Otwórz menu główne

Bartłomiej Nowodworski herbu Nałęcz[1] (ur. ok. 1552 w Nowym Dworze, zm. 1625 w Warszawie) – najsławniejszy z Polaków kawaler maltański[2], filantrop.

Bartłomiej Nowodworski
Ilustracja
Herb
Nałęcz
Rodzina Nowodworscy herbu Nałęcz
Data i miejsce urodzenia ok. 1552
Nowy Dwór
Data i miejsce śmierci 1625
Warszawa
Ojciec Antoni Nowodworski, chorąży pomorski
Matka Marianna Deręgowska

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

W młodości towarzyszył w wyprawach m.in. Stefanowi Batoremu. Za zabójstwo w pojedynku pokojowca królewskiego musiał uchodzić z kraju i wiele lat przebywał we Francji, gdzie służył królom Henrykowi III i Henrykowi IV. W 1599 roku, z listami polecającymi od tego ostatniego, udał się na Maltę, gdzie brał udział w wojnach jako kawaler maltański, choć członkiem zakonu formalnie został w roku 1605. Po powrocie do Polski służył u króla Zygmunta III. Dzięki podłożonej przez niego minie, 13 czerwca 1611 roku zakończyło się oblężenie Smoleńska. Dowodził szturmem na Moskwę 1 października 1618 podczas wyprawy Jana Karola Chodkiewicza.

Trzykrotnie ranny, zajął się działalnością publicystyczną, propagując w kraju ideę maltańską. Uważał, że na bazie komandorii maltańskich można by w kraju kształcić szlachtę w nowoczesnej sztuce wojennej. W Krakowie wsparł swoimi fundacjami (w 1617 oraz 1619 roku) istniejące od 1588 roku, gimnazjum, które potem obrało go także za patrona[3]. Przed śmiercią otrzymał komandorię maltańską (był komandorem poznańskim w latach 1624-1625).

Bartłomiej Nowodworski jest patronem I Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie i Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Tucholi.

PrzypisyEdytuj

  1. Rodzina, herbarz szlachty polskiej, t. XII, Warszawa 1912, s. 191.
  2. Koźmian 1841 ↓.
  3. Bąk 1976 ↓.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj