Hanna Pohoska

polska historyczka i działaczka polityczna

Hanna Pohoska właśc. Anna Ewa z Rzepeckich Pohoska (ur. 29 maja 1895 w Poznaniu, zm. 30 września 1953) – polska specjalistka w zakresie historii oświaty i pedagogiki, działaczka polityczna, zastępca senatora z Miasta Stołecznego Warszawy wybrana w 1935[1].

Hanna Pohoska
Anna Ewa z Rzepeckich Pohoska
Ilustracja
Na zdjęciu po lewej z bratem Janem i matką Izabelą Moszczeńską-Rzepecką
Data i miejsce urodzenia 29 maja 1895
Poznań
Data śmierci 30 września 1953
Zawód, zajęcie historyczka oświaty, działaczka polityczna
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Wawrzyn Akademicki
Odznaka pamiątkowa Polskiej Organizacji Wojskowej
Grób Hanny Pohoskiej na Cmentarzu Powązkowskim

ŻyciorysEdytuj

Była córką Kazimierza, dziennikarza i Izy Moszczeńskiej-Rzepeckiej, działaczki społecznej i oświatowej, siostrzenicą Karola, wnuczką Ludwika Władysława i prawnuczką Kajetana Władysława. Jej bratem był Jan Rzepecki. W 1917 poślubiła Jana Pohoskiego (architekta, wiceprezydenta Warszawy w latach 1934–1939). Z tego związku urodziło się dwoje dzieci: córka Ewa i syn Jan.

Działała w sekcji żeńskiej Związku Strzeleckiego. Studiowała historię na Uniwersytecie Jagiellońskim, a następnie na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1916/1917 prowadziła kancelarię Józefa Piłsudskiego. Od roku 1917 była nauczycielką historii w warszawskich gimnazjach. Doktorat napisała na UW w 1923 pod kierunkiem Marcelego Handelsmana. Habilitowała się w 1934 także na UW. Pracowała jako instruktor w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. W okresie okupacji zaangażowana w tajne nauczanie, pracowała też w Biurze Informacji i Propagandy ZWZ/AK. W czasie wojny straciła męża (rozstrzelany w Palmirach w 1940) oraz oboje dzieci (córkę rozstrzelano w lutym 1944, syn poległ w powstaniu warszawskim).

W 1951 jej praca Legjony i wojska polskie w wojnach napoleońskich: 1797–1814 wydana pod pseudonimem Ewa Białynia została wycofana z polskich bibliotek oraz objęta cenzurą[2].

Po wojnie była docentem na UW (1946–1953). Została pochowana na Cmentarzu Powązkowskim (kwatera 17-6-30)[3].

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Album-skorowidz Senatu i Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmu Śląskiego. Kadencja 1935/1940, 1936, s. 198.
  2. Cenzura PRL : wykaz książek podlegających niezwłocznemu wycofaniu 1 X 1951 r.. posł. Zbigniew Żmigrodzki. Nortom: Wrocław, 2002, s. 5. ISBN 83-85829-88-1.
  3. Jerzy Waldorff, Hanna Szwankowska, Danuta Jendryczko, Barbara Olszewska, Zofia Czyńska „Cmentarz Powązkowski w Warszawie” KAW Warszawa 1984 s. 73 ​ISBN 83-03-00758-0​.
  4. M.P. z 1931 r. nr 296, poz. 391 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  5. M.P. z 1932 r. nr 259, poz. 295 „za zasługi na polu wychowania państwowego”.
  6. M.P. z 1935 r. nr 257, poz. 306 „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej”.

BibliografiaEdytuj

  • Halina Winnicka, Pohoska Hanna [w:] Słownik historyków polskich, red. Maria-Prosińska Jackl, Warszawa 1994, s. 414.
  • Stanisław Konarski, Pohoska Anna Ewa, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXVII, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk-Łódź 1982–1983.