Frakcja (grupa artystek)

grupa artystek i teoretyczek sztuki

Frakcja – międzypokoleniowa grupa artystek i teoretyczek sztuki założona w 2016 roku w Łodzi, Grupa działa przy stowarzyszeniu Sztuka i Dokumentacja. Frakcja zrzesza artystki działające indywidualnie w polu sztuki na pograniczu takich dziedzin jak sztuka instalacji, performance, video-art, malarstwo, rzeźba, BioArt czy research as art[1]. Założycielkami grupy były Ewa Bloom Kwiatkowska, Monika Czarska, Anka Leśniak, Aurelia Mandziuk, Marta Ostajewska, Izabela Robakowska, Jolanta Rudzka-Habisiak, Jolanta Wagner[2].

Założenia ideoweEdytuj

Celem grupy jest popularyzacja sztuki tworzonej przez kobiety, zarówno poprzez wspólne wystawy członkiń grupy, jak i spotkania oraz dyskusje dotyczące obecności kobiet w polu sztuk wizualnych. Grupa ma charakter demokratyczny, nie posiada liderki, wszystkie decyzje podejmowane są wspólnie poprzez rozmowy i głosowania[2]. Tematy interesujące członkinie grupy to m.in. problematyka feministyczna, działania w dialogu z konkretną przestrzenią ( sztuka site-specific) oraz popularyzacja sztuki kobiet (Wirtualne Archiwum Sztuki Kobiet, Seminarium Feministyczne, Art+Feminism).

Historia grupyEdytuj

Inspiracją do powstania grupy były warsztaty artystyczne oraz wystawa typu site-specific pt. Rozpakować Walizki/Koffer auspacken[3] zrealizowana w opuszczonej fabryce Koelmann Höfe we Frankfurcie nad Odrą, do której łódzkie artystki zostały zaproszone przez Endmoräne – grupę artystek niemieckich[4][5].

8 marca 2017 roku Frakcja zorganizowała pierwszą wspólną wystawę pt. Kobiety, które siedzą w Łodzi. Manifest Obecności, która prezentowana była w galerii Manhattan Transfer, przy ul. Piotrkowskiej 118 w Łodzi. W wystawie udział wzięły: Ewa Bloom Kwiatkowska, Monika Czarska, Anka Leśniak, Aurelia Mandziuk, Marta Ostajewska, Jolanta Rudzka-Habisiak, Jolanta Wagner[6]. Prezentowane prace dotykały różnych sfer kobiecości i funkcjonowania kobiet w społeczeństwie, jak również były to działania związane z przestrzenią miejsca. Piramida Jolanty Wagner złożona z setek buteleczek po perfumach odnosiła się do kobiecości w stylu glamour. Pojawiły się też odwołania do łódzkich tradycji awangardowych i Katarzyny Kobro. Ewa Bloom Kwiatkowska zaprezentowała video pt. KOBRO identyfikacje / Auto da fe, w trakcie którego wykonuje na swoim ciele tatuaż przedstawiający rzeźbę Kobro; Aurelia Mandziuk przedstawiła Królika – reanactment, rekonstrukcję zabawki wykonanej przez Kobro dla swojej córki Niki[6][7]. Jolanta Rudzka-Habisiak wykonała strukturę z pociętych map świata opartą na splocie stosowanym w wykonywaniu tkanin i alfabecie opracowanym przez Władysława Strzemińskiego. Anka Leśniak w pracy The Triple Goddess / św. Anna Samotrzecia odniosła się do ikonografii bóstw kobiecych i kobiecej duchowości[8]. Obrazy Moniki Czarskiej balansowały na granicy abstrakcji geometrycznej i zmysłowości[9]. Marta Ostajewska pokazała video-performance site-specific pt. Red rag (fragment video-performance Mi/gra/cja) zrealizowany na Księżym Młynie. Wystawa, mimo iż nie zawierała prac w sposób bezpośredni politycznych, była świadomym gestem i wyrazem solidarności ze wszystkimi kobietami walczącymi o równouprawnienie we wszystkich dziedzinach życia.

