Otwórz menu główne

Osiedle Kolonia Mościckiego

(Przekierowano z Kolonia Mościckiego)

Osiedle Kolonia Mościckiego[1], Kolonia Mościckiego[2] − osiedle bliźniaczych domków jednorodzinnych położonych w zachodniej części dzielnicy Załęże, w Katowicach. Jest ono położone między linią kolejową E 30 i ulicy Gliwickiej. Kolonia powstała w latach 1927−1928, a uliczki na niej są nazwane imionami niektórych górników, którzy zginęli w katastrofie kopalni „Kleofas”.

Osiedle Kolonia Mościckiego
Ilustracja
Osiedle Kolonia Mościckiego - w tle budynek Społecznego Przedszkola, Szkoły Podstawowej i Gimnazjum OMEGA
Państwo  Polska
Miasto Katowice
Dzielnica Załęże
Poprzednia nazwa Rudolf Hess Kolonie
- (1939-1945);
Kolonia Nikosa Belojannisa
- (1952-2000)
Data budowy 1927–1928
Architekt Piotr Massalski, Józef Krzemiński
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
Osiedle Kolonia Mościckiego
Osiedle Kolonia Mościckiego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Osiedle Kolonia Mościckiego
Osiedle Kolonia Mościckiego
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Osiedle Kolonia Mościckiego
Osiedle Kolonia Mościckiego
Ziemia50°16′19,7″N 18°57′51,8″E/50,272139 18,964389

Na osiedlu znajduje się Społeczne Przedszkole, Szkoła Podstawowa i Gimnazjum OMEGA (dawniej Szkoła Podstawowa nr 24, a potem siedziba Gimnazjum nr 7) i kościół zielonoświątkowców. Przy osiedlu funkcjonuje przystanek tramwajowy i autobusowy Załęże Szkoła[3]

Spis treści

HistoriaEdytuj

W latach 20. władze polskie planowały wybudować osiedle domów jednorodzinnych dla zasłużonych dla Polski mieszkańców Górnego Śląska. W tym celu w 1927 r. władze Województwa Śląskiego zleciły opracowanie koncepcji budowy kolonii robotniczych. Projekt tego osiedla został skrytykowany, m.in. ze względu na to, iż dwurodzinne domy są drogie w budowie[4].

Kolonię wybudowano na poprzemysłowych nieużytkach, w pobliżu kopalni Kleofas. Cały ten teren wykupiono od spółki Giesche[5].

Pierwotnie nosiło imię Prezydenta Mościckiego. Ignacy Mościcki wizytował budowę osiedla w 1927 r. [6]. Projektantami zabudowy byli Piotr Massalski i Józef Krzemiński. W dwudziestoleciu międzywojennym funkcjonowała tu Biblioteka TCL. W dniu 1 września 1932 r. oddano do użytku koedukacyjną Szkołę Powszechną nr 24 im. Ignacego Mościckiego. Była ona przez długi czas centralnym miejscem spotkań społeczności Osiedla. Nie było natomiast ono samowystarczalne, gdyż w latach międzywojennych na osiedlu funkcjonowały tylko dwa sklepy[7][8].

W 1932 r. kolonię zamieszkiwało 851 osób, a w 1936 r. 937 osób[5].

Pierwotnie mieszkańcy uczęszczali do parafii położonych w Chorzowie, a od 30 sierpnia 1936 r. mieszkańcy Kolonii Mościckiego oficjalnie należeli do parafii św. Józefa w Załężu[5].

W okresie II wojny światowej nazwę kolonii przemianowano na Rudolf Hess Kolonie. W 1952 r. Miejska Rada Narodowa podjęła uchwałę o nadaniu osiedlu imienia Nikosa Belojannisa − na cześć greckiego działacza komunistycznego, którą to nazwę kolonia miała do około 2000 r., kiedy to przywrócono pierwotną nazwę kolonii[2].

W 2008 r. powołano Stowarzyszenie Kolonia Mościckiego[1].

ArchitekturaEdytuj

Osiedle pierwotnie składało się z 44 bliźniaczych domów z dwu- i czterospadowymi dachami, częściowo podpiwniczonych i pokrytych białym tynkiem, ułożonych w 10 równoległych ulicach. Dwa domy były dwupiętrowe, w których na parterze zaplanowano sklepy. Sama zabudowa nawiązywała do idei miasta-ogrodu[7][9].

Domy na osiedlu były wyposażone w energię elektryczną i wodę, czasem w gaz, natomiast kanalizację zakładano na osiedlu jeszcze w latach 30. XX wieku[9]

PrzypisyEdytuj

  1. a b VI Święto Ziemi na Osiedlu Kolonia Mościckiego w Katowicach-Załężu (pol.). www.katowice.eu, 2013-04-25. [dostęp 2014-03-29].
  2. a b Tofilska i Steuer 2012 ↓, s. 672.
  3. KZK GOP. Rozkłady jazdy (pol.). [dostęp 2014-03-29].
  4. Kurek i Piontek 2013 ↓, s. 103.
  5. a b c Kurek i Piontek 2013 ↓, s. 104.
  6. Janota 2010 ↓, s. 117.
  7. a b Kurek i Piontek 2013 ↓, s. 104-105.
  8. Janota 2010 ↓, s. 114.
  9. a b Justyna Przybytek: Kolonia Mościckiego w Katowicach tylko dla polskich patriotów (pol.). www.dziennikzachodni.pl, 2013-09-07. [dostęp 2014-03-29].

BibliografiaEdytuj