Otwórz menu główne

Czarna Gwardia (ros. Чёрная Гвардия, ukr. Чорна гвардія) – nazwa używana przez zbrojne grupy robotników i chłopów sformowane przez anarchistów[1] między rewolucją lutową a wybuchem wojny domowej na terenie byłego Imperium Rosyjskiego oraz Ukrainy.

HistoriaEdytuj

Czarne Gwardie zostały powołane oficjalnie do życia w styczniu 1918 w Moskwie przez tamtejszą Moskiewską Federację Grup Anarchistycznych. Podobne oddziały powstały już wcześniej, na Ukrainie, utworzone w 1917 przez Marię Nikiforową. Ich powstanie było reakcją na narastające represje ze strony bolszewików, którzy niedawno doszli do władzy. Dowództwo nad moskiewskimi oddziałami, liczącymi około 1000 ludzi, objął Lew Czornyj. Czarne Gwardie były zalążkiem przyszłej anarchistycznej Czarnej Armii walczącej przeciwko bolszewikom w wojnie domowej. W angielskiej historiografii często samą Czarną Armię określa się mianem Czarnej Gwardii.

Traktat w Brześciu Litewskim i tymczasowy brak większego zagrożenia ze strony Białych, sprawiły iż bolszewicy postanowili rozprawić się z opozycją w tym i z anarchistami. 12 kwietnia 1918 Czeka zorganizowała naloty na 26 siedzib organizacji anarchistycznych. Czarne Gwardie stawiły zbrojny opór i doszło do kilku potyczek między innymi na ulicy Małej Dymitrówki. W walkach zginęło 40 członków Gwardii, a 500 zostało aresztowanych. Część z tych, którym udało się umknąć przed aresztowaniami kontynuowała później udział w konspiracji antybolszewickiej. Brali na przykład udział w powstaniu wywołanym przez lewe skrzydło partii eserowców 6 lipca 1918. Członkowie oddziałów ukraińskich weszli w skład wojsk Machno i późniejszej Czarnej Armii.

PrzypisyEdytuj

  1. Stąd też nazwa – czerń jest symbolem anarchizmu.

BibliografiaEdytuj

  • Borys Lewickyj: Terror i rewolucja. Paryż: Instytut Literacki, 1965.