Wystawy i wydarzeniaEdytuj

Wystawie Kobiety, które siedzą w Łodzi. Manifest Obecności towarzyszył zorganizowany 30 marca 2018 panel dyskusyjny pt. Kobieta artystka / aktywistka. Stan obecny[10] z udziałem artystek z grupy Frakcja oraz aktywistek z łódzkiej sekcji grupy Dziewuchy Dziewuchom, prowadzony przez antropolożkę Alicję Kujawską[11].

Grając z konwencją 8 marca jako święta kobiet w 2018 roku Frakcja we współpracy z artystkami i artystami z Domu Mody Limanka zrealizowała działanie performatywne pt. Tylko jeden dzień. Manifest Obecności, w trakcie którego w przestrzeniach Domu Mody Limanka symultanicznie odbywały się pokazy performance, pokaz mody oraz koncert Gangu Śródmieście[12][13][14].

28 września 2018 na Dworcu Łódź Fabryczna miała miejsce dwudniowa wystawa/performance site-specific o nazwie Łącz(e/ę) /zdarzenie artystyczne[15].

9 listopada 2018 w Galerii Kobro ASP w Łodzi odbył się wernisaż wystawy MatriarchArt z udziałem artystek z całej Polski, w tym grupy Frakcja, którego kuratorkami były Ola Kozioł i Beata Marcinkowska[16].

Frakcja zaznaczyła swoja obecność także na rocznicy przyznania praw wyborczych kobietom – 24 listopada w Warszawie. Członkinie grupy wzięły udział w wystawie 100 flag[17].

Na zaproszenie kuratorek Katarzyny Lewandowskiej i Doroty Chilińskiej Frakcja wzięła udział w projekcie REBELLE, Barykada 1, który zainicjowała wystawa 1 grudnia 2018 w Galerii S w Toruniu[18].

8 marca 2019 grupa zorganizowała wydarzenie pod tytułem Frakcja Akcja*Libacja, w trakcie którego odbył się, między innymi, "performance dokamerowy" z udziałem wszystkich artystek grupy oraz naci pietruszki[19].

25 października – 09 listopada 2019 odbyła się wystawa PLEXUS[20] w Galerii Imaginarium (Łódzki Dom Kultury). Frakcjonistki zaprosiły do wspólnej przestrzeni inne artystki i artystów, z którymi wiązała je sieć powiązań, inspiracji czy zainteresowań. Każda z frakcjonistek określiła sama istnienie poszczególnych relacji, powód i cel, dla których do projektu zaprasza konkretną artystkę lub artystę, biorąc jednak pod uwagę zarówno indywidualny jak i kolektywny wymiar tych relacji. Założeniem wystawy PLEXUS była integracja, nie wykluczająca sporu i napięć pomiędzy jednostką a grupą, przy jednoczesnej próbie komunikowania swoich indywidualnych poszukiwań i potrzeb. W wystawie wzięli udział: Ewa Bloom Kwiatkowska – Julia Kosmynka (Lula), Monika Czarska – Dariusz Fodczuk, Ola Kozioł – Suavas Lewy, Alicja Kujawska – Kim Albrecht, Roksana Kularska Król – Justyna Stopnicka, Anka Leśniak – Ewa Kaja, Iza Maciejewska – Piotr Michnikowski, Aurelia Mandziuk – Zajączkowska – Mariusz Sołtysik, Beata Marcinkowska – Maciej Bohdanowicz, Marta Ostajewska – Aleksandra Chciuk, Jolanta Wagner.

