Borsuk[7] (Meles) – rodzaj ssaka z podrodziny Melinae w obrębie rodziny łasicowatych (Mustelidae).

Borsuk
Meles[1]
Brisson, 1762[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – borsuk europejski (M. meles)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

drapieżne

Podrząd

psokształtne

Infrarząd

Arctoidea

Parvordo

łasicokształtne

Rodzina

łasicowate

Podrodzina

Melinae

Rodzaj

borsuk

Typ nomenklatoryczny

Ursus meles Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Zasięg występowania
Mapa występowania

     Meles meles

     Melese leucurus

     Meles anakuma

Zasięg występowaniaEdytuj

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji[8][9][10].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała (bez ogona) 49,5–90 cm, długość ogona 11,5–20,5 cm; masa ciała 3,5–17 kg[9].

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Meles: łac. meles „borsuk”[11].
  • Taxus: nowołac. taxus „borsuk”, od pragerm. þahsuz „borsuk”[12]. Gatunek typowy: Ursus meles Linnaeus, 1758.
  • Melesium: łac. meles „borsuk”[11]. Nowa nazwa dla Taxus É. Geoffroy Saint-Hilaire & G. Cuvier, 1795.
  • Eumeles: gr. ευ eu „dobry, ładny, typowy”; rodzaj Meles Brisson, 1762 (borsuk)[13]. Gatunek typowy: Meles anakuma Temminck, 1844.
  • Meledes: rodzaj Meles Brisson, 1762 (borsuk); -οιδης -oidēs „przypominający”[14]. Gatunek typowy: Meles taxus arenarius Satunin, 1895 (= Taxidea leucurus Hodgson, 1847).
  • Borsuk: współcześnie używane polskie określenie tego zwierzęcia, które wyparło wcześniejszą nazwę jaźwiec[15], pochodzi oryginalnie z języków tureckich (turcyzm), a do języka polskiego trafiła za pośrednictwem rusińskim (rutenizm)[16].

Podział systematycznyEdytuj

Do rodzaju należą następujące gatunki[8][7]:

PrzypisyEdytuj

  1. Meles, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. M.J. Brisson: Regnum animale in classes IX. distributum, sive, Synopsis methodica : sistens generalem animalium distributionem in classes IX, & duarum primarum classium, quadrupedum scilicet & cetaceorum, particularem divisionem in ordines, sectiones, genera & species: cum brevi cujusque speciei descriptione, citationibus auctorum de iis tractantium, nominibus eis ab ipsis & nationibus impositis, nominibusque vulgaribus. Lugduni Batavorum: Theodorum Haak, 1762, s. 12. (łac.)
  3. É. Geoffroy Saint-Hilaire & G. Cuvier. Mammalogie. Mémoire sur une nouvelle division des Mammifères, et sur les principes qui doivent servir de base dans cette sorte de travail, lu à la société d’Histoire naturelle, le premier floréal de l’an troisième. „Magasin Encyclopédique”. 2, s. 187, 1795 (fr.). 
  4. C.S. Rafinesque: Analyse de la nature, or, Tableau de l’univers et des corps organisés. Palerme: Aux dépens de l’auteur, 1815, s. 59. (fr.)
  5. J.E. Gray. Revision of the genera and species of Mustelidae contained in the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1864, s. 140, 1864 (ang.). 
  6. N.F. Kastschenko. „Bull. Acad. Sci. Ukr. Phys.-Math. I”. 4, s. 21, 1925 (ros.). 
  7. a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 158. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  8. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 450. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)
  9. a b S. Larivière & A.P. Jennings: Family Mustelidae (Weasels and relatives). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 622–624. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)
  10. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Meles. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-23].
  11. a b Palmer 1904 ↓, s. 408.
  12. Palmer 1904 ↓, s. 666.
  13. Palmer 1904 ↓, s. 276.
  14. E.C. Jaeger: Source-book of biological names and terms. Wyd. 1. Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 152. (ang.)
  15. PWN: jaźwiec – Słownik języka polskiego PWN. [dostęp 2018-05-30].
  16. Aleksander Brückner: Słownik etymologiczny języka polskiego. 1927. Cytat: turecka nazwa zamiast rodzimej, p.jaźwiec, już w 16. w. w Wielkopolsce obiegająca; Ruś pisze je barsuk; tur. borsuk.

BibliografiaEdytuj