Otwórz menu główne

HMS Royal Oak (ang: Królewski dąb) – angielski XVII-wieczny okręt liniowy II-rangi. Pierwszy z ośmiu okrętów Royal Navy, noszących tę nazwę do dzisiaj.

HMS Royal Oak
Historia
Stocznia Portsmouth Dockyard
Wodowanie 1664
Zamówiony dla  Royal Navy
Los okrętu spalony przez Holendrów 23 czerwca 1667
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 1037,4 ton
Długość 37 m (121 stóp) – stępka
Szerokość 12,14 m (39 stóp 10 cali)
Zanurzenie 5,2 m (17 stóp 0,5 cala)
Napęd
żaglowy
Uzbrojenie
76 dział

HistoriaEdytuj

Okręt został zbudowany w Portsmouth pod kierunkiem szkutnika Johna Tippettsa na krótko przed wybuchem drugiej wojny angielsko-holenderskiej. Nazwa „Royal Oak” pochodzi od dębu, na którym szukał schronienia, po przegranej w 1651 bitwie pod Worcester, późniejszy król Anglii Karol II Stuart.

13 czerwca 1665 roku „Royal Oak” wziął udział po raz pierwszy w boju w zwycięskiej dla Anglików bitwie pod Lowestoft. Swój udział w zwycięstwie miał też „Royal Oak” który przyczynił się do zdobycia, silnie uzbrojonego w 76 dział, holenderskiego statku Kompanii Wschodnioindyjskiej „Oranje” (zarówno w czasie pierwszej, jak i drugiej wojny angielsko-holenderskiej, z powodu angielskiej przewagi w okrętach, Holendrzy wykorzystywali w boju duże, uzbrojone żaglowce handlowe).

W 1667 roku „Royal Oak” wraz z innymi okrętami Royal Navy stał na kotwicy w porcie w Chatham na rzece Medway. Niespodziewany atak floty holenderskiej pod dowództwem admirała de Ruytera przyniósł Royal Navy kompromitującą klęskę. W dniach 22–24 czerwca Holendrzy zniszczyli poważną część angielskiej floty i doków w Chatham podczas bitwy na rzece Medway. Zatopiony na płytkiej wodzie i porzucony przez załogę „Royal Oak” został podpalony przez holenderskie brandery. Spośród niekompetentnych dowódców i mało walecznych załóg wyjątkową postawą odznaczył się kapitan wojsk lądowych Archibald Douglas, który nie opuścił posterunku i zginął na pokładzie „Royal Oak”.

Częściowo zniszczony „Royal Oak” został następnie wydobyty i całkowicie odbudowany jako nowy okręt, noszący tę samą nazwę „Royal Oak”. Ze względu na duże trudności finansowe króla Karola II wynikające z wyludnienia i zniszczenia Londynu (epidemia dżumy i wielki pożar), a co za tym idzie znaczny spadek wpływów z podatków oraz klęski Royal Navy i przegranej wojny z Holandią, odbudowa okrętu znacznie przeciągnęła się w czasie.

BibliografiaEdytuj

  • Brian Lavery, Ships of the Line Volume I: Development of the Battlefleet 1650-1850, Naval Institute Press, Annapolis 1986.
  • N.A.M. Rodger, The Command of the Ocean: A Naval History of Britain, 1649-1815, W. W. Norton & Company 2005.