Efekt Streisand

z powodu cenzurowania treści internetowych w krótkim czasie dochodzi do rozpowszechnienia tych treści wśród szerokiej grupy odbiorców

Efekt Streisand – rodzaj internetowego zjawiska, w którym na skutek prób cenzurowania lub usuwania pewnych informacji (plików, zdjęć czy nawet całych stron internetowych) dochodzi w krótkim czasie do rozpowszechnienia ich wśród jak najszerszej grupy odbiorców, na przykład poprzez stosowanie tak zwanych mirrorów bądź poprzez sieci peer-to-peer.

Fotografia wybrzeża, na której widać dom Barbry Streisand

Rozgłos towarzyszący poszukiwaniu takiej, choćby błahej, informacji wpływa na wrażenie zwiększania się jej „wartości” dla potencjalnych odbiorców, co w efekcie przekłada się na wzrost jej popularności.

EtymologiaEdytuj

Nazwa tego zjawiska wiąże się ze sprawą z 2003, kiedy Barbra Streisand pozwała fotografa Kennetha Adelmana o naruszenie prywatności za umieszczenie zdjęcia lotniczego jej domu w publicznie wystawionej kolekcji, za co zażądała 50 milionów dolarów odszkodowania[1]. Kolekcję Adelmana stanowiło 12 tysięcy zdjęć wybrzeża Kalifornii, które miały dokumentować jego postępującą erozję.

PrzykładyEdytuj

  • W 2007 użytkownik serwisu Digg odkrył, że wszystkie odtwarzacze HD DVD z cyfrowym systemem ochrony praw autorskich AACS posiadały system zabezpieczeń, który mógł być złamany przez wprowadzenie ciągu znanego jako 09 F9[2]. Przedstawiciele przemysłu muzycznego próbowali zablokować klucz AACS, usuwając artykuł na Digg (gdzie po raz pierwszy został odkryty). Usunięcie artykułu wywołało gorące dyskusje i rozprzestrzeniło informacje o kodzie.
  • W lutym 2009 opublikowano w internecie film z rozmową Kamila Durczoka, w którym prezenter Faktów używa wulgarnych słów. Telewizja TVN bezskutecznie próbowała zabronić rozpowszechniania nagrania, powołując się na prawa autorskie[3]
  • Utwór Kazika „Twój ból jest lepszy niż mój” został ogłoszony zwycięzcą 1998 notowania listy przebojów radiowej Trójki[4]. Kolejnego dnia dyrektor i redaktor naczelny Programu 3 Polskiego Radia Tomasz Kowalczewski wystosował oświadczenie o unieważnieniu głosowania, twierdząc, że liczenie głosów było zmanipulowane[5]. Działanie to wywołało falę zainteresowania i sprawiło, że klip po kilkunastu dniach od opublikowania w serwisie YouTube miał blisko 5,5 mln wyświetleń.
 
Efekt Streisand widoczny w wynikach wyszukiwania piosenki Kazika „Twój ból jest lepszy niż mój” w serwisie YouTube. Na wykresie widoczny jest „skok” (16 maja, ok. 12:00 godz.), po ogłoszeniu oświadczenia dyrektora Trójki o unieważnieniu notowania (dane z Google Trends)[6].

PrzypisyEdytuj

  1. The Streisand Effect (ang.). 5 listopada 2007.
  2. 09 F9 11 02 9D 74 E3 5B D8 41 56 C5 63 56 88 C0, „Know Your Meme” [dostęp 2016-12-31].
  3. Durczok klnie – wideo wyciekło z TVN. Burza w sieci (pol.). gazeta.pl, 14 lutego 2009. [dostęp 28 listopada 2009].
  4. LP3: Kazik debiutuje na miejscu pierwszym! – Trójka – polskieradio.pl, webcache.googleusercontent.com [dostęp 2020-05-18].
  5. Oświadczenie Dyrektora-Redaktora Naczelnego Programu 3 Polskiego Radia, PolskieRadio.pl [dostęp 2020-05-18].
  6. Trendy Google, Google Trends [dostęp 2020-05-18].

Linki zewnętrzneEdytuj