Otwórz menu główne

Janusz Lipkowski

polski fizykochemik, profesor

Janusz Lipkowski (ur. 3 lutego 1943 w Warszawie) – polski fizykochemik, twórca szkoły chemii supramolekularnej w Polsce.

Życiorys naukowyEdytuj

Profesor Instytucie Chemii Fizycznej PAN od 1990 i jego dyrektor 1992-2003. Doktor nauk w zakresie chemii 1972. Tytuł profesora uzyskał w 1990. Od 2001 profesor Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego i Szkoły Nauk Ścisłych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Od 1991 członek, a od 2007 prezes Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Od 1998 członek Polskiej Akademii Nauk. Wiceprezes PAN 2003-2006. Przewodniczący Rady Kuratorów Wydziału III Nauk Ścisłych i Nauk o Ziemi PAN 2011-2014. Przewodniczacy Komitetu Chemii PAN od 2007. Doktorat honoris causa Instytutu Chemii Nieorganicznej Rosyjskiej Akademii Nauk (Nowosybirsk 1997), honorowy Profesor Syberyjskiego Oddziału Rosyjskiej Akademii Nauk (2001). Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medal Honorowy Republiki Mołdawnii. Uczeń profesora Wiktora Kemuli.

Zainteresowania naukoweEdytuj

Główne prace w dziedzinie chemii supramolekularnej — twórca jej szkoły w Polsce; badania dotyczące przede wszystkim selektywności, równowag fazowych i kinetyki procesów inkluzyjnych oraz rozpoznawania molekularnego; wykrył wiele prawidłowości, m.in. efekt generowania przez inkludowane cząsteczki (cząsteczki tzw. gościa) miejsc sorpcyjnych w kryształach oraz wynikające zeń możliwości sterowania selektywnością i szybkością wiązania „gościa” przez układy supramolekularne; wyznaczył wiele struktur klatratowych i semiklatratowych tworzonych przez wodę w stanie stałym i wykazał ich związek z procesami hydratacji cząsteczek.

Wybrane praceEdytuj

  • Janusz Lipkowski, Jerry L. Atwood, Symbolic notation of clathrates ,,Supramolecular Chemistry”, Vol.: 30 2018 No. 5-6, SI, s. 510-513.
  • Janusz Lipkowski Solvates and Hydrates—Supramolecular Compounds [w:] Reference Module in Chemistry, Molecular Sciences and Chemical Engineering 2016, ed. Jan Reedijk Oxford 2016.
  • Janusz Lipkowski, Vitaly Kalchenko, Chromatography in Supramolecular and Analytical Chemistry of Calixarenes [w:] Reference Module in Chemistry, Molecular Sciences and Chemical Engineering 2016, ed. Jan Reedijk Oxford 2016.
  • Janusz Lipkowski Chemia supramolekularna. Szkic perspektyw rozwojowych [w:] Misja nauk chemicznych, red. B. Marciniec Poznań 2011.
  • Janusz Lipkowski, P. Fita, A. Grabowska, Crystal structure of a schiff base, 2-hydroxynaphthylidene-(8-aminoquinoline) - in search of two tautomeric forms ,,Polish Journal of Chemistry” Vol. 82 2008 nr 10 s. 2009-2016.
  • Janusz Lipkowski Hydrophobic hydration - Ecological Aspects ,,Jour. Therm. Anal. Cal." 2006.
  • Janusz Lipkowski, D. Świerczyński, R. Luboradzki, G. Dolgonos, H-J. Schneider Non-Convalent Interations of Organic Halogen Compounds with Aromatic systems - Analyses of cristal Structure Data ,,Eur. Jour. Inorg. Chem." 2005.
  • Janusz Lipkowski Problemy systemu nauki w Polsce ,,Nauka” 2002 nr 3 . 10-16.
  • Janusz Lipkowski, Danuta Sybilska, Wiktor Kemula wśród pionierów chemii supramolekularnej ,,Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2002 nr 1 s. 47-53.
  • Wykłady Jean-Marie Lehna pt. Chemia supramolekularna przetł. [z ang.] i oprac. przez zespół Janusz Lipkowski [et al.] Instytut Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk Warszawa 1985.
  • Janusz Lipkowski Structure and physico-chemical behaviour of clathrates formed by the Ni(NCS)@#2 (4-Methylpyridine)@#4 complex Accademia Polacca delle Scienze, Biblioteca e Centro di Studi a Roma, Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wrocław 1980.