Otwórz menu główne

Komenda Rejonu Uzupełnień Przemyśl

Komenda Rejonu Uzupełnień Przemyśl (KRU Przemyśl) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[1].

Komenda Rejonu Uzupełnień Przemyśl
Powiatowa Komenda Uzupełnień
Przemyśl
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1918
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód PKU Przemyśl XVI
PKU Przemyśl XXVIII
PKU 38 pp
PKU Przemyśl
Dowódcy
Pierwszy ppłk Edward Bielecki
Działania zbrojne
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Przemyśl
Podległość OKU Kraków
OKU Lwów
DOGen. „Lwów”
DOK X
Skład PKU typ I, II, I
Komendy rejonów uzupełnień OK X

Formowanie i zmiany organizacyjneEdytuj

27 grudnia 1918 roku kierownik Ministerstwa Spraw Wojskowych płk Jan Wroczyński ustanowił XVI Powiatową Komendę Uzupełnień w Przemyślu obejmującą powiaty: dobromilski, jarosławski, liski, łańcucki, niski, przemyski, przeworski i sanocki. PKU Przemyśl XVI została podporządkowana Okręgowej Komendzie Uzupełnień w Krakowie[2][3].

4 maja 1919 roku minister spraw wojskowych gen. por. Józef Leśniewski rozkazem D.M.O. 3849.P. zarządził reorganizację służby poborowej na terenie Galicji. W ramach tej reorganizacji dotychczasowa PKU Przemyśl XVI otrzymała numer XXVIII i została podporządkowana nowo powołanej Okręgowej Komendzie Uzupełnień Lwów z tymczasową siedzibą w Przemyślu. Okręg poborowy PKU Przemyśl XXVIII został ograniczony. W jego skład weszły powiaty: dobromilski, liski, przemyski, sanocki oraz mościski, natomiast powiaty jarosławski, łańcucki, niski i przeworski zostały podporządkowane nowo powstałej PKU Jarosław XXVI[4].

22 maja 1919 minister spraw wojskowych wprowadził w życie w Galicji zasadę „terytorialnego kompletowania pułków piechoty”. Zgodnie z tą zasadą PKU Przemyśl została przydzielona do kadry 38 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich, z którą miała utrzymywać ścisłą łączność. Uzupełnianie stanu osobowego 38 pp należało do wyłącznej kompetencji PKU. Przydzielenie komendy do pułku nie wpływało na to, że pozostawała nadal organem Ministerstwa Spraw Wojskowych, od którego miała otrzymywać ogólne wskazówki. Szczegółowe dyspozycje wydać miało komendzie Dowództwo Okręgu Generalnego[5].

24 maja 1919 minister spraw wojskowych przydzielił do PKU 38 pp powiaty: przemyski, dobromilski i brzozowski. Powiaty sanocki i liski, które dotychczas wchodziły w skład XXVIII PKU, zostały podporządkowane PKU 2 psp w Sanoku, podobnie powiat mościcki został włączony do PKU 19 pp w Gródku Jagiellońskim. Powiat brzozowski został wyłączony ze składu XXVII PKU Rzeszów[6].

7 lipca 1922 roku redakcja „Polski Zbrojnej” zdementowała informację podaną na łamach pisma „Kurier” o rzekomym zamachu bombowym na siedzibę PKU Przemyśl przy ul. Smolki oświadczając, że nieznani sprawcy w dniu 20 maja tego roku rzeczywiście wrzucili bombę, ale do piwnicy gmachu przy ul. Dworskiej, w którym miesiła się Policja[7].

W marcu 1930 roku PKU Przemyśl podlegała Dowództwu Okręgu Korpusu Nr X i administrowała powiatami: przemyskim, brzozowskim i dobromilskim[8]. W grudniu tego roku posiadała skład osobowy typ I[9].

Z dniem 1 stycznia 1934 roku minister spraw wojskowych wyłączył powiat brzozowski z PKU Przemyśl i przyłączył do PKU Sanok. Jednocześnie zaliczył PKU Przemyśl do II typu składów osobowych PKU[10].

Z dniem 1 października 1934 roku minister spraw wojskowych zmienił granice Okręgu Korpusu Nr X i VI w ten sposób, że powiaty gródecki, rudecki i jaworowski zostały przesunięte z OK X do OK VI[11]. Równocześnie minister spraw wojskowych zarządził wydzielenie powiatu mościckiego z PKU Gródek Jagielloński i przydzielił go do PKU Przemyśl. Prace związane z przekazaniem i przyjęciem powiatu mościckiego miały być zakończone 15 grudnia 1934 roku, po przeprowadzeniu wcielenia jesiennego. Typ składu osobowego PKU Przemyśl miał określić rozkaz wykonawczy do nowej organizacji służby poborowej[12]. 22 listopada 1934 roku minister spraw wojskowych zaliczył z dniem 15 grudnia 1934 roku PKU Przemyśl do I typu składów osobowych PKU[13].

