Hrvatsko domobranstvo

Hrvatsko domobranstvo – oficjalna nazwa sił zbrojnych Niepodległego Państwa Chorwackiego w okresie II wojny światowej.

Hrvatsko domobranstvo
HD
ilustracja
Państwo  Chorwacja
Historia
Sformowanie 11 kwietnia 1941
Rozformowanie 20 listopada 1944
Pierwszy dowódca Slavko Kvaternik
Dane podstawowe
Liczebność do 130 000 (1943)

Domobrani zostali powołani 11 kwietnia 1941 jako siły zbrojne nowo powstałego państwa Chorwatów po zajęciu Jugosławii przez państwa Osi. Głównym organizatorem i dowódcą armii został Slavko Kvaternik.

Na siły zbrojne NDH składały się: lotnictwo (Zračne snage), wojska lądowe (Kopnena vojska), marynarka wojenna (Hrvatska Mornarica). W 1943 osiągnęło liczbę 130 000 żołnierzy (Chorwatów i Bośniaków), jednak w wyniku pogarszającej się sytuacji państw Osi na Bałkanach szeregi domobranów topniały w wyniku dezercji. Pod naciskiem Niemców doszło 20 listopada 1944 do połączenia ostro ze sobą rywalizujących formacji domobranów i Sił Zbrojnych Ustaszy (Ustaška vojnica), dzięki czemu udało się odbudować stan liczebny armii NDH pod nazwą Chorwackie Siły Zbrojne (Hrvatske oružane snage, (HOS)).

W czasie II wojny światowej jednostki chorwackie (zwane popularnie oddziałami ustaszów) walczyły przede wszystkim z partyzantką Josipa Broza Tity (NOVJ) oraz zdominowanymi przez Serbów czetnikami, a także uczestniczyły w eksterminacji innych narodowości zamieszkujących Chorwację (Serbów, Żydów, Cyganów), dopuszczając się przy tym zbrodni wojennych i zbrodni ludobójstwa, czego symbolem stał się obóz koncentracyjny Jasenovac. Nieliczne jednostki walczyły na froncie wschodnim, m.in. w bitwie pod Stalingradem.

Po zwycięstwie NOVJ około 200 000 chorwackich kolaborantów, wraz z rządem ustaszowskim i Niemcami opuściło Zagrzeb i udało się do Austrii, skąd zostali wydaleni przez brytyjską administrację wojskową. Na granicy wielu przedstawicieli kolaboracyjnych formacji zostało zabitych – ten kontrowersyjny rozdział historii Jugosławii był aż do lat 80. tematem tabu, co umożliwiło chorwackim nacjonalistom wykorzystanie tych wydarzeń do własnych celów i zawyżania liczby ofiar tzw. masakry w Bleiburgu (termin wymyślony przez powojenną propagandę emigracyjnych ustaszy[1]).

Tradycje domobranów odżyły podczas wojny domowej w Jugosławii i do dziś są kultywowane w wojsku chorwackim.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. David MacDonald: Balkan Holocausts? Serbian and Croatian Victim Centred Propaganda and the War in Yugoslavia. Manchester University Press, 2002. ISBN 0-7190-6467-8. (ang.)

Linki zewnętrzneEdytuj