Horst Gustav Hans Friedrich Viedt (ur. 7 listopada 1921 w Geestemünde, zm. 6 maja 1945 we Wrocławiu) – niemiecki antyfaszysta, oficer Wehrmachtu i Armii Czerwonej, działacz Komitetu Narodowego Wolne Niemcy, zginął w czasie akcji dywersyjnej przeciwko wojskom niemieckim podczas oblężenia Festung Breslau.

Horst Viedt
Хорст Фиет
Ilustracja
Grób we Wrocławiu
lejtnant lejtnant
Data i miejsce urodzenia 7 listopada 1921
Geestemünde
Data i miejsce śmierci 6 maja 1945
Wrocław
Przebieg służby
Lata służby III Rzesza 1941
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich 1943–1945
Siły zbrojne III Rzesza Wehrmacht
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Armia Czerwona
Stanowiska dowódca oddziału dywersyjnego
Główne wojny i bitwy II wojna światowa

ŻyciorysEdytuj

Był synem zawodowego oficera. W 1941 trafił na front wschodni tuż po promocji oficerskiej, do piechoty. Według relacji dr. Karla Koestlera[1], Viedt, wychowany w tradycyjnym poczuciu poszanowania prawa i moralności, był oburzony zbrodniami hitlerowskimi na ludności cywilnej. Po otrzymaniu rozkazu o pacyfikacji rosyjskiej wsi uchylił się od niego i przeszedł przy pierwszej okazji linię frontu na stronę rosyjską. W radzieckim obozie jenieckim związał się z niemieckimi antynazistami, zrzeszonymi w Komitecie Narodowym Wolne Niemcy, ukończył szkołę marksizmu-leninizmu zorganizowaną przez Komitet, w latach 1943–1944 uczestniczył w pracy propagandowej na froncie, podważającej morale wojsk hitlerowskich, zaś na początku 1945 objął dowództwo ww. grupy niemieckich antynazistów[2].

Akcja w Festung BreslauEdytuj

Ww. grupa, podzielona na 3 plutony, przechodziła przeszkolenie w Rudniku nad Sanem, skąd w połowie kwietnia 1945 została przerzucona do Krakowa, a następnie 3 maja przybyła do Wrocławia i została zakwaterowana na Żernikach. Dowódcą grupy był Leutnant (lejtnant) Horst Viedt, zastępcą dowódcy – Schneider, komisarzem – Hackenhausen, dowódcą 1. plutonu – Pils, 2. plutonu – Felten, 3. plutonu – Stiegelmeier; dowódcami drużyn byli: Schleuse, Anstett, Herf, Klittich, Palm i Köstler[2].

W nocy z 5 na 6 maja (ostatnia noc bitwy o Wrocław) niemieccy antynaziści, podzieleni na trzy grupy, mieli przedostać się przez linię frontu, ześrodkować w rejonie obecnego Placu Solidarności (zachodni odcinek twierdzy) i uderzając od tyłu dokonać wyłomu w liniach niemieckich. Zadanie to zostało wykonane jedynie częściowo. Udało się wprawdzie przedrzeć przez linię frontu, nie doszło jednak do połączenia wszystkich trzech grup i uderzenia od tyłu na pozycje niemieckie. Nad ranem, prawdopodobnie w związku z perspektywą rychłej kapitulacji Wermachtu, nadszedł rozkaz powrotu do wojsk własnych[2].

Rezultatem nocnej akcji było wzięcie kilkunastu jeńców oraz kilku zabitych i rannych żołnierzy niemieckich. Grupa bojowa Komitetu Narodowego „Wolne Niemcy” straciła dwóch zabitych: dowódcę oddziału – Horsta Viedta i Josefa Wagnera oraz 7–8 rannych. Kilkunastu żołnierzy straciła również wspierająca niemieckich antyfaszystów kompania radziecka.

Viedt i Wagner (jako jedyni Niemcy) są pochowani na Cmentarzu Oficerów Radzieckich we Wrocławiu[2].

Postać Horst Viedta została upamiętniona w kilku miejscach w byłej NRD. Już w roku 1945 nazwano jego imieniem i nazwiskiem ulicę w Radebeul koło Drezna, przy czym z nieprawidłową pisownią nazwiska – Horst-Vieth-Straße, korekty nazwy tej ulicy dokonano dopiero w roku 2010[3]. W roku 1973 Viedt został patronem szkoły średniej w Berlinie-Lichtenbergu, jednak po zjednoczeniu Niemiec w roku 1990 i zmianie profilu szkoły jej nazwa została zmieniona[4]. Imię Horsta Viedta nosiły też koszary 5. Batalionu Obrony Chemicznej NVA w Pasewalku[5].

PrzypisyEdytuj

  1. Ryszard Majewski, Wrocław – godzina zero, KAW, Wrocław 1985, s. 185.
  2. a b c d http://forum.historia.org.pl/index.php?showtopic=3827&st=15 (dostęp 2010-07-03).
  3. Korrektur der Schreibweise »Horst-Vieth-Straße« in »Horst-Viedt-Straße« (niem.). www.radebeul.de. [dostęp 2012-05-06].
  4. Robinsons Geschichte (niem.). www.robinson-schule-berlin.de. [dostęp 2012-05-06].
  5. NVA Struktur (niem.). www.nva-forum.de. [dostęp 2012-05-06].

BibliografiaEdytuj