W okresie pandemii grupa prowadziła Dziennik Frakcji[21] 16 marca 2020 roku Monika Czarska napisałam do reszty Frakcjonistek i zaproponowałam im spontaniczne działanie w formie dziennika pod tytułem Kobiety, które siedzą w domu. Nazwa nawiązywała do pierwszej wystawy grupy. 18 marca 2020 roku Frakcja rozpoczęła publikację postów. Każdego dnia któraś z Frakcjonistek publikowała post. Dziennik został zakończony po 66 dniach.

CzłonkinieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Research as Art | Artsy, www.artsy.net [dostęp 2019-03-31] (ang.).
  2. a b Alicja KUJAWSKA | Artystki i kuratorki: Kobiety, które siedzą w Łodzi. O grupie FRAKCJA Stowarzyszenia Sztuka i Dokumentacja - Splesz, „Splesz”, 19 sierpnia 2017 [dostęp 2018-03-24].
  3. ENDMORÄNE, Rozpakować Walizki (katalog wystawy) http://www.endmoraene.de/pdf/dokus/doku_endmo_2015.pdf, 2015.
  4. Aleksandra Talaga-Nowacka, Manifest obecności [RECENZJA] | Kalejdoskop kulturalny regionu łódzkiego, www.e-kalejdoskop.pl [dostęp 2018-03-24].
  5. Endmoräne, www.endmoraene.de [dostęp 2019-03-31].
  6. a b Katarzyna Lubińska, Grupa Frakcja w łódzkiej Galerii Manhattan Transfer, „Dzienniklodzki.pl” [dostęp 2018-03-24].
  7. Dorota Grubba-Thiede, Medytacje Fibonacciego + sztruksowy zajac/wobec Katarzyny Kobro (1898-1951), 2018.
  8. Anka Leśniak - Tripple Goddess - św. Anna Samotrzecia, www.ankalesniak.pl [dostęp 2018-03-24] (ang.).
  9. Monika Czarska - malarstwo - wernisaż wystawy „U” Galeria FF Łódź - NaszeMiasto.pl, lodz.naszemiasto.pl, 12 grudnia 2017 [dostęp 2019-03-31] (pol.).
  10. Maciej Cholewiński, Czego nie ma, ale będzie, Kalejdoskop 5/2017, s. 50 http://www.e-kalejdoskop.pl/content/magazyny/pdf/kalejdos_5_2017_interpdf-1499840570.pdf, 2017.
  11. Wydarzenia – Kobieta artystka / aktywistka. Stan obecny. odcienieczerwieni.pl. [dostęp 2019-02-10].
  12. Wydarzenia – Tylko jeden dzień. plasterlodzki.pl. [dostęp 2019-02-10].
  13. Polscywydarzenia.pl, Tylko jeden dzień | Polscywydarzenia.pl, Polscywydarzenia.pl [dostęp 2018-03-24].
  14. Raz nazywamy się skłotem, a raz showroomem / Sztuka / dwutygodnik.com, www.dwutygodnik.com [dostęp 2019-03-31] (pol.).
  15. Łącz(e/ę) /zdarzenie artystyczne na dworcu Łódź Fabryczna, Plaster Łódzki [dostęp 2019-03-31] (pol.).
  16. MatriarchArt, www.asp.lodz.pl [dostęp 2019-03-31].
  17. 100 Flag, Biuro Wystaw, 29 listopada 2018 [dostęp 2019-03-31].
  18. Dorota CHILIŃSKA | Katarzyna LEWANDOWSKA |REBELLE, Splesz, 26 listopada 2018 [dostęp 2019-03-31] (pol.).
  19. Frakcja/akcja*libacja, Plaster Łódzki [dostęp 2019-03-31] (pol.).
  20. Punkty styczne | Kalejdoskop kulturalny regionu łódzkiego, www.e-kalejdoskop.pl [dostęp 2020-07-13].
  21. Kobiety, które siedzą w Łodzi. Rozmowa z grupą Frakcja, SZUM, 10 lipca 2020 [dostęp 2020-07-13] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj