Język kreolski hawajski

Język kreolski hawajski (ang. Hawai’i Creole English, HCE, niekiedy także Hawai’i Pidgin English, popularnie Pidgin) – język kreolski na bazie angielskiego, używany na Hawajach przez miejscową ludność o różnym pochodzeniu etnicznym.

Pidgin
Obszar Hawaje, USA
Liczba mówiących ok. 600 tys. na Hawajach i 100 tys. w USA[1]
Pismo/alfabet łacińskie
Klasyfikacja genetyczna

kreolski na bazie angielskiego

Status oficjalny
Ethnologue 5 rozwojowy
Kody języka
ISO 639-1 en
ISO 639-2 eng
Kod ISO 639-3 hwc
IETF hwc
Glottolog hawa1247
Ethnologue hwc
WALS hwc
SIL hwc
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

HistoriaEdytuj

Pidżyn hawajski powstał z potrzeby komunikacji pomiędzy miejscową ludnością angielskojęzyczną a imigrantami przybywającymi z różnych krajów na Hawaje. Wpływ na tę odmianę języka miały między innymi: portugalski, hawajski, kantoński, w mniejszym stopniu japoński, filipiński i koreański.

System fonetycznyEdytuj

  • Angielskie spółgłoski zwarto-szczelinowe zapisywane za pomocą th zastępowane są przez zwarte d lub t: that > dat, a think > tink.
  • Spółgłoska l w wygłosie często jest wymawiana jako o lub ol: mental > mento, people > peepo.
  • Spółgłoska r po samogłosce jest często opuszczana: car > cah, słowo letter jest wymawiane jako letta.
  • Opadająca intonacja w zdaniach pytajnych – prawdopodobnie cecha przejęta z języka hawajskiego.

GramatykaEdytuj

Cechy charakterystyczne dla języka używanego na Hawajach:

  • Ominięcie „to be” w funkcji kopuli: Da baby cute. lub Cute, da baby. zamiast „The baby is cute.” (wpływ języków azjatyckich)
  • Zastąpienie „to be” w funkcji „bycia” przez stay (z portugalskiego „ficar”): Da book stay on top da table. zamiast „The book is on the table.”
Da water stay cold.
The water is cold.
  • Czas przeszły tworzony za pomocą czasownika wen (went):
Jesus wen cry.
Jesus cried.
  • Czas przyszły tworzony za pomocą goin (going) (typowe dla slangu amerykańskiego):
God goin do plenny good kine stuff fo him.
God is going to do a lot of good things for him.
  • Zaprzeczenie w czasie przeszłym za pomocą neva (never):
He neva like dat.
He didn’t want that. (lub) He never wanted that. (lub) He didn’t like that.
  • Użycie fo (for) zamiast „to” w bezokoliczniku:
I tryin fo tink.

lub

I try fo tink.
I’m trying to think.

SłownictwoEdytuj

Wyrażenia typowe dla języka hawajskiego:

  • „I like try” lub „I like” zamiast „Could I have some?”
  • „You like?” = „Do you want to try it?”
  • „No can” = „I can’t”
  • „bumbai bachi” = „That could be bad luck.” („bachi” to japońskie określenie na pecha)
  • „Pau” = „It’s finished”
  • „Ho, da guy, he stay akamai” = „Wow! He is pretty smart”
  • „Like beef?” = „Do you have a problem with me?” lub „Do you want to fight me?”
  • „Choke” = „numerous” lub „lots”
  • „Broke da mout'” = „delicious” lub „tasty”

PrzypisyEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj