Otwórz menu główne

Jiří Brady (ur. 9 lutego 1928 w Nové Město na Moravě, zm. 12 stycznia 2019[1]) – czeski przedsiębiorca i działacz społeczny żyjący w Kanadzie.

Jiří Brady
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 9 lutego 1928
Nové Město na Moravě
Data śmierci 12 stycznia 2019
Zawód, zajęcie przedsiębiorca

ŻyciorysEdytuj

Po rozpoczęciu nazistowskiej okupacji jego rodzice zostali z powodu żydowskiego pochodzenia aresztowani i wywiezieni do obozu Auschwitz, gdzie zginęli. Jiří Brady wraz z siostrą zamieszkał u wuja, ale w 1942 r. został przymusowo przesiedlony do Theresienstadt, a na jesieni 1944 r. trafił do Auschwitz. Tam wyselekcjonowano go do pracy i przewieziono do obozu pomocniczego w Gliwicach, natomiast jego siostra zginęła w komorze gazowej. Pod koniec wojny ewakuowany na zachód, zbiegł z marszu śmierci. Po wojnie początkowo mieszkał w Czechosłowacji, ale w 1949 r. wyemigrował do Kanady, gdzie założył firmę hydrauliczną. Był zaangażowany w pomoc dla emigrantów z bloku wschodniego i dawanie świadectwa o zbrodni holocaustu[2].

Za swoje działania Brady otrzymał wiele nagród, między innymi najwyższe cywilne odznaczenie prowincji Ontario (order Ontario) i Order Zasługi Republiki Federalnej Niemiec za wysiłki na rzecz obrony praw i wolności człowieka. Czeski senat zaproponował w czerwcu 2013 roku państwowe przyznanie mu orderu Tomáša Masaryka. Wniosek odrzucił prezydent Miloš Zeman, bezskutecznie powtórzono wniosek w roku 2014[2] i 2016. Ostatnia odmowa przyznania orderu oburzyła czeską opinię publiczną, ponieważ była odpryskiem prochińskiej polityki prezydenta. Jako że wręczenie odznaczenia miało się odbyć w dniu święta niepodległości, wielu działaczy państwowych wezwało do bojkotu obchodów na zamku praskim. Równocześnie rząd odznaczył Bradego Medalem Karla Kramářa, a parlament zwołał nadzwyczajne posiedzenie na jego cześć[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Zemřel Jiří Brady. Pamětník holokaustu, kterého Zeman odmítl vyznamenat (cz.). idnes.cz. [dostęp 2019-01-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-12)].
  2. a b Česká, Brady nedostal dopis, nemohl nic očekávat, tvrdí Forejt. Dříve oceněným ale stačilo zavolat, „ČT24”, 25 października 2016 [dostęp 2016-10-31].
  3. Lubosz Palata, W Czechach narasta bunt przeciwko prezydentowi, wyborcza.pl, 30 października 2016 [dostęp 2016-10-31].