Otwórz menu główne

Ferdinand Čatloš

słowacki wojskowy i polityk

Ferdinand Čatloš (ur. 7 października 1895, Liptowski Peter, zm. 16 grudnia 1972, Martin) – słowacki generał.

Ferdinand Čatloš
Ilustracja
Gen. Ferdinand Čatloš jako słowacki minister obrony
Data i miejsce urodzenia 7 października 1895
Liptovský Peter
Data i miejsce śmierci 16 grudnia 1972
Martin
minister obrony Słowacji
Okres od 1938
do 1944
Odznaczenia
Krzyż Żelazny (1813) II Klasy
Grób Čatloša

ŻyciorysEdytuj

Podpułkownik przedwojennej armii czechosłowackiej. W 1938 roku nawiązał współpracę z księdzem Jozefem Tiso. Zajmował stanowisko ministra obrony Słowacji. Podczas ataku słowackiego na Polskę w roku 1939 dowodził Armią „Bernolak”, walczącą u boku Trzeciej Rzeszy. Walczył przeciwko Związkowi Radzieckiemu.

W 1944 roku uznał, że III Rzesza nie będzie stroną zwycięską w wojnie, w związku z tym opracował plan przewrotu i zaprowadzenia dyktatury wojskowej. Junta miałaby zmienić front, opowiadając się po stronie ZSRR, a przeciw III Rzeszy i jej sojusznikom. W szczególności Čatloš liczył na wojnę z Królestwem Węgier. Čatloš pomógł wysłać 4 sierpnia 1944 roku samolot partyzancki do Związku Radzieckiego. Delegacja SNR (Slovenská Národná Rada) dostarczyła w zamian 23 sierpnia jego propozycje ZSRR. Jego plan został jednak przez SNR odrzucony, tak jak kolejne próby zbliżenia się do partyzantki. Kiedy 29 sierpnia wybuchło słowackie powstanie narodowe, urażony Čatloš odwodził rodaków od uczestnictwa w nim[1]. Jego słów posłuchała głównie armia stacjonująca w zachodniej Słowacji, która nie miała informacji o wcześniejszym wybuchu powstania. Pomagał również Niemcom w rozbrojeniu oddziałów w Bratysławie. Wtedy jednak ponownie zmienił front, uciekając do powstańców. Ci jednak po radiowej konsultacji z prezydentem Czechosłowacji Edvardem Benešem uznali go za niewiarygodnego i aresztowali[2]. Razem z gen. Jozefem Turancem został przekazany partyzantom radzieckim, którzy przewieźli ich samolotem do Kijowa, a potem do Moskwy[1].

W roku 1947 skazany w procesie przez Słowaków na 5 lat więzienia, został przedterminowo zwolniony w 1948 roku. Do końca życia przebywał w mieście Martin, gdzie pracował jako urzędnik.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b István Janek: A szlovák vezetés külpolitikai törekvései a komáromi tárgyalásoktól 1945-ig (węg.). nogradhistoria.eu. [dostęp 2014-12-18].
  2. László Éhn: Füstbe ment terv – a szlovák nemzeti felkelés (węg.). tortenelemportal.hu, 2010-08-30. [dostęp 2014-12-18].
  3. Słowackich wodzów odznaczono Krzyżem Żelaznym. „Ilustrowany Kurier Codzienny”, s. 1, Nr 257 z 27 września 1939. 

BibliografiaEdytuj