Otwórz menu główne

Cmentarz wojenny nr 145 – Gromnik

Cmentarz wojenny nr 145 w Gromniku – zabytkowy cmentarz z I wojny światowej znajdujący się we wsi Gromnik w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Gromnik. Jest jednym z 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. W VI okręgu tarnowskim cmentarzy tych jest 63[2].

Cmentarz wojenny nr 145
Gromnik
Obiekt zabytkowy nr rej. A-1194/M z 26.03.2010[1]
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Polska
Miejscowość Gromnik
Typ cmentarza wojenny
Stan cmentarza nieczynny
Powierzchnia cmentarza 433 m²
Liczba pochówków 145
Liczba grobów 15+38
Data otwarcia 1915
Architekt Heinrich Scholz
Położenie na mapie gminy Gromnik
Mapa lokalizacyjna gminy Gromnik
Gromnik, cm. wojenny nr 145
Gromnik, cm. wojenny nr 145
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gromnik, cm. wojenny nr 145
Gromnik, cm. wojenny nr 145
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Gromnik, cm. wojenny nr 145
Gromnik, cm. wojenny nr 145
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnowskiego
Gromnik, cm. wojenny nr 145
Gromnik, cm. wojenny nr 145
Ziemia49°50′14,0″N 20°57′27,7″E/49,837222 20,957694

Opis cmentarzaEdytuj

Projektantem był Heinrich Scholz. Cmentarz stanowi osobną kwaterę w ramach cmentarza parafialnego. Znajduje się w jego środkowej części. Ogrodzenie stanowi płot wykonany ze stalowych płaskownikow umieszczonych na betonowych słupkach. Wejście przez metalową, dwuskrzydłową furtkę. Głównym elementem ozdobnym jest obelisk z umieszczoną z przodu płaskorzeźbą przedstawiającą hełm hoplity. W tylnej części obelisku umieszczono napis: "MCMXIV – MCMXV". Kwatera cmentarna ma kształt litery T. Mogiły ustawione są w kilku rzędach i posiadają betonowe stele z imiennymi tabliczkami poległych. Stele zwieńczone są żeliwnymi krzyżami. Jest kilka rodzajów tych krzyżów[3].

PolegliEdytuj

W 15 grobach zbiorowych i 38 pojedynczych pochowano[4].:

  • 131 żołnierzy austro-węgierskich
  • 14 żołnierzy rosyjskich.

Z tabliczek umieszczonych na stelach wynika, że pochowani tutaj żołnierze armii austro-węgierskiej pochodzili z bardzo wielu oddziałów frontowych, a zginęli w roku 1914 i 1915. Gromnik stanowił ważny węzeł w austriackich planach obronnych, walki odbywały się tutaj zarówno jesienią w 1914 r., jak i w maju 1915 r. Ponadto na cmentarzu tym pochowano nie tylko żołnierzy poległych w Gromniku, ale także tych, którzy byli ranni na innych polach bitew i zmarli podczas transportu (przez Gromnik przechodzi linia kolejowa). Z 14 pochowanych tutaj żołnierzy armii rosyjskiej zidentyfikowano tylko dwóch. Walczyli w 278. hatczyńskim oraz 280. syrskim pułkach piechoty[3].

Cmentarz był odnowiony w 2003 ze środków państwowych[5].

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2018-09-30. [dostęp 2014-08-10].
  2. Roman Frodyma: Galicyjskie cmentarze wojenne. Tom II. Okolice Tarnowa. Rewasz, 1997. ISBN 83-85557-38-5.
  3. a b Cmentarze I wojny światowej. [dostęp 2015-04-15].
  4. Metryka cmentarza. [dostęp 2015-04-].
  5. Roman Frodyma, Cmentarze wojenne z I wojny światowej na ziemi tarnowskiej, Wydawnictwo Ruthenus, Krosno 2003, ss. 90,91. ​ISBN 978-83-7530-000-0