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby poborowej, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Przemyśl została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Przemyśl przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[14], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[15].

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr X. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował miasto Przemyśl oraz powiaty: przemyski, mościski i dobromilski[16].

Obsada personalnaEdytuj

Komendanci
  • ppłk piech. Edward Bielecki[a] (od 27 XII 1918[19])
  • ppłk piech. Stanisław Zygmunt Elgas (1923[20] – II 1924 → inspektor poboru DOK X[21][22])
  • płk piech. Kazimierz Liber (II 1924[21] – 15 IV 1925 → 63 pp)
  • ppłk piech. Herman Augustyn (II 1925[23] – 30 IX 1927 → stan spoczynku[24])
  • ppłk art. Jan Władysław Ryż (X 1927[25] – XI 1928 → dyspozycja dowódcy OK X[26])
  • ppłk piech. Leon Gotkiewicz (XI 1928[27] – 31 III 1933 → stan spoczynku[28])
  • mjr piech. Eugeniusz Michał Kamiński (IX 1933[29] – 1939)
Obsada personalna PKU Przemyśl XVI w grudniu 1918 roku[30]
  • komendant – ppłk piech. Edward Bielecki
  • zastępca komendanta – kpt. Edward Bochus
  • oficer ewidencyjny w powiecie przemyskim – urzędnik ewidencyjny w randze podporucznika Bolesław Dąbrowski
  • oficer ewidencyjny w powiecie niskim – urzędnik ewidencyjny w randze podporucznika Adolf Kralenbach
  • oficer ewidencyjny w powiecie przeworskim – urzędnik ewidencyjny w randze podporucznika Stefan Zieliński
  • oficer ewidencyjny w powiecie dobromilskim – urzędnik ewidencyjny w randze chorążego Wawrzyniec Ciszek
  • oficer ewidencyjny w powiecie sanockim – urzędnik ewidencyjny w randze porucznika Alfred Jędrzejewski
  • oficer ewidencyjny w powiecie łańcuckim – urzędnik ewidencyjny w randze podporucznika Ludwik Brania
  • oficer ewidencyjny w powiecie liskim – urzędnik ewidencyjny w randze kapitana Leopold Weber
  • oficer ewidencyjny w powiecie jarosławskim – urzędnik ewidencyjny w randze porucznika Paweł Pituch
21 lutego 1919 roku pchor. Marian Szankowski został zwolniony ze stanowiska OE Przemyśl i przeniesiony do kwatermistrzostwa we Lwowie, a na jego miejsce mianowany ppor. Bolesław Sawicki[31].
Z dniem 1 listopada 1922 roku mjr piech. Stanisław Miszkiewicz został przydzielony do PKU Sambor na stanowisko komendanta, a na stanowisko I referenta przydziely został kpt. piech. Eugeniusz Zygmunt Kopeć z 3 pp Leg.[32]
Obsada personalna PKU w 1923 roku[33]
  • komendant – ppłk piech. Stanisław Zygmunt Elgas
  • I referent – kpt. piech. Eugeniusz Zygmunt Kopeć
  • II referent – urzędnik wojsk. XI rangi Czesław Groszek (do 31 X 1924[34])
  • oficer instrukcyjny – por. piech. Stanisław Karol Bucki
  • oficer ewidencyjny Brzozów – urzędnik wojsk. XI rangi Włodzimierz Boć
  • oficer ewidencyjny Dobromil – urzędnik wojsk. XI rangi Franciszek Augustyn
  • oficer ewidencyjny Przemyśl – urzędnik wojsk. XI rangi Wilhelm Handel
Obsada personalna PKU w grudniu 1924 roku[35]
  • komendant – płk piech. Kazimierz Liber
  • I referent – kpt. kanc. Eugeniusz Zygmunt Kopeć[36]
  • II referent
    • por. kanc. Wilhelm Handel (do VIII 1924 → OE Strzyżów PKU Jasło w Sanoku[37])
    • urzędnik wojsk. X rangi Samuel Weltscher (X[38] – XI 1924 → OE Przemyśl)
    • kpt. kanc. Józef Wittak (od XII 1924[39])
  • oficer instrukcyjny
    • por. piech. Stanisław Karol Bucki (do X 1924 → 38 pp[40])
    • kpt. piech. Józef Mordarski (od X 1924[40])
  • oficer ewidencyjny Brzozów – por. kanc. Włodzimierz Boć (od VIII 1924)
  • oficer ewidencyjny Dobromil – por. kanc. Franciszek Augustyn
  • oficer ewidencyjny Przemyśl – urzędnik wojsk. XI rangi Włodzimierz Boć (do VIII 1924 → OE Brzozów[37])
  • oficer ewidencyjny Przemyśl – por. kanc. Józef Wittak (VIII[37] – XII 1924 → II referent)
  • oficer ewidencyjny Przemyśl – por. kanc. Samuel Weltscher (od XII 1924[41])
Obsada personalna PKU w lutym 1926 roku[42]
  • komendant – ppłk piech. Herman Augustyn
  • kierownik I referatu administracji rezerw – kpt. kanc. Eugeniusz Zygmunt Kopeć
  • kierownik II referatu poborowego – kpt. kanc. Stanisław Gargas
  • referent – por. kanc. Franciszek Augustyn
  • referent inwalidzki – por. kanc. Adolf Klarenbach
We wrześniu 1930 roku kpt. art. Witold Jan Wincenty Czachert został przesunięty ze stanowiska kierownika II referatu na stanowisko kierownika I referatu, a do PKU przydzielony został por. piech. Aleksander Skirgajło z 77 pp[43].
W marcu 1931 roku na stanowisko kierownika I referatu przydzielony został kpt. piech. Józef Homik z 38 pp[44].
Obsada personalna PKU w 1932 roku[45]
  • komendant – ppłk piech. Leon Gotkiewicz
  • kierownik I referatu administracji rezerw – kpt. piech. Józef Homik
  • kierownik II referatu poborowego – por. piech. Aleksander Skirgajło
Obsada personalna KRU w marcu 1939 roku[46][b]
  • komendant – mjr piech. Eugeniusz Michał Kamiński
  • kierownik I referatu ewidencji – kpt. piech. Michał II Mikulski
  • kierownik II referatu uzupełnień – kpt. adm. (piech.) Henryk Tabeau[c]

