 8 lutego 1893 w Petersburgu, zm. 6 stycznia 1943 w Mińsku) – białoruski duchowny katolicki, jezuita, doktor teologii, egzarcha Białoruskiego Kościoła Greckokatolickiego w latach 1940-1943

Antoni Niemancewicz
egzarcha
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 8 lutego 1893
Petersburg
Data i miejsce śmierci 6 stycznia 1943
Mińsk
egzarcha Białoruskiego Kościoła Greckokatolickiego
Okres sprawowania 1940-1943
Wyznanie katolickie
Kościół Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-słowiańskiego
Inkardynacja SJ
Śluby zakonne 1929
Prezbiterat 1915

ŻyciorysEdytuj

Absolwent Akademii Duchownej w Sankt Petersburgu. Po I wojnie światowej jako kapłan rzymskokatolicki za swoja gorliwą działalność duszpasterską był prześladowany w Rosji. W 1919 roku został aresztowany przez władze bolszewickie i trafił do więzienia. W 1925 roku w drodze wymiany więźniów przyjechał do Polski. Następnie wyjechał do Rzymu, gdzie w latach 1925-1927 odbył studia doktoranckie w Papieskim Instytucie Wschodnim[1]. W 1928 roku został wykładowcą na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W 1929 roku przeszedł z obrządku łacińskiego na obrządek bizantyjski. Wstąpił do klasztoru jezuitów w Albertyniu.

Jako jezuita prowadził działalność misyjną w ramach Kościoła neounickiego w Polsce. W latach 1932-1939 był redaktorem czasopism kościelnych Da Złuczeńnia i Złuczeńnie, w których propagował odrodzenie świadomości narodowej wśród Białorusinów. Od 1929 roku proboszcz parafii greckokatolickiej w Albertyniu, a od 1933 roku proboszcz parafii greckokatolickiej w Synkowiczach, wykładowca teologii pastoralnej Papieskiego Seminarium Wschodniego w Dubnie[2].

W 1939 roku po zakończeniu kampanii wrześniowej, wcieleniu Kresów do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i rezygnacji ze stanowiska egzarchy Wołynia, Podlasia i Polesia, Mikołaja Czarneckiego stanął na czele Kościoła greckokatolickiego na Białorusi. 17 września 1940 roku został mianowany przez arcybiskupa lwowskiego, Andrzeja Szeptyckiego egzarchą Białoruskiego Kościoła Greckokatolickiego z siedzibą w Albertyniu[2]. 5 stycznia 1942 roku otrzymał dla swojej misji zatwierdzenie papieskie. Pozwoliło mu to na krótko wznowić legalną działalność Kościoła neounickiego na terenach Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej okupowanych przez wojska niemieckie.

W lecie 1942 roku został aresztowany przez Niemców. Zmarł 6 stycznia 1943 roku śmiercią męczeńską w szpitalu więziennym Sicherheitsdienst w Mińsku[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Sergiusz Gajek, Eugeniusz Usoszyn: Egzarcha Antoni Niemancewicz - wierny świadek Ewangelii. Roczniki Teologiczne. [dostęp 8 listopada 2009].
  2. a b Sarhiej Jorsz: Historyczne znaczenie misji wschodniej jezuitów w Albertynie. Roczniki Teologiczne. [dostęp 8 listopada 2009].

Zobacz teżEdytuj