Otwórz menu główne
Dolina Sucha Kasprowa, w tyle Zawrat Kasprowy
Szlak w Dolinie Kasprowej, wapienne ściany Zawratu Kasprowego
Górna część Doliny Kasprowej
Kasprowy Stawek

Dolina Kasprowa – dolina w polskich Tatrach Zachodnich. Jest dużym, prawostronnym odgałęzieniem Doliny Bystrej[1].

Spis treści

TopografiaEdytuj

Dolina Kasprowa zajmuje powierzchnię 3 km², a jej długość wynosi 3 km. Wylot doliny znajduje się na wysokości około 1120 m na Bystrej Polance. Wyżej Dolina Kasprowa dzieli się na dwie gałęzie (oddzielone od siebie grzbietem zwanym Bałdą, odchodzącym od Uhrocia Kasprowego)[2]:

Najwyższym punktem w otoczeniu Doliny Kasprowej jest Kasprowy Wierch – 1987 m n.p.m[3].

Dolina Kasprowa graniczy:

WodyEdytuj

Głównym ciekiem wodnym doliny jest Kasprowy Potok, który powstaje na wysokości 1382 m z połączenia potoków ze Starych Szałasisk i Zielonego Koryciska. Na zachód od tego miejsca, na lewym zboczu doliny znajduje się na wysokości 1388 m obfite Kasprowe Wywierzysko, z którego strumień wpływa do Kasprowego Potoku. Niżej następuje zanik wody w potoku (odpływa ona podziemnymi szczelinami) i w dolnej części doliny koryto jest zazwyczaj suche[2].

Na wysokości 1290 m, w pobliżu drogi na Myślenickie Turnie, znajduje się niewielki (18 × 13 m) śródmorenowy Kasprowy Stawek – jest to jedyne jeziorko w Dolinie Kasprowej[2].

GeologiaEdytuj

Teren Doliny Kasprowej zbudowany jest zarówno ze skał krystalicznych, jak i osadowych. Dolna część została wycięta w odpornych wapieniach[2]. Znajdują się tu liczne jaskinie, z których najdłuższa jest Jaskinia Kasprowa Niżnia (3020 m korytarzy)[5]. Prawe zbocze Starych Szałasisk jest również wapienne (urwiska Zawratu Kasprowego), a lewe zbudowane z piaskowców kwarcytowych i skał metamorficznych. W Dolinie Suchej Kasprowej występują skały metamorficzne i krystaliczne[2].

W czasie plejstocenu Dolina Kasprowa była wielokrotnie zlodowacona. Spływający nią lodowiec łączył się z głównym lodowcem Doliny Bystrej. Dno Doliny Suchej Kasprowej jest typowym kotłem polodowcowym[2].

PrzyrodaEdytuj

Większość obszaru doliny porośnięta jest borem świerkowym i zaroślami kosodrzewiny. Najbardziej pierwotny charakter mają zbiorowiska roślinne w Dolinie Suchej Kasprowej. Rośnie tu przy górnej granicy lasu ok. 350 limb[6]. Na zboczach Jaworzyńskich Czół usytuowana jest duża Kasprowa Polana. W rejonie Zawratu Kasprowego znajdują się wapniolubne murawy naskalne. Obecnie rejon Doliny Kasprowej jest zamknięty dla turystów i taterników i stanowi obszar ochrony ścisłej. Znakowane na niektórych mapach ścieżki zarosły już całkowicie lasem i kosodrzewiną[2].

HistoriaEdytuj

Dolina Kasprowa należała do Hali Kasprowej, która dzieliła się na dwie części:

  • Halę Kasprową Niżnią – obejmującą dolną część Doliny Kasprowej wraz z Kasprową Polaną;
  • Halę Kasprową Wyżnią – obejmującą Stare Szałasiska i Dolinę Suchą Kasprową[1].

W górnej części Starych Szałasisk znajdowała się sztolnia, w której wydobywano rudę żelaza[2].

Szlaki turystyczneEdytuj

  – przez dolną część doliny prowadzi zielony szlak z Kuźnic przez Myślenickie Turnie na Kasprowy Wierch. Czas przejścia: 2:30 h, ↓ 2 h[3].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  2. a b c d e f g h Władysław Cywiński: Kasprowy Wierch – Tatry. Przewodnik szczegółowy, tom 13. Poronin: Wyd. Górskie, 2008. ISBN 978-83-7104-038-2.
  3. a b Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „WiT” s.c., 2006. ISBN 83-89580-00-4.
  4. Marian Kunicki, Tadeusz Szczerba: Polskie Tatry Zachodnie. Gliwice: Wydawnictwo Ryszard M. Remiszewski, 1996. ISBN 83-904352-1-7.
  5. Jaskinia Kasprowa Niżnia. [dostęp 2008-10-19].
  6. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.

Linki zewnętrzneEdytuj

Widok na Dolinę Kasprową z Kalatówek