Otwórz menu główne

Jak-44 (ros. Як-44) – radziecki prototypowy samolot samolot wczesnego ostrzegania i dozoru przestrzeni powietrznej, przeznaczony do operowania z pokładu lotniskowca, którego projektowanie zakończyło się na etapie budowy pełnowymiarowej makiety.

Jak-44
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Producent Jakowlew
Typ samolot wczesnego ostrzegania i dozoru przestrzeni powietrznej
Konstrukcja metalowa
Załoga 6
Dane techniczne
Napęd 2 x silnik turbośmigłowy D-27
Moc 2 × 10 500 kW
Wymiary
Rozpiętość 25,7 m
12,5 m (ze złożonymi skrzydłami)
Długość 20,5 m
Wysokość 8,46 m
Powierzchnia nośna 49,2 m²
Masa
Własna 21 200 kg
Startowa 30 400 kg
Osiągi
Prędkość przelotowa 680 km/h
Pułap 13 000 m
Długotrwałość lotu 3,5 h
Dane operacyjne
Wyposażenie dodatkowe
stacja radiolokacyjna Kwant
Użytkownicy
ZSRR

HistoriaEdytuj

W latach 70. XX wieku pojawiła się w Związku Radzieckim koncepcja nadania bardziej ofensywnego charakteru Marynarce Wojennej i wyjścia okrętów na oceany. Aby skutecznie przeciwstawić się dominującej roli US Navy na oceanach z daleka od własnych baz, radzieckiej marynarce były potrzebne lotniskowce. Wśród przewidywanych do bazowania na lotniskowcach samolotów znalazła się maszyna wczesnego ostrzegania, będąca odpowiednikiem amerykańskiego samolotu Grumman E-2 Hawkeye. Do projektowania nowej maszyny przystąpiło kilka biur konstrukcyjnych, jednak kolejne wersje projektowanego lotniskowca zakładały zmniejszenie jego wyporności i rezygnację z katapult startowych. Okazało się wówczas, że projektowane samoloty Antonowa, Berijewa i Miasiszczewa, z uwag na swój ciężar, nie będą w stanie wystartować z lotniskowca. Marynarka wojenna nie zrezygnowała jednak z chęci posiadania samolotu tego typu w swoim arsenale. Wśród egzotycznych konstrukcji jakie pojawiały się w tamtym okresie był nawet Su-27K z anteną radaru umieszczoną na grzbiecie. Ostatecznie to nowoprojektowany Jak-44 z silnikami turbośmigłowymi uznano za optymalny samolot, który poradzi sobie ze startem z rampy startowej dzięki wystarczającej mocy silników. Pod koniec lat 80. powstał ostateczny projekt samolotu. Po raz pierwszy publicznie Jaka-44 zaprezentowano w formie 10 cm wielkości modeli podczas wystawy lotniczej w Moskwie w 1992 roku.

Według niepotwierdzonych informacji, dokumentacja samolotu oraz jego komponentów mogła zostać odsprzedana Chinom, zainteresowanym pozyskaniem pokładowego samolotu wczesnego ostrzegania dla swojego lotniskowca Liaoning i kolejnych, planowanych jednostek tego typu. Jest to tym bardziej uzasadnione, iż współpraca pomiędzy biurem Jakowlewa a Chinami ma swoją tradycję z jednej strony, z drugiej, Jak-44 nie ma szans na produkcję w Rosji, zatem jej uruchomienie w Chinach nie stało by w sprzeczności z interesami rosyjskich producentów. Tym niemniej brak oficjalnego potwierdzenia takiego rozwoju wypadków, a wszelkie doniesienia na ten temat mają charakter wyłącznie spekulacji[1].

KonstrukcjaEdytuj

Samolot, niemal wierna kopia amerykańskiego E-2 Hawkeye, był dwusilnikowym grzbietopłatem z usterzeniem w kształcie litery „H”. Na grzbiecie samolotu znajdowała się obrotowa antena stacji radiolokacyjnej systemu Kwant w kształcie dysku o siedmiometrowej średnicy. Na końcach skrzydeł przewidywano umieszczenie wingletów, rozpraszających wiry brzegowe. Jak-44 miał być napędzany dwoma silnikami D-27, napędzającymi śmigła przeciwbieżne SW-27 o średnicy 4,5 m. Pierwszy szereg śmigieł liczył 8, a drugi 6 łopat. Duży stopień komplikacji takiego układu konstrukcyjnego znacząco spowalniał prowadzone prace, których koszty z uwagi na nieprzewidywanie innych wariantów maszyny były ogromne. Upadek ZSRR i anulowanie programu budowy lotniskowców zakończył pracę nad samolotem. W 1992 roku wybudowano jego makietę, która doznała poważnych uszkodzeń w wyniku pożaru.

PrzypisyEdytuj

  1. Tomasz Szulc, Chińskie samoloty pokładowe, "Lotnictwo", nr 2 (2014), s. 44-53, ISSN 1732-5323

BibliografiaEdytuj

  • Tomasz Szulc, Rosyjskie taktyczne AWACSy, „Nowa Technika Wojskowa”, nr 5 (1997), s. 38-43, ISSN 1230-1655.

Linki zewnętrzneEdytuj