Otwórz menu główne

Kościół św. Jadwigi w Zabrzu

Kościół św. Jadwigi Śląskiej w Zabrzu – drewniany kościół katolicki, wybudowany w latach 1928–1929 w Zabrzu, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.

Kościół św. Jadwigi
w Zabrzu
Distinctive emblem for cultural property.svg A/225/08 z dnia 8 czerwca 2008[1]
kościół parafialny
Ilustracja
Świątynia w 2018 roku
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miejscowość Zabrze
Adres ul. Wolności 504
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Jadwigi w Zabrzu
Wezwanie św. Jadwigi Śląskiej
Wspomnienie liturgiczne 22 października[2]
Położenie na mapie Zabrza
Mapa lokalizacyjna Zabrza
Kościół św. Jadwigi w Zabrzu
Kościół św. Jadwigi
w Zabrzu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Jadwigi w Zabrzu
Kościół św. Jadwigi
w Zabrzu
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Kościół św. Jadwigi w Zabrzu
Kościół św. Jadwigi
w Zabrzu
Ziemia50°17′52,7″N 18°49′48,5″E/50,297972 18,830139

HistoriaEdytuj

Na skutek migracji ludności dzielnica Zabrza, Poremba, była zamieszkiwana przez przeszło 5 tys. katolickich wiernych po I wojnie światowej[2]. Z tej przyczyny postanowiono wybudować tamże nowy kościół; inicjatorem przedsięwzięcia był proboszcz parafii św. Franciszka w Zabrzu, ks. Józef Bennek[3], do jego realizacji przystąpiono dopiero w latach 20. XX wieku, parafia św. Franciszka 13 kwietnia 1926 roku nabyła działkę od Groegera[3] pod budowę nowej świątyni[2]. Fundatorami były następujące podmioty: Kuria Biskupia we Wrocławiu, Państwowy Zespół Kopalń oraz Górnośląski Zakład Koksowniczy[2].

Kierownikiem budowy i projektantem świątyni był Karl Kattentidt[3], budowniczy rejencyjny, natomiast radca budowlany Beck wykonał dokumentację techniczną[2][3]. Zdecydowano się na drewno jako główny budulec z uwagi na ryzyko wystąpienia szkód górniczych[2][3]. Prace budowlane zostały rozpoczęte 16 maja 1928 roku[3], a 8 lipca 1928 roku ks. Józef Bennek wmurował kamień węgielny w krypcie pod prezbiterium[2][3]. Świątynia powstała w latach 1928–1929[2], mimo że pozwolenie na budowę otrzymano dopiero w 1929 roku[2][3]. Całkowity koszt budowy wyniósł 360 tys. marek[3].

25 sierpnia 1929 roku ks. Józef Bennek dokonał benedykcji nowego kościoła[2][3]. 23 lutego 1930 świątynia zyskała status lokalii podległej parafii św. Franciszka[2]. 30 sierpnia 1932 roku biskup sufragan Walenty Wojciech dokonał konsekracji świątyni[2]. 4 sierpnia 1937 kard. Adolf Bertram wydał dekret podnoszący dotychczasową lokalię do rangi kuracji, który wszedł w życie 1 października tegoż roku[2]. Po II wojnie światowej kuracja została uznana przez władze kościelne bez dekretu za samodzielną jednostkę[2][3]parafię św. Jadwigi w Zabrzu.

W latach 1994–2001 kościół był remontowany, zamontowano wówczas 18 nowych witraży oraz nabyto obrazy przedstawiające Matkę Boską Nieustającej Pomocy oraz Jezusa Miłosiernego[3].

8 czerwca 2008 roku kościół został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego; znajduje się również na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.

ArchitekturaEdytuj

 
Wnętrze świątyni (2018)

Budowla drewniana posadowiona na płycie żelbetowej o masie 57 ton[2], na planie owalnego dwunastoboku[2] z czterema ośmiobocznymi wieżami narożnymi w stylu modernizmu z elementami ekspresjonizmu[2]. Kryty wysokim dachem wielospadowym wykończonym dachówką ceramiczną, hełmy wież kryte blachą miedzianą.

We wnętrzu umieszczono sześć ołtarzy[2]. Ołtarz główny w postaci tryptyku wykonał Franz Schink, rzeźbiarz z Bytomia[2]. Na belce tęczowej umieszczono Grupę Ukrzyżowania[2]. w postaci rzeźb. Na stropie zamontowano kasetony, na niektórych otynkowanych ścianach naniesiono malowidła Na emporze organy z 1833 roku zbudowane przez firmę Gebrüder Walter, które umieszczono w kościele w 1930 roku, wcześniej znajdowały się w Lutyni niedaleko Wrocławia[2].

W latach 2005–2006 ze względu na szkody spowodowane mrozami, ks. proboszcz Jerzy Pająk zadecydował o zmianie dachówek na dolnej części dachu kościoła.

PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie. 2018-09-30.
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u Cztery wieże ku niebu. W: Gość Gliwicki [on-line]. Instytut Gość Media., 2017. [dostęp 2018-08-19].
  3. a b c d e f g h i j k l Zabrze, Świętej Jadwigi (Dekanat Zabrze). Kuria Diecezjalna w Gliwicach. [dostęp 2018-08-19].