Katastrofa lotu Kenya Airways 431

Katastrofa lotnicza u wybrzeży Abidżanu – katastrofa z udziałem samolotu linii Kenya Airways, odbywającego lot nr 431 (KQ 431) z Abidżanu do Nairobi, przez Lagos. Maszyna runęła do morza zaledwie w 33 sekundy po starcie. Spośród 179 osób na pokładzie, ocalało tylko dziesięć osób (pasażerowie).

Katastrofa lotu Kenya Airways 431
Ilustracja
Airbus A310, który uległ katastrofie (nr. rej. 5Y-BEN). Zdjęcie wykonano na lotnisku w Rzymie w marcu 1993 roku.
Państwo  Wybrzeże Kości Słoniowej
Miejsce Abidżan
Data 30 stycznia 2000
Godzina 21:09 czasu lokalnego
22:09 czasu polskiego
Rodzaj zderzenie z powierzchnią oceanu
Przyczyna błąd pilota
Ofiary 169 osób
Ranni 10 osób
Ocaleni 10 osób
Statek powietrzny
Typ Airbus A310-304
Nazwa Harambee Star
Użytkownik Kenya Airways
Numer 5Y-BEN
Start Wybrzeże Kości Słoniowej Abidżan
Cel lotu Nigeria Lagos
Numer lotu 431
Pasażerowie 169 osób
Załoga 10 osób
Ofiary 169
Ranni 10
Położenie na mapie Wybrzeża Kości Słoniowej
Mapa lokalizacyjna Wybrzeża Kości Słoniowej
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Ziemia5°13′33″N 3°56′12″W/5,225833 -3,936667

Przed katastrofąEdytuj

O 15.15, w niedzielę 30 stycznia 2000 roku, czternastoletni Airbus A310-304 – oznaczony, jako 5Y-BEN i ochrzczony nazwą Harambee Star – wylądował w porcie lotniczym w Abidżanie (Wybrzeże Kości Słoniowej). Mimo iż początkowa trasa rejsu z Nairobi miała przebiegać przez Lagos, to jednak pustynne wiatry harmattan – które zaciemniły niebo nad Lagos pokaźnymi ilościami pyłu – spowodowały zmianę planów i skierowanie maszyny bezpośrednio do Abidżanu. Jednocześnie nie zmieniono planowej godziny odlotu z Abidżanu, toteż postój na tamtejszym lotnisku trwał przez całe popołudnie. Po przygotowaniu wnętrza samolotu na przyjęcie kolejnych podróżnych – późnym wieczorem – odrzutowiec był już gotów wyruszyć w powrotną trasę do Nairobi, przez Lagos.

Załoga i pasażerowieEdytuj

Na pokładzie znajdowało się 169 pasażerów – w większości Nigeryjczyków – ośmioosobowy personel pokładowy z 39-letnim stewardem na czele i prowadzący maszynę: 44-letni kapitan (11 600 godzin w powietrzu) i o rok młodszy II pilot (7300 godzin w powietrzu). Minutę po dziewiątej, załoga otrzymała pozwolenie na pokołowanie w kierunku pasa nr 21. Sześć minut później rozpoczęła polecenie, w trakcie którego została poinformowana przez kontrolera o aktualnych warunkach pogodowych w okolicy. Krótko potem kontrolerzy wydali polecenie startu dla rejsu nr 431. Piloci mieli skontaktować się z załogą, gdy osiągną pułap FL 40 (1220 m).

Poniższa tabela przedstawia narodowości ofiar śmiertelnych katastrofy.

Państwo Liczba osób
  Nigeria 84
  Kenia 20
  Indie 8
  Kongo 5
  Uganda 5
  Madagaskar 4
  Senegal 3
  Togo 3
  Etiopia 2
  Filipiny 2
  Francja 2
  Ghana 2
  Holandia 2
  Iran 2
  Kanada 2
  Mali 2
  Rwanda 2
  Stany Zjednoczone 2
  Wybrzeże Kości Słoniowej 2
  Zambia 2
  Belgia 1
  Burkina Faso 1
  Burundi 1
  Czad 1
  Gambia 1
  Gwinea 1
  Hiszpania 1
  Irlandia 1
  Liberia 1
  Mauretania 1
  Tanzania 1
  Zimbabwe 1
Brak danych 1
Razem: 169

Przebieg katastrofyEdytuj

Samolot wystartował o godzinie 21:08:50. Tylko przez chwilę tempo wznoszenia przebiegało bez zakłóceń. Siedem sekund po starcie II pilot zawiadomił: "Poprawne tempo wznoszenia." Ale już w dwie sekundy później – na wysokości około 90 m – w kokpicie zaczyna rozbrzmiewać alarm, sygnalizujący możliwość przeciągnięcia. Kilka chwil później II pilot nakazuje wyłączenie owego sygnału. Już dwie sekundy później w kokpicie pojawia się kolejny alarm: teraz jest to GPWS (ang. Ground Proximity Warning System) – ostrzegający przed rychłym uderzeniem w powierzchnię wody. Samolot znajduje się w tym czasie zaledwie 15 m nad taflą oceanu. Po chwili czarna skrzynka rejestruje krzyk kapitana: "Wznieś!". To ostatnie słowa jakie zarejestrowano w kokpicie. O godzinie 21:09:24 Airbus ze 169 pasażerami i dziesięcioma członkami załogi na pokładzie roztrzaskuje się o powierzchnię morza, około 2,8 km od wybrzeży Abidżanu. Szczątki wraku osiadły na głębokości 40–50 m, na piaszczystym dnie morza.

Akcja ratunkowaEdytuj

Katastrofa wydarzyła się późnym wieczorem, w dodatku przy prawie metrowych falach. Po przybyciu na miejsce ekip ratunkowych szybko okazało się, iż liczba ofiar będzie wysoka; na wodzie unosiło się wiele ciał ofiar, a także mnóstwo szczątków samolotu: m.in. koła podwozia i statecznik pionowy. W poszukiwaniach brały udział niewielkie rybackie łodzie i helikoptery. Na wybrzeżach Abidżanu zebrały się tłumy personelu medycznego, policjanci, świadkowie katastrofy i dziennikarze. Spośród 179 osób, w trakcie pierwszej nocy uratowano dziesięć, m.in. obywatela Gambii, Rwandy i Francji. Dziewięciu z ocalałych w ciężkich stanach przetransportowano do szpitali. Wydobyto także 146 ciał, z czego 103 zidentyfikowano.

PrzyczynyEdytuj

Należy dodać, iż fakt, że tak niewielka liczba osób z pokładu ocalała, wynikał z braku wyposażenia samolotu w kamizelki ratunkowe. Katastrofa stanowi największą tragedię lotniczą w 2000 roku i do dziś (2019) stanowi największą katastrofę z udziałem Airbusa A-310[1].

PrzypisyEdytuj

  1. ASN Aircraft accident Airbus A310-304 5Y-BEN (ang.). W: Aviation Safety Network (ASN) [on-line]. [dostęp 2019-08-22].

BibliografiaEdytuj