Otwórz menu główne

Koziegłówki

wieś w województwie śląskim

Koziegłówkiwieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Koziegłowy.

Koziegłówki
Sanktuarium pw. św. Antoniego Padewskiego
Sanktuarium pw. św. Antoniego Padewskiego
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat myszkowski
Gmina Koziegłowy
Liczba ludności (2008) 903
Strefa numeracyjna (+48) 34
Kod pocztowy 42-350
Tablice rejestracyjne SMY
SIMC 0135817
Położenie na mapie gminy Koziegłowy
Mapa lokalizacyjna gminy Koziegłowy
Koziegłówki
Koziegłówki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Koziegłówki
Koziegłówki
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Koziegłówki
Koziegłówki
Położenie na mapie powiatu myszkowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu myszkowskiego
Koziegłówki
Koziegłówki
Ziemia50°35′12″N 19°11′00″E/50,586667 19,183333

Wieś biskupstwa krakowskiego w księstwie siewierskim w końcu XVI wieku[1]. Do 1954 roku oraz w latach 1973-1976 miejscowość była siedzibą gminy Koziegłówki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Spis treści

HistoriaEdytuj

W 1106 r. Drogosław herbu Zerwikaptur miał założyć wieś Koziegłowy. Za panowania Kazimierza Sprawiedliwego otrzymał ją Mikołaj herbu Lis – wojewoda krakowski, który zamek w nich założył. W dokumentach z XV w. spotykamy więc Stare Koziegłowy i Nowe Koziegłowy[2].

Jan Długosz pisząc Nowe Koziegłowy chciał odróżnić Koziegłowy miasto od sąsiedniej wioski, również o tej samej nazwie, dziś zwanej Koziegłówkami.

Parafia Koziegłowy Stare znana była już w dokumentach z 1325 r. 36 (na początku XIV w. nie płaciła świętopietrza).

Był w niej parafialny kościół murowany z kamienia, wzniesiony ku czci św. Michała i św. Wojciecha w 1440 przez Mikołaja Koziegłowskiego herbu Lis – kasztelana sandomierskiego (zmarł w 1437 r.)[2]. Plebanem był Klemens. Długosz podaje, że pleban w Koziegłówkach miał własne pole i łąki oraz dwie sadzawki, nie posiadał folwarku, karczmy i zagród[3].

Podstawą utrzymania parafii w XVI-XVII w. była dziesięcina. Pierwszy wykaz dziesięciny podał Długosz w Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis: "Stare Koziegłowy dawały dziesięcinę snopową i konopną (cała wieś), Pińczyce (folwark i kmiecie) – snopową i konopną wartości 10 grzywien, Markowice (kmiecie i sołectwo) – snopową i konopną, Lgota (kmiecie) – snopową i konopną." 37 W 1529 r. "Liber retaxationum" wykazuje, że Pińczyce dawały plebanowi z Koziegłówek dziesięcinę snopową wartości 10 grzywien oraz pieniężną jako sołectwo – 24 grosze, natomiast inne wsie pieniężną, np. sołectwo Mysłów – 16 groszy, w Winownie jeden kmieć – 12 groszy, Markowice – 4 grosze, Rzeniszów – 12 groszy, Kuźnica Swanek – 8 groszy, Lgota – dwie grzywny i 6 groszy, Koclin (wieś opustoszała) – 8 groszy, Koziegłówki – brak danych.

Następna wizytacja z 1612 r. -wykazała, że pleban otrzymywał dziesięcinę z pól: z Koziegłówek dawali ją kmiecie, podobnie jak z Pińczyc i z Lgoty, z Markowic – od kmieci i sołectwa, tak samo jak z Winowna, z Rzeniszowa od wszystkich mieszkańców, z Myślowa z sołectwa wykupionego przez folwark płacono 10 grzywien, a z sołectwa Kuźnica Stara – 8.

W parafii była szkoła elementarna, ochronka dla dzieci i szpital-przytułek dla ubogich i kalek.

W XVI i XVIII w. plebanii z Koziegłówek często procesowali się z parafianami o dziesięcinę. Np. w 1617 r. przed sądem stanęli chłopi: Jan Kubala, Andrzej Plaszczoch, Tomasz Miasko, Piotr Mokry, Bartłomiej Krogulec, Adam Pitera, Marcin Gawin, Urban, Mazur, Błażej Luśnia, Błażej Froncek, Jakub Nocownik i inni.

W księgach metrykalnych parafii z lat 1642-1682 znajdujących się w Archiwum Diecezjalnym w Częstochowie można znaleźć sporo nazwisk szlacheckich, np. Piasecki (1647 r.), AS-tabowski (1654 r.), A.Gorzkowski (1644 r.), Oczoszałski – dzierżawca plebanii w Koziegłówkach (1648 r.), Bliżycki, Tymiński (1648), Waruszowski, Kwieciński (1668 r.).

W 1787 r. wieś liczyła 409 mieszkańców, 53 domy, ale już w 1790 r. – 75 domów, z czego 62 rządowe czyli pańszczyźniane i 13 plebańskich. W 1802 r. wójtem w Koziegłówkach był" Tomasz Marchewka, zaś przysięgłym Łukasz Zemła. W XIX wiecznym Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego miejscowość wymieniona jest w powiecie będzińskim w gminie Koziegłowy. W 1827 roku we wsi było 90 domów, w których mieszkało 693 mieszkańców, a w 1880 roku 137 domów oraz 952 mieszkańców. Wieś liczyła 1294 morg obszaru należącego do chłopów z czego 863 było ziemi ornej. Probostwo liczyło 3 domy, 2 mieszkańców i 6 morg. Więcej ziemi należącej do kościoła rozdano miejscowym chłopom: 148 morg z czego 108 ornej[2].

W latach 1903-1908 staraniem ks. Stanisława Zapałowskiego i komitetu kościelnego z Wojciechem Cesarzem, Antonim Będkowskim, Wojciechem Sojką i Janem Chachulskim wybudowano nowy kościół pw. św. Antoniego. Konsekrowany 26 sierpnia 1910 r. przez biskupa diecezji kieleckiej Augustyna Łosińskiego. W kościele tym znajduje się słynny obraz św. Antoniego Padewskiego, poświęcony przez papieża Urbana VIII. Przywiózł go do Koziegłówek dr Mateusz Żaczkowicz w 1635 r.


W czasie II wojny światowej wieś włączona została w granice III Rzeszy, a Niemcy zgermanizowali nazwę miejscowości na "Dorfkosel".

Z miejscowości pochodzili

ObecnieEdytuj

Około 30% mieszkańców utrzymuje się ze źródeł pozarolniczych, reszta pracuje na roli. W 1994 r. wieś liczyła 952 osoby (480 kobiet, 472 mężczyzn). Jest w niej szkoła podstawowa.

PrzypisyEdytuj

  1. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 100.
  2. a b c Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t. IV, hasło "Koziegłówki". nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1883. s. 546. [dostęp 2018–04–03].
  3. Aleksander Przezdziecki, Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, Liber Beneficiorum, Tom II, Kraków 1864

Linki zewnętrzneEdytuj