Krab (1912)

rosyjski podwodny stawiacz min

Krab (ros. Краб) – pierwszy na świecie okręt podwodny zaprojektowany specjalnie do stawiania morskich pól minowych, zwodowany w 1912 roku w Imperium Rosyjskim, w stoczni w Mikołajowie.

Krab
Ilustracja
Klasa

okręt podwodny

Typ

jednostka unikatowa

Historia
Stocznia

Mikołajów

Położenie stępki

1909[1]

Wodowanie

12 sierpnia 1912[1]

 MW Imperium Rosyjskiego
Wejście do służby

25 czerwca 1915[1]

Los okrętu

zezłomowany (1919)

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu


560 ton
740 ton

Długość

52,8 metra

Szerokość

4,3 metra

Zanurzenie testowe

45 m

Rodzaj kadłuba

jednokadłubowy

Napęd
4 silniki benzynowe 1200 bhp
2 silniki elektryczne 400 bhp
2 wały napędowe
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu


11,75 węzła
7 węzłów

Zasięg

1700 Mm @ 8,5 węzła na powierzchni
82 Mm @ 4 węzły w zanurzeniu

Uzbrojenie
4 torpedy, 60 min
1 działo 75 mm, 2 karabiny maszynowe
Wyrzutnie torpedowe

2 x 450 mm (dziób), 2 x Drzewieckiego 450 mm

Załoga

50 oficerów i marynarzy

Michaił Naletow

Zamówiony w 1908 roku, skonstruowany przez Michaiła Naletowa „Krab” był pierwszym okrętem zaprojektowanym jako podwodny stawiacz min, aczkolwiek długa budowa sprawiła, że do służby przed nim weszły niemieckie jednostki typu UC analogicznego przeznaczenia[2]. Zbudowany został w układzie jednokadłubowym ze zbiornikami balastowymi na dziobie, rufie i śródokręciu. Nowatorska konstrukcja miała zbyt niską wysokość metacentryczną, dla zwiększenia stabilności dodano jej ciężki kil, zrównoważony przez zewnętrzne zbiorniki powietrzne[3]. Okręt mógł przenosić 60 min w dwóch podłużnych rurach wewnątrz kadłuba, w których były transportowane przez przenośnik łańcuchowy z napędem elektrycznym. Stawianie min odbywało się poprzez rufowe wrota. Przydatność bojową ograniczały jednak zawodne silniki benzynowe[1].

„Krab” uczestniczył w działaniach w trakcie I wojny światowej, prowadząc operacje stawiania pól minowych na Morzu Czarnym. W pierwszym rejsie (pod banderą handlową) zaminował wejście do Bosforu, co spowodowało uszkodzenie tureckiej kanonierki „Isa Reis”. W 1916 r. postawił zapory minowe w Bosforze i koło Warny; na tym ostatnim polu zatonął bułgarski torpedowiec „Szumny”, a drugi, „Strogi”, został uszkodzony[2].

W kwietniu 1918 roku na okręcie podniesiono banderę ukraińską[2], ale w maju 1918 roku został przejęty przez siły niemieckie, w listopadzie tego roku został natomiast poddany Wielkiej Brytanii. 26 kwietnia 1919 roku został zezłomowany w Sewastopolu (inne źródła mówią, że został zatopiony, by nie wpadł w ręce bolszewików, a wrak podniesiono i złomowano w 1935 roku[2]).

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d J.W. Apalkow (Ю.В.Апальков), Rossijskij Impieratorskij Fłot 1914-1917 gg., Morskaja Kollekcja nr 4/1998 (ros.).
  2. a b c d Robert Gardiner, Randall Gray (red.): Conway's All the World's Fighting Ships 1906-1921. London: Conway Maritime Press, 1986, s. 315. ISBN 0-85177-245-5.
  3. Н. А. Залесский: СПУСК ЗАГРАДИТЕЛЯ, ДОСТРОЙКА И ИСПЫТАНИЯ. [w:] "Краб" — первый в мире подводный заградитель [on-line]. 1988 (książka). [dostęp 2011-08-31]. (ros.).

BibliografiaEdytuj

  • Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). ABC-CLIO, marzec 2007, s. 128. ISBN 1-85109-563-2.

Linki zewnętrzneEdytuj