Dorota Lampart

Dorota Lampart (ur. 7 lutego 1906 w Krakowie, zm. 26 września 2005 w Rajczy) – polska artystka i pustelnica.

Dorota Lampart
Data i miejsce urodzenia

7 lutego 1906
Kraków

Data i miejsce śmierci

26 września 2005
Rajcza

Zawód, zajęcie

malarka

Życiorys

edytuj

Dorota Lampart była malarką ludową mieszkającą w Czarnotowej[1], żeńską wersją Nikifora. Jej sztukę krytycy określają mianem malarstwa ludowego. Jej warsztat, malarskie wizje i sposób życia pozwalają jej obrazy umieścić na granicy pomiędzy tym, co zwie się sztuką profesjonalną, a sztuką naiwną.

Ci, którzy poznali malarkę, twierdzą, że ceniła sobie wolność. Żyła w strasznej biedzie, samotności, otoczona zwierzętami. Pięknie haftowała, śpiewała. Malowała na czym popadło, na skrawkach papieru, resztkach gazet. Swój najbardziej znany obraz „Niebo” (znany też pod nazwą „Sąd Ostateczny”), który znajduje się w zbiorach Muzeum Etnograficznego w Krakowie, namalowała na papierze pakunkowym i wykleiła kolorowymi skrawkami[2]. W 1969 roku artystką zainteresował się "Przekrój". Etnograf Jan Bujak opisał w nim historię życia artystki[2].

W 1990 roku trafiła do szpitala w Makowie Podhalańskim. W maju 1991 roku zamieszkała w zakładzie opiekuńczo-leczniczym w Rajczy, gdzie zmarła 26 września 2005 roku[1].

Nagrody

edytuj

W 1980 roku otrzymała Nagrodę im. Brata Alberta.

Wystawy

edytuj

Jej obrazy pokazywano na wystawach: w Londynie (1949, 1956), Paryżu, Lublanie, Zagrzebiu, Warszawie i Krakowie (1948, 1960)[2]. W 2010 roku w Muzeum Etnograficznym im. St Udzieli w Krakowie była prezentowana wystawa "Wyrwany skrawek nieba. Malarstwo Doroty Lampart"[3]. Zaprezentowano na niej także obrazy z muzeów w Toruniu, Warszawie i Rabce[4]. Swoje zbiory udostępnił również Babiogórski Park Narodowy i prywatni kolekcjonerzy[4].

Film dokumentalny

edytuj

W 1970 roku jej historię pokazała Mirosława Marcinkiewicz[5] w filmie Dziwni artyści po obu stronach Babiej Góry (wraz z sylwetką Karola Wójciaka z Lipnicy Wielkiej)[6]. W 1988 roku Hanna Kramarczuk wyreżyserowała film Ballada o Lampart Dorocie[7]. Pokazała w nim trudne życie 80 letniej artystki. Film otrzymał Grand Prix na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Telewizyjnych w Monte Carlo[7].

Przypisy

edytuj
  1. a b Kraków. „Wyrwany skrawek nieba. Malarstwo Doroty Lampart” [online], kulturaludowa.pl [dostęp 2018-10-04] (pol.).
  2. a b c Bujak J. Malarka snów - Dorota Lampar t Przekrój 1969 nr 1246 z 23 lutego s. 5
  3. Wyrwany skrawek nieba. Malarstwo Doroty Lampart - Muzeum Etnograficzne - etnomuzeum- [online], 15 kwietnia 2010 [dostęp 2018-10-04] [zarchiwizowane z adresu 2010-04-15].
  4. a b AN, Obrazy blisko nieba, „dziennikpolski24.pl” [dostęp 2018-10-04] (pol.).
  5. Mirosława Marcinkiewicz w bazie filmpolski.pl
  6. Zaproszenie na POKAZ FILMU „Dziwni artyści po obu stronach Babiej Góry” – Stowarzyszenie Rozwoju Orawy [online], leaderorawa.pl [dostęp 2018-10-04] (pol.).
  7. a b Ballada o Lampart Dorocie w bazie filmpolski.pl