Otwórz menu główne

Kościół św. Jana Chrzciciela w Sosnowcu

Kościół św. Jana Chrzciciela w Sosnowcu – kościół znajdujący się w Sosnowcu - Niwce, przy skrzyżowaniu ul. Wojska Polskiego i Orląt Lwowskich.

Kościół św. Jana Chrzciciela
Distinctive emblem for cultural property.svg A/1624/96 z dnia 29 marca 1996 r.[1]
kościół parafialny
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Sosnowiec
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Jana Chrzciciela w Sosnowcu
Wezwanie św. Jana Chrzciciela
Położenie na mapie Sosnowca
Mapa lokalizacyjna Sosnowca
Kościół św. Jana Chrzciciela
Kościół św. Jana Chrzciciela
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Jana Chrzciciela
Kościół św. Jana Chrzciciela
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Kościół św. Jana Chrzciciela
Kościół św. Jana Chrzciciela
Ziemia50°14′14,600″N 19°09′23,699″E/50,237389 19,156583
Widok z boku
Kaplica

Spis treści

HistoriaEdytuj

Kapelan filialny parafii zagórskiej w Niwce, ks. Jan Zmarzlik, rozpoczął budowę nowego murowanego kościoła. 18 września 1897 ksiądz biskup Tomasz Teofil Kuliński położył kamień węgielny pod budowę projektowanej świątyni. Od 1907 budowę kontynuował ks. Franciszek Gola, któremu przydzielono wikariusza i powstało probostwo i plebania. Parafianie przeprowadzali zbiórki, a i francuskie Towarzystwo Kopalń i Zakładów Hutniczych Sosnowieckich, właściciel kopalni „Jerzy”, też przyczyniło się do budowy i w 1910 kościół konsekrował biskup kielecki Augustyn Łosiński.

Fundatorami kościoła byli górnicy kopalni "Jerzy", francuskie Towarzystwo Kopalń i Zakładów Hutniczych Sosnowieckich, hutnicy huty "Staszic" oraz mieszkańcy Niwki.

Architektem kościoła był Józef Pomian-Pomianowski.

Wewnętrzny i zewnętrzny wystrój architektonicznyEdytuj

Kościół św. Jana Chrzciciela jest neogotycki z dużą ilością szczytów, wieżyczek flankującymi wieżę główną, fryzami arkadowymi i ciekawymi gzymsami. Zabytek jest wykonany z czerwonej cegły.

Fasada główna znajduje się od strony północnej, nad głównym wejściem jest witraż z motywami chrześcijańskimi. Wyżej znajdują się małe wieżyczki, spomiędzy których wyłania się trzecia strzelista wieża – najbardziej reprezentatywna, zewnętrzna częścią kościoła, zarazem najbardziej zdobiona – dzwonnica.

 
Dzwonnica z nowym hełmem

Znajdują się na niej płaskorzeźby ludzkich głów oraz rzeźby gargulców, które zwrócone są w cztery strony świata. Na każdej z czterech ścian dzwonnicy znajdują się okna, które są zarazem witrażami. Następna wyróżniającą się z zewnątrz częścią zabytku jest zakrystia. Jest ona zdobiona licznymi szczytami, witrażami, wklęsłościami, krzyżami.

Fasada jest ozdobiona licznymi wcięciami oraz wypukłościami. Ściany boczne są symetryczne, z pięcioma oknami, a zarazem witrażami po każdej stronie, które są głównym źródłem światła docierającego do wnętrza obiektu oraz z sześcioma pionowymi wypustkami, ciągnącymi się od dachu, aż po samą ziemię. Na ścianach bocznych od strony południowej możemy zauważyć siedmiostopniowe szczyty, które podkreślają neogotycki charakter obiektu.

Dach w stosunku do całego obiektu sprawia wrażenie dosyć małego, lecz w istocie jest zupełnie inaczej. Najlepszym tego przykładem jest jego spadzisty kształt, który doskonale spełnia swoją rolę, tzn. skutecznie uniemożliwia osadzanie się na nim dużej ilości wody oraz śniegu, co chroni go przed zawaleniem pod wpływem ich ciężaru. Jest pokryty blachą miedzianą, która pod wpływem reakcji chemicznych przybrała jasnozieloną barwę, która doskonale komponuje się z resztą kościoła.

Zamki drzwi wykonane są z kutego, masywnego mosiądzu i są stosunkowo duże. Zdobione są różnego rodzaju motywami, co dodatkowo podkreśla ich wielkość. Drzwi kościelne tak samo jak zamki są duże, co idealnie sprawdza się w codziennym użytkowaniu kościoła przez wiernych. Drzwi są dębowe z masywnymi zawiasami, do których są przytwierdzone ich okucia. Są one bardzo efektowne i są ozdobione motywami roślinnymi.

Okna mają formę neogotycką, która wyraża się w ostrołukowych zamknięciach ich otworów, są bogato zdobione witrażami przedstawiającymi biblijne sceny.

Sklepienie jest krzyżowo-żebrowe, zdobione licznymi malowidłami przedstawiającymi sceny biblijne oraz osoby święte. Podłoga jest wykonana z dużych marmurowych płyt.

Ściany kościoła są ozdobione różnymi malowidłami, płaskorzeźbami, rzeźbami przedstawiającymi postacie biblijne. Niepowtarzalny nastrój wnętrza kościoła tworzy polichromia, która wyszła spod rąk artystów krakowskich, Piotra Nizińskiego i pomagających mu Zielińskiego i Matejki (kuzyna Jana Matejki).

Zabytki znajdujące się wewnątrz budynkuEdytuj

Zabytki i obiekty znajdujące się na zewnątrz budynkuEdytuj

  • zabytkowa kaplica na rzucie ośmioboku, wykonana z czerwonej cegły o ostrołukowych drzwiach

Stan zabytkuEdytuj

Stan zabytku jest stosunkowo dobry, niestety widać skutki szkód górniczych, oryginalne stare ogrodzenie zastąpiono nowym. Najbardziej uszkodzoną wskutek szkód górniczych częścią kościoła jest wieża główna wraz z dzwonnicą której hełm został przebudowany i nieznacznie obniżony.

PrzypisyEdytuj