Otwórz menu główne

Jan Gąsienica Daniel

Jan Gąsienica Daniel[1] (ur. 19 grudnia 1856, zm. 13 grudnia 1924[2]) – przewodnik tatrzański.

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

O życiu Jana Gąsienicy Daniela wiadomo niewiele. Urodził się w Zakopanem[2]. Od 1904 roku był przewodnikiem tatrzańskim drugiej klasy, a od 1905 roku pierwszej klasy. Prawdopodobnie był alkoholikiem. Jak podaje Michał Jagiełło: „Nie wylewał za kołnierz, często popisywał się przed «panami» śpiewem i tańcem, a bywało, że występował też jeno w przytomności swego konia”[3]. Mimo to był uznawany za jednego z wybitniejszych przewodników swoich czasów[4], choć Ferdynand Goetel podważał jego kwalifikacje[3].

ŚmierćEdytuj

Trzynastego grudnia 1924 w trudnych warunkach atmosferycznych Jan Gąsienica Daniel wyruszył z turystą do schroniska w Dolinie Pięciu Stawów Polskich niebezpieczną przy oblodzeniu drogą obok Siklawy (dziś zielony szlak). W pobliżu wodospadu stracił równowagę i spadł z dużej wysokości w łożysko potoku Roztoka, odnosząc śmiertelne rany (między innymi złamał kręgosłup)[5]. Umierając, do końca wskazywał podopiecznemu drogę i zdołał go wyprowadzić na bezpieczną trasę do schroniska[2][3].

UpamiętnienieEdytuj

Jan Gąsienica Daniel został pochowany obok Klemensa Bachledy na Nowym Cmentarzu w Zakopanem, ale jego grób nie zachował się[5]. Jego bohaterska śmierć wywołała natomiast duży oddźwięk w społeczeństwie, więc istnieje sporo poświęconych jej tekstów. Nieprzychylny mu Ferdynand Goetel pisał: „Rzucony w burzliwy strumień, przysiadł nieruchomo na jakimś głazie, po pas w wodzie. Od tej chwili zaczyna się wielka karta Daniela. Bo oto odwrócił się i spokojnymi doradami kierował krokami (...) towarzysza”[3]. Jan Kasprowicz uczynił go wkrótce głównym bohaterem wiersza „Przewodnicy”[6], a Władysław Orkan poświęcił mu wspomnienie „Śmierć Daniela”. Bywa przyrównywany do Klemensa Bachledy[5]. Michał Jagiełło podsumował: „Jego ostatnie chwile opowiedziane przez turystę, którego prowadził, uwzniośliły go i przeniosły do krainy mitu”[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Redaktor Strony Komitetu, Zapis nazwisk dwuczłonowych, www.rjp.pan.pl [dostęp 2016-09-18].
  2. a b c Zakopane, Gąsienica-Daniel Jan, z-ne.pl [dostęp 2016-09-18].
  3. a b c d e Granaty i Buczynowe [w:] Michał Jagiełło, Wołanie w górach, Warszawa 2012, s. 388-389, ISBN 978-83-244-0188-8.
  4. l, CENTRUM PRZEWODNICTWA TATRZAŃSKIEGO, www.przewodnik-tatrzanski.pl [dostęp 2016-09-18].
  5. a b c Cmentarz, www.pinkwart.pl [dostęp 2016-09-18].
  6. Jan Kasprowicz, Przewodnicy, poema.pl [dostęp 2016-09-18].