Otwórz menu główne

Bączkowski i inni przeciwko Polsce

sprawa przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu

Bączkowski i inni przeciwko Polsce – sprawa, która toczyła się przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu[1][2]. Finalnie Trybunał jednogłośnie orzekł, że zakaz organizacji Parady Równości w Warszawie, wydany przez prezydenta Warszawy w 2005 roku, naruszał artykuły 11, 13 i 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka[3][4]. Wyrok ten ogłoszono 3 maja 2007 roku[4]. Orzeczenie to głosi ponadto, że zakaz organizowania parad mniejszości seksualnych jest sprzeczny z prawem do wolności zgromadzeń i zrzeszania się[5].

Stroną skarżącą w sprawie byli: Tomasz Bączkowski, Robert Biedroń, Krzysztof Kliszczyński, Yga Kostrzewa, Tomasz Szypuła oraz Fundacja Równości[5]. Pełnomocnikiem oskarżycieli był Zbigniew Hołda[5].

TłoEdytuj

W 2005 roku ówczesny Prezydent Warszawy (późniejszy Prezydent Polski) Lech Kaczyński odmówił przemarszu parady osób LGBT przez miasto, uzasadniając swoją decyzję tym, że organizatorzy nie przedstawili planu organizacji ruchu, że taka parada promowałaby „homoseksualny styl życia” w Warszawie[6], sprzeciwiał się również „propagowaniu orientacji homoseksualnej”[7][8]. Jednak pomimo formalnego zakazu 11 czerwca 2005 roku marsz odbył się[5]. Wzięło w nim udział około 2500 osób[9].

Na dzień przed paradą, 10 czerwca 2005 roku, jej organizatorzy odwołali się do wojewody mazowieckiego, argumentując, że decyzja miasta naruszyła ich prawo do pokojowego zgromadzania się[4]. Wojewoda orzekł, że wymóg miasta dotyczący planu organizacji ruchu był niezgodny z prawem i że parada została bezprawnie ograniczona. Dalsze postępowanie zostało umorzone ze względu na to, że parada już się odbyła[5].

16 grudnia 2005 roku organizatorzy parady, pod przewodnictwem Tomasza Bączkowskiego, wszczęli postępowanie sądowe przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, twierdząc, że ich prawo do pokojowego zgromadzenia zostało naruszone i że zostali potraktowani w sposób dyskryminujący, biorąc pod uwagę, że inne marsze mogły odbyć się 11 czerwca[5]. ETPCz przyjął sprawę do rozpoznania w dniu 5 grudnia 2006 roku[10].

WyrokEdytuj

Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, iż mimo że marsz ostatecznie się odbył, to fakt, że został on zakazany przez władze miasta, stanowi naruszenie wolności zgromadzeń na podstawie artykułu 11 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Ponadto w orzeczeniu potwierdzono, że[11]:

Obowiązek państwa do zapewnienia rzeczywistego i skutecznego poszanowania wolności zrzeszania się i zgromadzeń miał szczególne znaczenie dla osób o niepopularnych poglądach lub należących do mniejszości, ponieważ byli bardziej narażeni na wiktymizację.

Sąd stwierdził również, że Polska naruszyła artykuł 14 Konwencji, ponieważ inne marsze, które odbyły się tego samego dnia, nie podlegały takim samym warunkom jak marsz na rzecz praw gejów i lesbijek, a co za tym idzie, mogły one mieć miejsce[12]. Ponadto sąd orzekł, że doszło do naruszenia artykułu 13 Konwencji dotyczącego prawa do skutecznego środka odwoławczego, ponieważ organizatorzy nie mieli do dyspozycji żadnej procedury prawnej, która umożliwiłaby im odwołanie się od decyzji przed dniem, w którym marsz miał się odbyć[4].

ReakcjeEdytuj

Wyrok został uznany przez środowiska LGBT jako przełomowa decyzja w sprawie praw mniejszości seksualnych do wolności zgromadzeń. Według Roberta Biedronia, lidera Kampanii Przeciw Homofobii – polskiej organizacji na rzecz praw osób LGBT, orzeczenie to było „bardzo ważnym krokiem w kierunku równości gejów i lesbijek w Polsce a także w kilku innych krajach Europy Środkowej i Wschodniej"[13].

 
Parada Równości 2006

Michael Cashman, szef Intergrupy Parlamentu Europejskiego ds. Praw Gejów i Lesbijek, stwierdził[14]:

Jestem bardzo zadowolony z tego orzeczenia. Jest to potwierdzenie wszystkiego, co mówiliśmy o działaniach rządu polskiego przeciwko podstawowym wolnościom polskich kobiet i mężczyzn ze środowisk LGBT.

Sarah Ludford, posłanka do Parlamentu Europejskiego z ramienia Liberalnych Demokratów Wielkiej Brytanii, oświadczyła, że „wyrok ten jest niezwykle ważny, ponieważ po raz pierwszy Europejski Trybunał Praw Człowieka wypowiedział się konkretnie w sprawie zakazu marszu równości i homoseksualizmu. Wyjaśnienie że wolność zgromadzeń ma pełne zastosowanie do tych wydarzeń, jest jednak mile widziana”[14].

Władze polskie nie wydały po wyroku oficjalnego komentarza. Sekretarz stanu Maciej Łopiński stwierdził jednak, że „prezydent Lech Kaczyński może podjąć dalsze działania”[13], a w 2007 roku pojawiły się spekulacje, że prezydent Polski może odwołać się od wyroku (co jednak nie nastąpiło)[15].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Case of Bączkowski and others v. Poland (Application no. 1543/06). Judgment, HUDOC - European Court of Human Rights, 24 września 2007 [dostęp 2019-10-12].
  2. Skarga na Lecha Kaczyńskiego do Trybunału w Strasburgu, wiadomosci.wp.pl, 26 sierpnia 2005 [dostęp 2019-10-07].
  3. Strasburg: polskie władze naruszyły prawa człowieka, wiadomosci.wp.pl, 3 maja 2007 [dostęp 2019-10-07].
  4. a b c d Sprawa Bączkowski i inni przeciwko Polsce – skarga nr 1543 06, wyrok z dnia 3 maja 2007 r.. www.trybunal.gov.pl. [dostęp 2019-10-12].
  5. a b c d e f Trybunał w Strasburgu o zakazie Parady Równości 2005, ngo.pl [dostęp 2019-10-12].
  6. Spór o Paradę Równości, wyborcza.pl [dostęp 2019-10-07].
  7. Polish capital bans Pride again, www.gay.com, 13 marca 2007 [zarchiwizowane z adresu 2007-03-13].
  8. Dorota Pudzianowska, Sprawa Bączkowski i inni przeciwko Polsce - Artykuł 32, www.hfhr.org.pl [dostęp 2019-10-07].
  9. Gay marchers ignore ban in Warsaw, news.bbc.co.uk, 11 czerwca 2005 [dostęp 2019-10-12].
  10. Trybunał w Strasburgu będzie orzekał o zakazie Parady Równości 2005 w Warszawie, ngo.pl [dostęp 2019-10-12].
  11. Press release issued by the Registrar. Chamber judgment. Bączkowski and others v. Poland, HUDOC - European Court of Human Rights, 3 maja 2007 [dostęp 2019-10-07].
  12. European court: Polish ban on gay rights march violates human rights, China Daily, 3 maja 2007 [dostęp 2019-10-12] (ang.).
  13. a b Poland Gay March Ban Violates Human Rights / Queerty, www.queerty.com, 28 września 2007 [zarchiwizowane z adresu 2007-09-28].
  14. a b MEPs welcome Pride ban ruling, www.pinknews.co.uk, 30 września 2007 [zarchiwizowane z adresu 2007-09-30].
  15. Polish gay activists win human rights case, www.poland.pl, 4 maja 2007 [zarchiwizowane z adresu 2012-02-06].