Otwórz menu główne

Gabriel, imię świeckie Gheorghe Călmașul, następnie zmienione na Callimachi (ur. 1710 w Câmpulung Moldovenesc, zm. 20 lutego 1786 w Jassach) – rumuński biskup prawosławny, w latach 1760–1786 metropolita Mołdawii.

Gabriel
Gheorghe Callimachi
Metropolita Mołdawii
Kraj działania Hospodarstwo Mołdawskie
Data i miejsce urodzenia 1710
Kimpulung Mołdawski
Data i miejsce śmierci 20 lutego 1786
Jassy
Metropolita Mołdawii
Okres sprawowania 1760–1786
Wyznanie prawosławne
Kościół Patriarchat Konstantynopolitański
Śluby zakonne do 1745
Diakonat do 1745
Prezbiterat do 1745
Nominacja biskupia 1745
Chirotonia biskupia 1745
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 1745
Miejscowość Konstantynopol
Miejsce Sobór św. Jerzego
Konsekrator Serafin II
Nagrobek metropolity Gabriela

ŻyciorysEdytuj

Pochodził z bojarskiego rodu Călmașul, który uległ hellenizacji i przyjął zmienioną formę nazwiska Callimachi. Jego brat Jan Teodor przez wiele lat był sułtańskim tłumaczem, a następnie został hospodarem Mołdawii. Gheorghe Callimachi wstąpił jako posłusznik do monasteru Putna i był uczniem duchowym jego przełożonego, ihumena Antoniego, w latach 1730–1739 metropolity Mołdawii[1]. Następnie został wyświęcony na diakona, dzięki protekcji brata został archidiakonem przy patriarsze konstantynopolitańskim[2]. W 1745 patriarcha mianował go metropolitą Salonik, na której to katedrze pozostał przez piętnaście lat. W 1760, po usunięciu z urzędu metropolity Jakuba I, objął po nim urząd metropolity Mołdawii[1], o co ubiegał się o 1758, tj. od momentu, gdy jego brat został hospodarem mołdawskim[2].

W Jassach metropolita Gabriel wzniósł nowy sobór metropolitalny pod wezwaniem św. Jerzego (prace rozpoczęte w 1761)[1][2]. Przyjął w metropolii Mołdawii mnicha Paisjusza (Wieliczkowskiego) i jego uczniów, powierzając mu najpierw kierowanie monasterem Dragomirna w pobliżu Suczawy, a gdy ziemie te przeszły pod panowanie austriackie – kolejno monasterami Secu i Neamț[1]. Gruntownie wykształcony, wspierał rozwój oświaty i drukarstwa w Mołdawii. W 1762 wziął udział w organizacji Akademii w Jassach, przekazując jej grunty przylegające do siedziby metropolitów mołdawskich. Z jego błogosławieństwa wydanych zostało ok. 20 ksiąg liturgicznych i katechetycznych[2]. Występował w obronie mołdawskich chłopów przed uciskiem ze strony bojarów, zarówno mołdawskich, jak i fanariotów[2]. Wspólnie z biskupem Romanu Leonem dążył do ograniczenia wpływów greckich w szkołach działających na terenie Mołdawii, zachęcał młodych duchownych do zdobywania wykształcenia[1].

Był rusofilem i zwolennikiem współpracy Mołdawii z Rosją w celu wyzwolenia spod panowania tureckiego[1][2]. Podczas wojny rosyjsko-tureckiej w latach 1768–1774 korespondował z carycą Katarzyną II[2].

Zmarł w 1786 w monasterze Golia w Jassach i został pochowany w zbudowanym przez siebie soborze św. Jerzego[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g Bogdan Racu, Mitropolitul Gavriil Calimachi al Moldovei, Doxologia - Portal Crestin Ortodox, 20 lutego 2012 [dostęp 2016-06-16] (rum.).
  2. a b c d e f g ГАВРИИЛ, www.pravenc.ru [dostęp 2016-06-16].
Poprzednik
Joachim II
Metropolita Salonik
1745 – 1760
Następca
Spiridon
Poprzednik
Jakub I
Metropolita Mołdawii
1760 – 1786
Następca
Leon (Gheucă)