Białoruscy partyzanci w pobliżu Połocka. Partyzant po lewej jest uzbrojony w pistolet maszynowy PPD-40, zaś jego towarzysz w karabin Mosin (z bagnetem) i niemiecki bagnet u pasa oraz dwa granaty RGD-33, wrzesień 1943

Wojna partyzancka – jedna z najstarszych form walki zbrojnej, polegająca na działaniach nieregularnych prowadzonych przez partyzantów przy poparciu ludności i skierowana przeciwko okupantowi (zaborcy) lub w czasie walki przeciw rodzimym niepopularnym rządom. Działania partyzantki to szybkie ataki nękające, przeprowadzane z ukrycia, z przygotowaniem zasadzek, czasami w kooperacji z armią regularną (własną bądź sprzymierzoną) i podporządkowane ogólnym celom strategicznym. Powodzenie wojny partyzanckiej zależy od poparcia przez szerokie kręgi społeczeństwa. W określonych warunkach partyzantka może przybierać formę wojny partyzanckiej (np. Hiszpania w latach 1807–1814, zaplecze frontu wschodniego w czasie II wojny światowej, wojny indochińskie).

W czasie II wojny światowej na ziemiach polskich działalność partyzancką prowadziło wiele organizacji podziemnych, wśród których wymienić należy, szeregując je pod względem liczebności: Armię Krajową w sile około 390 000 ludzi[1], Bataliony Chłopskie w sile około 170 000 ludzi[2] oraz Narodowe Siły Zbrojne w sile około 75 000 ludzi[3] i Armię Ludową około 60 000 ludzi[4][5].

Po II wojnie światowej skuteczność walki partyzanckiej wykazał Wietnamczyk Võ Nguyên Giáp, który dowodząc przez wiele lat działaniami partyzanckimi przeciw wojskom japońskim, francuskim i amerykańskim, doprowadził do uzyskania niepodległości przez Wietnam[6].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Słownik historii Polski i świata, praca zbiorowa, Videograf II, Katowice 2001, s. 16.
  2. Słownik historii Polski i świata, praca zbiorowa, Videograf II, Katowice 2001, s. 25.
  3. Słownik historii Polski i świata, praca zbiorowa, Videograf II, Katowice 2001, s. 168.
  4. Norman Davies, Boże igrzysko. Historia Polski, Znak, Kraków 1999, s. 926.
  5. Dokładna liczba żołnierzy AL nie jest znana.Piotr Matusak pisał o 45 897, Józef Garas i Ryszard Nazarewicz o 60 tys., a Norman Davies wskazywał, że liczebność AL nigdy nie przekroczyła 100 tys. żołnierzy.
  6. 100 największych dowódców wszech czasów 1998 ↓, s. 153.

BibliografiaEdytuj

  • Cezary Chlebowski: Reportaż z tamtych dni. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1988. ISBN 83-03-00654-1.
  • Cezary Chlebowski: Pozdrówcie Góry Świętokrzyskie. Warszawa: Cezary Chlebowski, 1993. ISBN 83-85021-07-8.
  • Marcin Kamler (red.): PWN Leksykon. Wojsko, wojna, broń. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 83-01-13506-9.
  • Leksykon wiedzy wojskowej. Marian Laprus (red.). Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979, s. 103.
  • Michael Lee Lanning: 100 największych dowódców wszech czasów. Warszawa: 1998.