Jan Pęckowski

Jan (Pęcak) Pęckowski, ur. 30 sierpnia 1874 w Węgierce, zm. 24 listopada 1959 w Chrzanowie – chrzanowski działacz oświatowy, autor jednej z najważniejszych monografii miasta. Dyrektor Gimnazjum w Chrzanowie od 31 lipca 1919 (jego żona była matką chrzestną sztandaru Gimnazjum), a następnie inspektor szkolny w Chrzanowie. Współzałożyciel Chóru Męskiego "Żaby". W czasie II wojny światowej po likwidacji Gimnazjum jeden z organizatorów tajnego nauczania młodzieży, członek konspiracyjnej Powiatowej Komisji Oświaty i Kultury. Od 5 stycznia 1956 Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego Muzeum Ziemi Chrzanowskiej.

Patron jednej z ulic w Chrzanowie (na Os. Młodości).

Życiorys[1]Edytuj

Urodził się 30 sierpnia 1874 r. we wsi Węgierka w powiecie jarosławskim w rodzinie chłopskiej. Jego rodzicami byli Wojciech Pęcak i Zofia z domu Bazylak. Uczęszczał do szkoły ludowej w Węgierce. Następnie dopiero w 1890 r. wstąpił do c.k. Niższego Gimnazjum w Jarosławiu. Maturę zdał w C.k. II Gimnazjum św. Jacka w Krakowie w 1897 r. W latach 1897-1898 odbył służbę wojskową w 90 Pułku Piechoty c.k. armii, gdzie dosłużył się stopnia sierżanta (feldfebla). W 1898 r. zapisał się na Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, a w kolejnym roku na Wydział Filozoficzny. W 1901 r. na Wydziale Prawa złożył egzamin historyczno-prawniczy, natomiast w 1903 r. złożył egzamin kwalifikacyjny z historii i geografii na Wydziale Filozoficznym. W czasie studiów przez 4 lata pracował w kancelarii i bibliotece Akademii Umiejętności w Krakowie.W 1902 r. rozpoczął kurs praktyczny dla nauczycieli w Gimnazjum Nowodworskiego w Krakowie. W 1903 r. został zamianowany w tym gimnazjum na zastępcę nauczyciela. Początkiem 1904 roku został przeniesiony do gimnazjum w krakowskim Podgórzu, gdzie uczył historii i geografii. W tym samym roku zmienił nazwisko na Pęckowski oraz wziął ślub ze Stanisławą Kasiewicz. W czerwcu 1904 r. został mianowany na rzeczywistego nauczyciela w c.k. II Gimnazjum w Rzeszowie. W latach 1907-14 był kierownikiem Męskiej Szkoły Przemysłowej Uzupełniającej w Rzeszowie, a w latach 1912-14 również Żeńskiej Szkoły Przemysłowej Uzupełniającej w Rzeszowie. Po wybuchu Wielkiej Wojny został powołany do wojska w stopniu chorążego pospolitego ruszenia i trafił do Twierdzy Przemyśl, jako jeden z obrońców. Po upadku twierdzy trafił do niewoli rosyjskiej i był więziony m.in. w Niżnym Nowogrodzie, Sudogdzie, Bołochowie. Z niewoli wrócił w czerwcu 1918 r. W październiku 1918 r. objął posadę jako profesor historii i geografii w VIII randze w IV Gimnazjum Realnym im. Henryka Sienkiewicza w Krakowie. W 1919 r. został kierownikiem Prywatnego Gimnazjum Realnego w Chrzanowie, a po upaństwowieniu tej szkoły został w dniu 3 sierpnia 1920 r. dyrektorem tej placówki. W trakcie trwania wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. brał udział w Obywatelskim Komitecie Obrony Państwa. W latach 1919-22 pracował w Polsko-Amerykańskim Komitecie Pomocy Dzieciom, jako prezes Komitetu w Chrzanowie. Od 1905 r. do 1927 r. był członkiem Stronnictwa Narodowej Demokracji. Był wielkim orędownikiem powstania Muzeum w Chrzanowie. Niestety nie doczekał otwarcia tej placówki, gdyż zmarł 24 listopada 1959 r. i został pochowany na cmentarzu w Kościelcu.

PrzypisyEdytuj

  1. M. Szymaszkiewicz, Profesor Jan Pęckowski 1874-1959, [w:] Powiat chrzanowski pod okupacją niemiecką w latach 1939-1945, Chrzanów 2014, s. 67-168.

BibliografiaEdytuj

  • Chrzanów, miasto powiatowe w województwie krakowskiem. Monografia z 27 ilustracjami w tekście, 1934
  • Powiat chrzanowski pod okupacją niemiecką w latach 1939 - 1945, 1947