Otwórz menu główne

Józef Stefan Pomian-Pomianowski

Józef Stefan Wit Pomian-Pomianowski (ur. 15 czerwca 1864 w parafii Wysokienice w powiecie rawskim, zm. w Sosnowcu 21 września 1919 roku, pochowany na warszawskich Powązkach) – polski inżynier, budowniczy, architekt.

Pomianowski urodził się w Wysokienicach na Mazowszu (dzisiejsze województwo łódzkie, powiat skierniewicki) jako syn Feliksa i Elżbiety z Manugiewiczów. Uczęszczał do Szkoły Realnej w Łowiczu, którą ukończył z odznaczeniem, a następnie wyjechał do Petersburga, gdzie studiował w Instytucie Inżynierów Cywilnych. Uczelnię ukończył w roku 1889 z medalem srebrnym. Odznaczony orderem Św. Anny 3 klasy, srebrnym medalem na Pamiątkę Panowania Imperatora z Bożej Łaski Aleksandra III oraz jasno-brązowy na Pamiątkę 300-lecia Panowania Domu Romanowych. Osiedlił się na prowincji, w Zagłębiu Dąbrowskim. Zamieszkał w Sosnowcu, na ulicy Fabrycznej (dziś Marszałka Sejmu Czteroletniego Stanisława Małachowskiego). W latach 1889–1905 pracował jako inżynier powiatu będzińskiego, następnie został inżynierem miejskim w Sosnowcu i piastował tę funkcję do roku 1917. Równolegle z pracą w magistracie prowadził także prywatną praktykę budowlaną. Był członkiem Stowarzyszenia Techników w Warszawie, współtworzył Klub Esperantystów przy Warszawskiej 20 w Sosnowcu, uczył kreślenia w 7 klasowej szkole handlowej w Będzinie.

Kalendarium robót J. S. Pomian-Pomianowskiego:

Pozostałe sygnowane projekty:

  • Fasada kamienicy w Sosnowcu przy ul. Jana Dekerta 6,
  • Budynki fabryczne w Będzinie:
    • Budynek fabryczny na wytop surówki przy ul. Słowiańskiej 1893,
    • Fabryka cegieł J. Piechulka 1895,
    • Fabryka krochmalu przy ul. Heleny Modrzewiowej Sz. Helgardta 1910,
    • Plan fabryki odlewni żelaza H. Gliksztajna 1894,
    • Fabryka Mej(y)erholda 1898,
    • Pomieszczenie dla lokomobili na terenie zabudowań fabryki farb 1899,
    • Budynek fabryczny Tylmansa i Adolfa Oppengeima 1913,
    • Stajnia Wł. Gutmana przy ul. Słowiańskiej 1892,
    • Budynek gospodarczy przy zbiegu ulic Słowiańskiej i Smoleńskiej 1892,
    • Budynek gospodarczy T. Inwalda 1910,
    • Projekt wozowni murowanej Tomasza Laprusa przy ul.Heleny Modrzejewskiej 1894,
    • Pomieszczenie na maszynę w fabryce Adolfa Oppenheima 1891,
    • Pomieszczenie na piec do wypalania wapna A. Wekselmana 1910,
    • Warsztat przy ul. Nabrzeżnej M. Kornfelda 1904,
    • Warsztat stolarski i budynek gospodarczy braci Plesknerów 1910.
  • Kilkadziesiąt budynków mieszkalnych w Będzinie, np.: oficyna braci Altman na pl. Aleksandrowskim 1910, 3 piętrowy dom z oficynami i sala koncertowa Winera przy Nowym Placu Targowym i ul. Kijewskiej 1895, dom Langera przy placu bazarowym 1897

W roku 1901 w konkursie na projekt kościoła Najświętszego Zbawiciela w Warszawie projekt Pomian-Pomianowskiego odznaczono wielkim medalem złotym. W roku 1903 w mieszkaniu inżynierostwa Pomian-Pomianowskich w Sosnowcu odbyła się pierwsza wystawa prac plastycznych Grupy Artystycznej Zagłębie.

W roku 1907 wykonał plany fundamentów kościoła św. Stanisława i Męczennika w Czeladzi. Nie zgodził się jednak na robienie detalicznych rysunków, wobec czego postanowiono wyszukać innego budowniczego i polecić mu wykonanie tychże planów. Podczas zastoju budowlanego w latach pierwszej wojny światowej Pomian-Pomianowski zajął się malarstwem. Swe obrazy prezentował na wystawach m.in. w Krakowie i Warszawie.

BibliografiaEdytuj

  • Przegląd Techniczny 1919 nr 51-51, 1921 nr 51; 1920 nr 23
  • Przemysłowo-Handlowy Kurier Sosnowiecki 1901-1904
  • Iskra 1921 nr 32
  • Zbigniew Jan Białkiewicz, „Kościół pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Czeladzi”, Muzeum Saturn w Czeladzi 2010
  • "Artysta czy urzędnik? Opowieść o inż. Józefie Stefanie Pomianie Pomianowskim" http://magazyn.klubzaglebiowski.pl/?p=985
  • Karta zabytku A/1360/88
  • AP Łódź, Wydział Administracyjny: Przebieg służby J. S. Pomianowskiego
  • http://www.e-poreba.pl/viewtopic.php?f=2&t=951&start=90
  • Dziennik Częstochowski Nr 117 1906
  • Archiwum Państwowe Katowice Akta Miasta Sosnowca sygnatura 776
  • Archiwum Państwowe Łódź, zespół rząd Gubernialny Piotrkowski w wydziale Administracyjnym WA i Budowlanym WB