Otwórz menu główne

Cerkiew św. Jana Chrzciciela w Odrzechowej

zabytkowa światynia

Cerkiew św. Jana Chrzciciela w Odrzechowej – dawna parafialna cerkiew greckokatolicka, wzniesiona w 1813 w Odrzechowej.

Cerkiew św. Jana Chrzciciela
obecnie kościół św. Jana Chrzciciela
Distinctive emblem for cultural property.svg A-178 z dnia 22.01.1970[1]
kościół parafialny
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Miejscowość Odrzechowa
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Jana Chrzciciela w Odrzechowej
Wezwanie Świętego Jana Chrzciciela
Położenie na mapie gminy Zarszyn
Mapa lokalizacyjna gminy Zarszyn
Odrzechowa, dawna cerkiew
Odrzechowa, dawna cerkiew
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Odrzechowa, dawna cerkiew
Odrzechowa, dawna cerkiew
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Odrzechowa, dawna cerkiew
Odrzechowa, dawna cerkiew
Położenie na mapie powiatu sanockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sanockiego
Odrzechowa, dawna cerkiew
Odrzechowa, dawna cerkiew
Ziemia49°32′53,7″N 21°58′44,2″E/49,548250 21,978944

Po wysiedleniach ludności łemkowskiej w 1945 cerkiew przejęta przez kościół rzymskokatolicki. W latach 1945–1958 użytkowana jako kościół filialny parafii w Głębokiem. Od 1958 pełni funkcję kościoła parafialnego parafii św. Jana Chrzciciela w Odrzechowej.

Świątynię wraz z dzwonnicą, cmentarzem przykościelnym i ogrodzeniem wpisano w 1970 do rejestru zabytków[1].

Spis treści

Historia obiektuEdytuj

Cerkiew powstała w 1813, przypuszczalnie według projektu rządowego, w stylu zwanym józefińskim, z niewielką wieżą nad wejściem do nawy[2]. Jej fundatorem był ówczesny właściciel dóbr Ignacy Urbański[3]. W 1898 w trakcie prac remontowych wykonano nowy dach pokryty blachą, a obiekt odmalowano. W 1944 cerkiew została poważnie uszkodzona w czasie działań wojennych. Remontowana w latach 1955, 1959 i 1973.

Architektura i wyposażenieEdytuj

Cerkiew murowana, jednoprzestrzenna, otynkowana[4]. Prezbiterium zwrócone na północ, zamknięte półkolistą absydą. Przy nim od zachodu zakrystia. Szersza prostokątna nawa, z niewyodrębnionym zewnątrz babińcem od południa przechodząca w kruchtę. W prezbiterium ściany rozczłonkowane pilastrami, w nawie filarami przyściennymi o wgłębionych narożnikach. Chór muzyczny w wieży otwarty trzema arkadami do nawy.

Wewnątrz ikonostas malowany w 1870 oraz późnobarokowy ołtarz główny.

W cerkwi znajduje się tablica poświęcona beatyfikowanemu przez Jana Pawła II w 2001 błogosławionemu Kościoła greckokatolickiego Iwanowi Ziatykowi, urodzonemu w Odrzechowej.

Wokół cerkwiEdytuj

Obok świątyni znajduje się murowana z kamienia rzecznego dzwonnica parawanowa zbudowana prawdopodobnie w 1850. Cerkiew otacza murek z kamienia łamanego. W granicach ogrodzenia stary przycerkiewny cmentarz.

Obok dzwonnicy znajduje się pomnik upamiętniający 570 żołnierzy poległych w I wojnie światowej.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podkarpackie. 2018-09-30. [dostęp 2018-05-11].
  2. Jarosław Giemza: Cerkwie i ikony Łemkowszczyzny. Libra PL, Rzeszów 2017, Wydanie I, s. 151. ISBN 978-83-63526-11-5.
  3. Piotr Libicki: Dwory i pałace wiejskie w Małopolsce i na Podkarpaciu. Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2012, s. 321. ISBN 978-83-7510-597-1.
  4. Zbigniew Muzyk: Cerkwie. Wschodnia część Beskidu Niskiego. Wydawnictwo Fundacja, Nowy Sącz 2000, s. 25. ISBN 83-913147-2-3.

BibliografiaEdytuj