Otwórz menu główne

Cmentarz Komunalny w Kłodzku – jedna z największych nekropolii w powiecie kłodzkim.

Cmentarz Komunalny w Kłodzku
Ilustracja
Główne wejście
Państwo  Polska
Miejscowość Kłodzko
Adres ul. Dusznicka
Typ cmentarza komunalny
Wyznanie rzymskokatolickie
Stan cmentarza czynny
Data otwarcia 30 kwietnia 1892
Zarządca Gmina Kłodzko
Położenie na mapie Kłodzka
Mapa lokalizacyjna Kłodzka
Cmentarz Komunalny w Kłodzku
Cmentarz Komunalny w Kłodzku
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cmentarz Komunalny w Kłodzku
Cmentarz Komunalny w Kłodzku
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Cmentarz Komunalny w Kłodzku
Cmentarz Komunalny w Kłodzku
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kłodzkiego
Cmentarz Komunalny w Kłodzku
Cmentarz Komunalny w Kłodzku
Ziemia50°26′25″N 16°38′20″E/50,440278 16,638889
Strona internetowa
Krzyż kamienny
Nowa część cmentarza
Kapliczka domkowa

PołożenieEdytuj

Cmentarz położony jest w zachodniej części miasta, w znacznym oddaleniu od centrum, przy wyjazdowej drodze na Kudowę. Jego granice wyznaczają ulice: Dusznicka, Objazdowa i Korytowska[1]. Zarządcą cmentarza jest Gmina Kłodzko, która powierza pełnienie zarządu przedsiębiorcom zewnętrznym. Obecnie jest to firma „Mar-Pol”[2].

HistoriaEdytuj

Największy spośród kłodzkich cmentarzy został założony pod koniec XIX w., 30 kwietnia 1892 r. po likwidacji bram i murów miejskich. Powstał na zachodnich peryferiach miasta w znacznym oddaleniu od centrum. Wynikało to z przepełnienia istniejących cmentarzy. Przeznaczony był wyłącznie dla katolików, stad jego pierwotna nazwa brzmiała: Neuer katholischer Friedhof. Pierwszym pochowanym na nim (2 maja 1892 r.) był browarnik Friebe[3].

Po II wojnie światowej i powrocie Kłodzka przez Polskę został zamieniony w 1945 r. w miejski Cmentarz Komunalny. Znacznie został rozbudowany w kierunku zachodnim, w wyniku czego rozebrano położony w pobliżu dom jednorodzinny, zaś drugi przekształcono w biuro zarządcy cmentarza[4].

Od 2009 roku planowano budowę nowego cmentarza za ulicą Objazdową[5]. Do realizacji części inwestycji doszło w 2011 roku, a w jej wyniku obszar nekropolii powiększył się o 180 kwater w kolumbarium, przeznaczonym na urny z prochami. Nadal nie zostało zrealizowane poszerzenie o 1100 miejsc. Cała inwestycja ma pochłonąć około 8 mln zł[6].

Układ cmentarzaEdytuj

Założenie cmentarne obejmuje obszar kilku hektarów z działami o prostokątnym lub kwadratowym kształcie z licznym drzewostanem. Cmentarz zasadniczo składa się z dwóch części:

  • starszej, w której główne miejsce zajmuje aleja prowadząca do kaplicy cmentarnej,
  • nowszej, powstała w latach 90. XX wieku, której środkową cześć stanowi plac w kształcie koła z pomnikiem przedstawiającym powołanie do życia wiecznego zmarłej osoby przez Chrystusa.

W północno-wschodniej części nekropolii znajduje się kwatera poległych i pomordowanych żołnierzy polskich i radzieckich oraz więźniów obozów i twierdzy.

Ważniejsze obiektyEdytuj

  • krzyż kamienny z rytem dzidy. Według legendy krzyż upamiętnia śmierć polskiego pielgrzyma Adama Markowskiego, który został napadnięty i zabity w Kłodzku podczas drogi powrotnej z Rzymu w 1604 r.[7] Inna legenda określa ten krzyż jako tzw. krzyż pokutny czyli krzyż wystawiany przez zabójcę w wyniku jego umowy ugodowej z rodziną zabitego, mającej zapobiec krwawej zemście. Umowy takie były dopuszczalne w średniowieczu i w niektórych z nich, jednym z postanowień była fundacja krzyża przez zabójcę. Ta ostatnia legenda jest w ostatnich dziesięcioleciach bardzo popularna w związku wytworzoną przez środowiska dolnośląskich regionalistów "modą" na krzyże pokutne. Niestety hipoteza krzyży pokutnych nie opiera się na dowodach co do zaliczania konkretnych krzyży do tej kategorii, ale jedynie na nieuprawnionym generalnym założeniu, że wszystkie stare kamienne krzyże monolitowe, o których pochodzeniu nie zachowały się żadne informacje, są krzyżami pokutnymi (pojednania)[8], chociaż w rzeczywistości powód fundacji takich krzyży może być różnoraki, tak jak każdego innego krzyża. Niestety hipoteza ta stała się na tyle popularna, że zaczęła być odbierana jako fakt i pojawiać się w lokalnych opracowaniach, informatorach czy przewodnikach jako faktyczna informacja, bez uprzedzenia, że jest to co najwyżej luźny domysł bez żadnych bezpośrednich dowodów. Dodatkowo należy zaznaczyć, że obie legendy nawzajem się wykluczają, co jednak najczęściej nie przeszkadza regionalistom i bezkrytycznie je łączą[7]
  • kaplica cmentarna – drewniana, powstała na początku XX w.
  • kapliczka domkowa – mała, murowana i otynkowana kapliczka domkowa z XIX w., przykryta dwuspadowym daszkiem pokrytym dachówką. W ścianie frontowej otwór zamknięty kratą i przykryty półkoliście. Poziom posadzki kapliczki poniżej poziomu przyległego chodnika. Tylną ścianą kapliczka przylega do ul. Korytowskiej.

Ważniejsze osobistości spoczywające na cmentarzuEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Kłodzko. Plan miasta, 1:10 000, wyd. 3, PPWK, Warszawa-Wrocław 1999.
  2. Informacja na stronie firmy „Mar-Pol” [on-line] [dostęp: 22.02.2012]
  3. Dane na podstawie portalu Dawne Kłodzko [on-line] [dostęp: 27.02.2010]
  4. Informacja uzyskana w administracji Cmentarza Komunalnego w Kłodzku w 2011 roku.
  5. Protokół nr 30/09 z posiedzenia Komisji Bezpieczeństwa, Porządku Publicznego i Infrastruktury Drogowej w dniu 18 i 30 czerwca 2009 r. [on-line] [dostęp: 27.02.2010]
  6. N. Wellman, Kolejny cmentarz w Kłodzku, w: „Gazeta Wrocławska”, nr z 06.09.2010 r. [on-line] [dostęp: 22.02.2012]
  7. a b Słownik geografii turystycznej Sudetów, pod red. M. Staffa, t. 15, Wrocław 1994, s. 236.
  8. Arkadiusz Dobrzyniecki. Krzyże i kapliczki pokutne ziemi złotoryjskiej - historia pewnego mitu. „Pomniki Dawnego Prawa”. 11-12 (wrzesień-grudzień 2010), s. 32-37, 2010. 

BibliografiaEdytuj

  • K. Marcinek, W. Prorok, Ziemia Kłodzka. Informator turystyczny, Kłodzko 1995, s. 42.
  • Słownik geografii turystycznej Sudetów, pod red. M. Staffa, t. 15, Wrocław 1994.

Linki zewnętrzneEdytuj