Otwórz menu główne

Jan Rybowicz

prozaik i poeta polski

Jan Rybowicz (ur. 26 maja 1949 w Koźlu na Opolszczyźnie, zm. 21 października 1990 w Lisiej Górze) – polski poeta, prozaik. Prawie całe życie spędził w Lisiej Górze.

Jan Rybowicz
Data i miejsce urodzenia 26 maja 1949
Koźle
Data i miejsce śmierci 21 października 1990
Lisia Góra
Narodowość Polska
Dziedzina sztuki literatura

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

 
Grób poety na cmentarzu w Lisiej Górze koło Tarnowa
 
Napis na grobie

Debiutował w 1976 r. na łamach "Gazety Południowej" wierszem Wyobraźnia. Debiut prozatorski stanowiło opowiadanie Jak zostałem pisarzem opublikowane w Miesięczniku Literackim Młodych "Nowy Wyraz".

Autor tomów opowiadań: Samokontrola i inne opowiadania (Warszawa 1980), Inne opowiadania (Kraków 1985), Wiocha Chodaków (Warszawa 1986), Czekając na Becketta (Łódź 1991), oraz trzech tomów wierszy: Być może to (Warszawa 1980), Wiersze (Kraków 1986) i O kay (Warszawa 1990).

Utwory Rybowicza – za jego życia jak i po śmierci – były drukowane zarówno w gazetach, jak też czasopismach literackich takich, jak: Miesięcznik Literacki Młodych "Nowy wyraz" (2/1979), "Życie literackie" (2-3/1990), "Kresy" (7/1991), "Krzywe Koło Literatury" (10/1991), "Kultura", "Okolice", "Osnowa", "Pismo", "Poezja", "Profile", "Radar" (28/1985), "Tak i nie", "Tygodnik kulturalny", "Klimaty" (2/2001), "Intuicje przydrożne" (2 (7) 2004).

Zmarł 21 października 1990 roku w Lisiej Górze.

W 2004 roku Rybowicz został jednym z laureatów w plebiscycie 25-lecia tygodnika "TEMI" (Tarnów) w kategorii "Ludzie kultury".


TwórczośćEdytuj

  • Być może to. Warszawa 1980 [wiersze].
  • Samokontrola i inne opowiadania. Warszawa.
  • Inne opowiadania. Kraków 1985.
  • Wiersze. Kraków 1986.
  • Wiocha Chodaków. Warszawa 1986 [opowiadania].
  • O kay. Warszawa 1990 [wybór wierszy].
  • Czekając na Becketta. Łódź 1991 [opowiadania].
  • Wiersze zebrane. Tarnów 1995.
  • Horošaâ novost’. Dobra nowina. (Przeł. A. Bazilevskij). Moskva: Izdatel’stvo „Vahazar”; Toruń Wydawnictwo Adam Marszałek 2005 [Polsko-Rosyjska Biblioteka Poetycka [wybór wierszy, tekst w jęz. pol. i ros].

OpracowaniaEdytuj

  • Być pisarzem [J. Rybowicz: Samokontrola i inne opowiadania] - Leszek Bugajski, Strategia ślimaka. Szkice krytyczne (1988)
  • Leszek Żuliński, Światełko w tunelu (o tomiku O kay) "Literatura" 6 (1991), s.61
  • Józef Baran, Ta straszna wrażliwość, "Regiony" 3 (1991), s. 137-139
  • Tadeusz Olszewski, Za szybko - , Nowe Książki 2/3 (1992), s. 58-61
  • Wiesław Setlak, Ostatnia szuflada Janka Rybowicza - , FRAZA 2 (1992), s.90-92, WSP Rzeszów 1992
  • To dla mnie właśnie ta kobieta i ta róża [Jan Rybowicz] - Jan Marx, Legendarni i tragiczni. Eseje o polskich poetach przeklętych (cz.1 - 1993, 1996, 1998, cz.2 - 2002)
  • Marcin Kozłowski, Nad rzeką życia. Śladami Jana Rybowicza - , KLIMATY. Miesięcznik Kulturalno-Społeczny 2(2001), VERS - Busko-Zdrój 2001
  • Małgorzata Klisowska, Gdy odpowiedź tajemnicą. Esej symptonalny na phonos i logos, brzmienie i sens -, Aspekty Filozoficzno – Prozatorskie, kwartalnik nr (33-36)/(37-40), styczeń 2010 - grudzień 2011, s.111-117 (cz.1); Aspekty Filozoficzno – Prozatorskie, kwartalnik nr (41-43)/(44-47), styczeń 2012 - wrzesień 2013, s.183-187 (cz.2).
  • Józef Komarewicz, Rybowicz – szalona lokomotywa literatury. „Nowy Dziennik”, Nowy Jork [on-line] 2014 nr z 7 VII. Dostęp 3 stycznia 2017, dostępny w Internecie: http://www.dziennik.com/publicystyka/artykul/rybowicz-szalona-lokomotywa-literatury

TłumaczeniaEdytuj

Wiersze Rybowicza były i są wydawane w języku rosyjskim.

Do 2006 r. ukazały się:

  • w 1990 - zbiór prozy pt. Wyjście z ciemności:

Vykhod iz t'my. Rasskazy, Raduga Moskva 1990;

  • w 1992 - wybór utworów w zbiorze pt. Kraj Na Opak;

Strana naoborot. Stikhotvorenija i proza. 1976-1990, Wahazar Moskva 1992

  • w 2005 - wybór wierszy (wyd. polsko-rosyjskie) pt. Dobra wiadomość.

Dobra wiadomość - charoszaja nowost, wyd. A.Marszałek - Wahazar 2005

Wyśpiewać poezjęEdytuj

Wiersze Rybowicza z muzyką Krzysztofa Myszkowskiego znalazły się m.in. na płytach:

Płyta Tabletki ze słów została nominowana do nagrody SuperJedynki 2007 w kategorii Piosenka Literacka.

2 czerwca 2007 w Gminnym Domu Kultury "Lisia Góra" (Śmigno, gmina Lisia Góra) odbył się koncert Starego Dobrego Małżeństwa, na którym artyści zaśpiewali utwory do wierszy Jana Rybowicza, poeta Józef Baran przeczytał swoje wspomnienia, a Teatr "Nie Teraz" przedstawił krótką sztukę na motywach twórczości Rybowicza. Fragmenty koncertu, wraz z opowieścią o Janie Rybowiczu i reportażem z Lisiej Góry zostały zamieszczone na DVD albumu Starego Dobrego Małżeństwa "Jednoczas".

Po raz drugi impreza odbyła się 31 maja 2008. Poza Starym Dobrym Małżeństwem, wystąpił zespół Matragona oraz Piotr Warszawski w monodramie.

W wierszach innych poetówEdytuj

  • Bacik W. - Odszedł
  • Ziemianin A. - Makatka dla Janka Rybowicza

Linki zewnętrzneEdytuj