Otwórz menu główne

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gliwicach-Łabędach

Kościół Wniebowzięcia NMP w Gliwicach – murowany, zabytkowy kościół parafialny obrządku rzymskokatolickiego w Gliwicach, w dzielnicy Łabędy, w dekanacie Gliwice-Łabędy w diecezji Gliwickiej.

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
w Gliwicach-Łabędach
Distinctive emblem for cultural property.svg A/303/60 z dnia 7 marca 1960[1]
kościół parafialny
Ilustracja
Kościół Wniebowzięcia NMP w Gliwicach-Łabędach
Państwo  Polska
Miejscowość Gliwice
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Wniebowzięcia NMP w Gliwicach-Łabędach
Położenie na mapie Gliwic
Mapa lokalizacyjna Gliwic
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gliwicach-Łabędach
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
w Gliwicach-Łabędach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gliwicach-Łabędach
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
w Gliwicach-Łabędach
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gliwicach-Łabędach
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
w Gliwicach-Łabędach
Ziemia50°20′12,96″N 18°37′01,10″E/50,336933 18,616972

W pobliżu kościoła przebiegają szlaki turystyczne:

Spis treści

HistoriaEdytuj

Kościół wzmiankowany w 1317 roku, prawdopodobnie jeszcze jako drewniany[4]. Obecna świątynia pochodzi z XV wieku, rozbudowana w latach 1716-1719 (inicjatorem rozbudowy był Jan Bernard Welczek). Kościół odnawiano m. in. w latach 1864, 1912 oraz po 1945.

Architektura i wyposażenieEdytuj

Kościół orientowany, położony na niewielkim wzniesieniu, jednonawowy, murowany z kamienia i cegły. Prezbiterium trójbocznie zamknięte, ze sklepieniami krzyżowo-kolebkowymi, prawdopodobnie stanowi pozostałości kościoła z XV wieku. Sklepienia prezbiterium i nawy barokowe, z XVIII wieku. Wieża zbudowana w latach 1716-1719, zwieńczona barokowym hełmem z latarnią.

Ołtarz główny, neorokokowy, z 1858 roku, z rzeźbami śś. Piotra i Pawła i obrazem Matki Boskiej Królowej Niebios. Ołtarze boczne z końca XVII wieku. Ołtarz lewy z rzeźbami śś. Symeona i Tomasza i obrazami śś. Józefa i Mikołaja. Ołtarz prawy z obrazami św. Barbary (XIX wiek) i św. Hieronima (XVII wiek). Ołtarz w kaplicy północnej barokowy, z 1720 r., z rzeźbami śś Franciszka i Antoniego. Ambona z XVI wieku, z obrazami Czterech Ewangelistów z XIX wieku. Z dawnego wyposażenia kościoła zachowały się m. in. monstrancja z 1651 r. z herbem właścicieli Łabęd - Welczków, cztery cynowe, barokowe lichtarze (dwa z nich z 1666 r.), siedemnastowieczny barokowy kielich oraz późnobarokowa puszka z 1723 r., fundacji Jana Bernarda Welczka.[5]

Na wieży dwa średniowieczne dzwony (o średnicach 83 i 69 cm) odlane z brązu, zapewne w tym samym warsztacie (na co wskazują podobne inskrypcje na obu dzwonach), jeden z 1479, z 1480 r. W obu inskrypcjach występuje nazwa miejscowości (odpowiednio labanth oraz labant).[5]

OtoczenieEdytuj

Kościół otoczony kamiennym murem z XVIII-XIX wieku, z dwiema barokowymi kaplicami. Po stronie północnej, przy bramie, grobowiec rodziny Welczków z 1830 r. oraz nagrobki Jana i Zofii Welczków z 1811 r. w postaci dużych, kamiennych urn. Na grobowcu rodzinnym widoczny herb Welczków[6]. W otoczeniu kościoła znajduje się także plebania, zapewne z 1729 roku, oraz cmentarz.

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie. 2018-09-30.
  2. Atlas województwa śląskiego, cz. 2, okręg katowicki, PGK Katowice 2007
  3. http://starostwo.gliwice.pl/pl/zp/Powiat%20Gliwicki/Post%EApowania%20archiwalne/Dokumentacja%20techniczna%20-%20trasy%20rowerowe/wyciag_z_koncepcji.pdf
  4. Anna Kwiecień, Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łabędach, w: Leszek Jodliński (red.), Gliwice znane i nieznane, wyd. 3, Gliwice 2010
  5. a b Szczech Bernard: Inskrypcje Ziemi Gliwickiej, w: "Rocznik Muzeum w Gliwicach". Tom III, Gliwice 1990, ISBN 0860-0937, s. 57-58
  6. Dzielnice Gliwic - Łabędy