Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy generała armii rosyjskiej i Wojska Polskiego. Zobacz też: inne osoby o tym samym imieniu i nazwisku.

Jan Sawicki (ur. 24 czerwca[1] 1872 w Telatyczach, zm. w maju 1940 w Jarosławlu)[2]generał major kawalerii Armii Imperium Rosyjskiego oraz generał brygady Wojska Polskiego.

Jan Sawicki
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia 24 stycznia 1872
Telatycze
Data i miejsce śmierci maj 1940
Jarosław
Przebieg służby
Lata służby 1892-1927
Siły zbrojne Lesser Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Stanowiska dowódca
III Brygady Jazdy
1 Dywizji Jazdy
3 Dywizji Kawalerii
2 Dywizji Kawalerii
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941)

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Kształcił się w Szkole Realnej w Białymstoku. Mając 20 lat wstąpił do kawalerii armii rosyjskiej. W 1894 ukończył Oficerską Szkołę Kawalerii w Petersburgu w stopniu podporucznika kawalerii[1]. Podpułkownik z 1910, a od 1914 pułkownik i dowódca pułku dragonów. Podczas I wojny światowej dowodził pułkiem oraz brygadą kawalerii na frontach austriackim i niemieckim. 23 lipca 1917 awansował do stopnia generała majora. Po rewolucji październikowej był członkiem Polskiego Komitetu Wojskowego przy rosyjskiej 8 Armii i dowódcą tworzonych w niej oddziałów polskich.

W marcu 1919 został przyjęty do Wojska Polskiego i mianowany dowódcą III Brygady Jazdy na froncie galicyjskim i wołyńskim. Przejściowo dowodził także 13 Dywizją Piechoty. 1 maja 1920 został zatwierdzony z dn. 1 kwietnia 1920 w stopniu generała podporucznika. W czasie wojny polsko-bolszewickiej 1919-1920 był dowódcą 1 Dywizji Jazdy (od czerwca) i Grupy Operacyjnej Jazdy (od 15 lipca). Skutecznie walczył z oddziałami Konarmii Siemiona Budionnego na Wołyniu i Podolu.

Po wojnie (sierpień 1920 – czerwiec 1924) służył w Centralnej Komisji Kontroli Stanów. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu generała brygady ze starszeństwem z dn. 1 czerwca 1919 w korpusie generałów. 1 czerwca 1924 objął dowództwo 3 Dywizji Kawalerii w Poznaniu. 16 listopada 1925 został wyznaczony na stanowisko dowódcy 2 Dywizji Kawalerii w Warszawie. Przeniesienie miało bezpośredni związek z usunięciem gen. bryg. Gustawa Orlicz-Dreszera ze stołecznego garnizonu przez ówczesnego ministra spraw wojskowych, gen. dyw. Władysława Sikorskiego, za wygłoszone dzień wcześniej w Sulejówku przemówienie. 31 grudnia 1925 – po objęciu teki ministra spraw wojskowych przez gen. broni Lucjana Żeligowskiego – został przywrócony na poprzednie stanowisko służbowe. Podczas zamachu stanu w maju 1926 opowiedział się po stronie legalnych władz RP. Z dn. 30 kwietnia 1927 został przeniesiony w stan spoczynku. Osiadł w rodzinnym majątku w Telatyczach.

We wrześniu 1939 był ciężko chory i nie mógł chodzić o własnych siłach. Po agresji sowieckiej na Polskę został aresztowany we Lwowie przez NKWD i wywieziony do Rosji. W maju 1940 zmarł w szpitalu w Jarosławlu.

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b O kawalerii polskiej XX wieku s. 69
  2. Jan Banaśkiewicz, Generałowie Wojska Polskiego, więźniowie NKWD ZSRR, zamordowani wiosną 1940 r., zmarli w więzieniach i ocaleni (pol.) [dostęp 2011-12-02]
  3. Generałowie Wojny Polsko - Sowieckiej 1919-1920 s. 68-69
  4. Romuald Szeremietiew, Zmasakrowana Generalicja (pol.) [dostęp 2011-12-02]

BibliografiaEdytuj

  • Felicjan Sławoj Składkowski, Nie ostatnie słowo oskarżonego, Warszawa 2003
  • H.P. Kosk, Generalicja polska, t. 2, Oficyna Wydawnicze „Ajaks”, Pruszków 2001
  • Zdzisław Nicman, Gen. bryg. Jan Sawicki (1872-1940), „Polska Zbrojna”
  • Cezary Leżeński / Lesław Kukawski: O kawalerii polskiej XX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 66. ISBN 83-04-03364-X.
  • „Generałowie Wojny Polsko - Sowieckiej 1919 - 1920” Andrzej Suchcitz