Otwórz menu główne

Karzeł Małej Niedźwiedzicy

Karzeł Małej Niedźwiedzicy (UGC 9749, ang. Ursa Minor Dwarf, w skrócie UMi Dwarf) – karłowata galaktyka sferoidalna w gwiazdozbiorze Małej Niedźwiedzicy. Jest jedną z małych galaktyk satelitarnych Drogi Mlecznej.

Karzeł Małej Niedźwiedzicy
Ilustracja
Karzeł Małej Niedźwiedzicy
(zdj. Giuseppe Donatiello)
Odkrywca Albert Wilson[1]
Data odkrycia 1954
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Mała Niedźwiedzica
Typ dSph / dE4[2]
Rektascensja 15h 09m 11,34s[3]
Deklinacja +67° 12′ 51,7″[3]
Odległość 200 (±30) tys. ly[4][5] (60 (±10) kpc[8])
Przesunięcie ku czerwieni –0,000824 (±0,000003)[6]
Jasność obserwowana 11,9[7]m
Rozmiary kątowe 30,2 × 19,1′[7]
Charakterystyka fizyczna
Wymiary 1,8 × 1,1 tys. ly[a]
Alternatywne oznaczenia
UGC 9749, UMi Dwarf, CGCG 318-018,
CGCG 319-001, CGCG 1508.2+6723,
DDO 199, EQ 1508+674, KIG 0663,
LEDA 54074, [M98j] 104 NED22,
MCG +11-18-030, PGC 054074,
[RC2] A1508+67, UZC J150910.2+671252,
[VDD93] 204, Z 1508.2+6723, Z 318 – 18,
Z 319 – 1

UGC 9749 odkrył w 1954 roku pracujący w Lowell Observatory astronom Albert Wilson na zdjęciach wykonanych na początku 1954 w ramach programu Palomar Observatory Sky Survey (POSS). Oprócz niej Wilson odnalazł również karłowatą galaktykę UGC 10822 należącą do konstelacji Smoka[1].

Galaktyka znajduje się w odległości około 200 (±30) tys. lat świetlnych od Ziemi[4][5] i zbliża się z prędkością około 247 (±1)[7] km/s.

UGC 9749 zawiera gwiazdy starej populacji. Prawdopodobnie procesy gwiazdotwórcze nie zachodzą w niej lub są bardzo rzadkie. W 2007 w świetle jednej z gwiazd galaktyki, COS82, odkryto linie widmowe toru[9][10]. Był to pierwszy przypadek odkrycia tego pierwiastka poza Drogą Mleczną.

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Obliczone ze wzoru   gdzie   – wymiar rzeczywisty obiektu,   – jego odległość,   – wymiar kątowy. Za odległość przyjęto 200 tysięcy lat świetlnych.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Andrew G. Wilson. Sculptor-Type Systems in the Local Group of Galaxies. „Publications of the Astronomical Society of the Pacific”. 67 (394), s. 27–29, 1955. Bibcode1955PASP...67...27W. 
  2. Hartmut Frommert, Christine Kronberg: Ursa Minor Dwarf (ang.). W: SEDS.org [on-line]. 2002-05-29. [dostęp 2014-04-19].
  3. a b W.D. Cotton, J.J. Condon, E. Arbizzani. Arcsecond Positions of UGC Galaxies. „The Astrophysical Journal Supplement Series”. Tom 125. nr 2. s. 409–412. 
  4. a b Igor D. Karachentsev, Valentina E. Karachentseva, Walter K. Huchtmeier, Dmitry I. Makarov. A Catalog of Neighboring Galaxies. „The Astronomical Journal”. Tom 27. nr 4. s. 2031–2068. 
  5. a b Igor D. Karachentsev, O.G. Kashibadze. Masses of the local group and of the M81 group estimated from distortions in the local velocity field. „Astrophysics”. Tom 49. nr 1. s. 3–18. 
  6. L.M. Young. Searches for H I in the Outer Parts of Four Dwarf Spheroidal Galaxies. „The Astronomical Journal”. Tom 119. nr 1. s. 188–196. 
  7. a b c NASA/IPAC Extragalactic Database (ang.). [dostęp 4 lipca 2007].
  8. Odległość w parsekach = odległość w latach świetlnych / 3,26.
  9. First Detection of Thorium in an Extragalactic Star (ang.). W: Serwis Teleskopu Subaru [on-line]. 25 czerwca 2007. [dostęp 4 lipca 2007].
  10. Wykryto pierwiastek tor w gwieździe poza Drogą Mleczną. W: Astronomia.pl [on-line]. 2007-06-28. [dostęp 2016-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-04-18)].

Linki zewnętrzneEdytuj