UwagiEdytuj

  1. Edward Bielecki urodził się 2 października 1870 roku. 26 października 1923 roku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził go w stopniu tytularnego pułkownika, w korpusie oficerów stanu spoczynku piechoty. Mieszkał w Sanoku, a później we Lwowie[17][18].
  2. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[47].
  3. Henryk Tabeau (ur. 6 stycznia 1892 roku) był odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych i Srebrnym Krzyżem Zasługi[48].

PrzypisyEdytuj

  1. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  2. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 14 z 30 grudnia 1918 roku, poz. 444, 445.
  3. Szandrocho 2011 ↓, s. 48.
  4. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 52 z 12 maja 1919 roku, poz. 1634.
  5. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 61 z 3 czerwca 1919 roku, poz. 1957.
  6. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 61 z 3 czerwca 1919 roku, poz. 1958.
  7. Nieścisłe wiadomości. „Polska Zbrojna”. 181, s. 3, 1922-07-07. Warszawa. 
  8. Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
  9. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  10. Dz. Rozk. MS Wojsk. Nr 13 z 22 grudnia 1933 roku, poz. 219.
  11. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 7 z 17 września 1934 roku, poz. 121.
  12. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 7 z 17 września 1934 roku, poz. 122.
  13. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 9 z 22 listopada 1934 roku, poz. 192.
  14. Jarno 2001 ↓, s. 173.
  15. Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
  16. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  17. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1581.
  18. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 889.
  19. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 14 z 30 grudnia 1918 roku, poz. 445.
  20. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1476.
  21. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 16 lutego 1924 roku, s. 70.
  22. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 63, 1280.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 17 z 14 lutego 1925 roku, s. 75.
  24. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 22 lipca 1927 roku, s. 215.
  25. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 314.
  26. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 330.
  27. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 354.
  28. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 31 grudnia 1932 roku, s. 469.
  29. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 28 września 1933 roku, s. 207.
  30. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 14 z 30 grudnia 1918 roku, poz. 445.
  31. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 22 z 27 lutego 1919 roku, poz. 730.
  32. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 11 listopada 1922 roku, s. 827.
  33. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1476, 1553-1554, 1557.
  34. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 103 z 2 października 1924 roku, s. 566.
  35. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1345.
  36. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 75 z 5 sierpnia 1924 roku, s. 427, kpt. piech. Eugeniusz Zygmunt Kopeć (oficer nadetatowy 3 pp Leg.) został przeniesiony do korpusu oficerów administracji, dział kancelaryjny, z pozostawieniem na zajmowanym stanowisku w PKU Przemyśl.
  37. a b c Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 86 z 28 sierpnia 1924 roku, s. 493.
  38. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 112 z 23 października 1924 roku, s. 627.
  39. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 126 z 30 listopada 1924 roku, s. 711, przesunięty ze stanowiska OE Przemyśl.
  40. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 116 z 31 października 1924 roku, s. 647.
  41. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 126 z 30 listopada 1924 roku, s. 711, przesunięty ze stanowiska II referenta.
  42. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 19.
  43. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 13, 29.
  44. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 97.
  45. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 521.
  46. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 855.
  47. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  48. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 306.

BibliografiaEdytuj