Otwórz menu główne

Frankfurt nad Odrą

Miasto w Brandenburgii w Niemczech
Ten artykuł dotyczy miasta w Niemczech. Zobacz też: Frankfurt.

Frankfurt nad Odrą[2] (niem. Frankfurt (Oder), dawniej Frankfurt an der Oder) – miasto na prawach powiatu, leżące na zachodnim brzegu Odry, we wschodniej części Niemiec w kraju związkowym Brandenburgia. Leży na wysokości od 19 do 135 m n.p.m. i wraz z polskimi Słubicami (które do 1945 roku stanowiły jego prawobrzeżną część) tworzy aglomerację transgraniczną liczącą ok. 80 tys. mieszkańców. Miasto jest siedzibą Europejskiego Uniwersytetu Viadrina.

Frankfurt nad Odrą
Frankfurt (Oder)
Ilustracja
Frankfurt nad Odrą oraz Słubice z lotu ptaka
Herb
Herb
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy Brandenburgia
Data założenia XIII wiek
Prawa miejskie 1253
Burmistrz Rene Wilke (Die Linke)
Powierzchnia 147,85 km²
Wysokość 19–135 m n.p.m.
Populacja (31 grudnia 2015)
• liczba ludności
• gęstość

58 092[1]
393 os./km²
Nr kierunkowy 0335
Kod pocztowy 15201-15236
Tablice rejestracyjne FF
Położenie na mapie Brandenburgii
Mapa lokalizacyjna Brandenburgii
Frankfurt nad Odrą
Frankfurt nad Odrą
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Frankfurt nad Odrą
Frankfurt nad Odrą
Ziemia52°21′N 14°33′E/52,350000 14,550000
Strona internetowa
Portal Portal Niemcy

Spis treści

NazwaEdytuj

Nazwa miasta wzmiankowana była po raz pierwszy w formie Vrankenvorde w 1253 roku. Miasto otrzymało nazwę od Frankfurtu nad Menem. Nazwa została przeniesiona znad Menu na nowo założone miasto na lewym brzegu Odry i oznaczała pierwotnie ‘bród w kraju Franków’. Osada leżąca po drugiej stronie Odry, czyli dzisiejsze Słubice, notowana była w średniowiecznych źródłach w formach Zbiwitz, Zbirwitz, Zliwiz. Ze względu na zniekształcenie zapisów pierwotna forma jest trudna do ustalenia, a jej znaczenie jest niejasne[3].

Dawniej, w niektórych polskich źródłach nazwa Słubice przenoszona była na całe miasto Frankfurt[4][5][6].

HistoriaEdytuj

Kalendarium:

DemografiaEdytuj

Liczba ludności miasta przed zjednoczeniem Niemiec wynosiła 87 863 (1988 r.), w roku 2000 miasto zamieszkiwało 72 131 osób, w 2008 roku 60 588, natomiast w 2015 r. 58 092[1]. Według danych z września 2013 roku w mieście było zameldowanych 1285 Polaków[12]. W roku akademickim dodatkowo ponad 6 tys. studentów.

Dzielnice miastaEdytuj

 
I Stadtmitte (Śródmieście)
II Beresinchen (Barszynka)
III Nord (Północ)
IV West (Zachód)
V Süd (Południe)
 
Język niemiecki
 
Język polski
1 Stadtmitte dosł. Śródmieście
2 Gubener Vorstadt dosł. Przedmieście Gubińskie
3 Obere Stadt dosł. Górne Miasto
4 Altberesinchen dosł. Stara Barszynka
5 Neuberesinchen dosł. Nowa Barszynka
6 Güldendorf pol. hist. Cieszonowo[5]
7 Lossow pol. hist. Łosowo[5]
8 Lebuser Vorstadt dosł. Przedmieście Lubuskie
9 Hansaviertel dosł. Dzielnica Hansy
10 Klingetal dosł. Ostra Dolina[7]
11 Kliestow pol. hist. Kleszczów[7]
12 Booßen pol. hist. Bożeń[5]
13 Nuhnenvorstadt dosł. Przedmieście Nutnicowskie
14 Rosengarten dosł. Ogród Różany
14 Pagram pol. hist. Pielgrzym[5]
15 Lichtenberg pol. hist. Orlica[5]
16 Süd dosł. Południe
17 Markendorf pol. hist. Słubia[5]
18 Markendorf-Siedlung dosł. Słubia-Osiedle[7]
19 Hohenwalde dosł. Wysoki Las

Sąsiadujące z Frankfurtem nad Odrą polskie miasto Słubice do 1945 r. było częścią Frankfurtu i nazywało się Dammvorstadt (dosł. przedmieście za wałem).

 
Kościół Pokoju – najstarszy kościół i zarazem murowany budynek Frankfurtu i Słubic
 
Oblężenie Frankfurtu przez Szwedów w 1631
 
Ratusz
 
Kościół Mariacki
 
Budynek poczty głównej
 
Kościół Świętego Krzyża
 
Uniwersytet Viadrina
 
Kościół Św. Gertrudy
 
Dworzec kolejowy
 
Pomnik Armii Czerwonej we Frankfurcie
 
Pomnik Mikołaja Kopernika we Frankfurcie nad Odrą

ZabytkiEdytuj

EdukacjaEdytuj

We Frankfurcie nad Odrą znajduje się założony 15 lipca 1991 Uniwersytet Viadrina, który od 1998 jest obok UAM w Poznaniu drugą uczelnią macierzystą dla Collegium Polonicum w Słubicach.

TransportEdytuj

Transport kolejowyEdytuj

Stacje i przystankiEdytuj

Połączenia kolejoweEdytuj

Byłe przejścia graniczneEdytuj

WojskoEdytuj

SportEdytuj

W mieście swoją siedzibę ma powstały w 1951 roku FC „Vorwärts” Frankfurt, który obecnie występuje pod nazwą 1. FC Frankfurt. Sukcesami klubu są m.in. sześciokrotne mistrzostwo NRD oraz dwukrotnie zdobyty Puchar NRD. W sezonie 2016/2017 zespół występuje w Oberlidze Nordost (V poziom rozgrywek). Domowym obiektem drużyny jest Stadion der Freundschaft o pojemności 12 tys. miejsc[13].

Miasto jest siedzibą niemiecko-polskiej drużyny koszykówki męskiej 1. ASC Red Cocks Frankfurt nad Odrą[14]. Frankfurt jest też siedzibą niemiecko-polskiego klubu piłki ręcznej kobiet – BSV Iskra Frankfurt Oder/Kowalów.

We Frankfurcie nad Odrą swoją siedzibę ma Muzeum Sportu.

OsobyEdytuj

Urodzeni we Frankfurcie nad OdrąEdytuj

Związani z miastemEdytuj

WspółpracaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2016/SB_A01-07-00_2015m12_BB.xlsx.
  2. Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. II, 1880, s. 402.
  3. Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, s. 222. ISBN 83-04024-36-5.
  4. Ks. Stanisław Kozierowski, Atlas nazw geograficznych słowiańszczyzny zachodniej, Poznań 1934.
  5. a b c d e f g Mapa Polski 1:500 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947 [1].
  6. [Koleje Pomorza 1:1100 000, marzec 1946 http://web.archive.org/web/20131023055353/http://www.kolej.one.pl/mapy/1/1099510834.jpg].
  7. a b c d e Märkische Oderzeitung/Frankfurter Stadtbote, 7. Juli 2006, S. 15.
  8. [2].
  9. Jerzy Besala, Stanisław Żółkiewski, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1988, s. 27, ISBN 83-06-01583-5, OCLC 830086205.
  10. W tym samym roku, www.historia-polski.com [dostęp 2018-03-19].
  11. Tourismusverein Frankfurt Oder, www.frankfurt-oder-tourist.de [dostęp 2017-11-23].
  12. Tysiące Polaków przenosi się na niemiecką stronę Odry | Echa polskie | DW | 29.10.2013, www.dw.com [dostęp 2017-11-23] (pol.).
  13. Historie. fcfrankfurt.de. [dostęp 2016-09-10].
  14. Koguty znowu zwycięskie. slubice24.pl. [dostęp 2017].
  15. Partnerstädte.

BibliografiaEdytuj

  • Monika Kilian/ Ulrich Knefelkamp (wyd.): Frankfurt Oder Słubice. Sieben Spaziergänge durch die Stadtgeschichte. Berlin: scrîpvaz-Verlag 2003.
  • Ulrich Knefelkamp/ Siegfried Griesa (wyd.): Frankfurt an der Oder 1253–2003, Berlin 2003, ​ISBN 3-89700-367-8​.
  • Sibylle Gramlich/ Anrdreas Bernhard/ Andreas Cante/ Irmelin Küttner: Stadt Frankfurt (Oder) (Denkmaltopographie der Bundesrepupblik Deutschland, Denkmale in Brandenburg, tom 3), Worms am Rhein 2002, ​ISBN 3-88462-190-4​.
  • Hans Nauschütz: Frankfurt wie es war und ist: Wanderungen durch Frankfurt (Oder), Die Furt 2003, ​ISBN 3-933416-01-9​.
  • Wolfgang Stribrny/ Fritz Zäpke: Frankfurt/Oder. Porträt einer Brückenstadt, Westkreuz-Verlag Berlin/Bonn, 1991, ​ISBN 3-922131-75-1​.
  • Fritz Timme: Die Entstehung von Frankfurt an der Oder, 1954, in Zeitschrift für Ostforschung, 3. Jahrgang 1954, S. 497–517.
  • Stadtplan „Frankfurt an der Oder 1909”. Reprint des großformatigen mehrfarbigen historischen Stadtplanes. Guben 2005, ​ISBN 3-935881-24-X​.

Linki zewnętrzneEdytuj