Otwórz menu główne

Krzystkowice (niem. Christianstadt) – dawne miasto w województwie lubuskim, obecnie zachodnia dzielnica miasta Nowogród Bobrzański (także nazywana Nowogrodem Dolnym)[1], leży na lewym brzegu rzeki Bóbr przy drodze krajowej nr 27, stacja kolejowa Nowogród-Osiedle. W latach 1954–1972 były siedzibą gromady Krzystkowice, a w latach 1973–1976 gminy Krzystkowice.

Krzystkowice
Dzielnica Nowogrodu Bobrzańskiego
Ilustracja
Christianstadt początek XX wieku
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat zielonogórski
Gmina Nowogród Bobrzański
Miasto Nowogród Bobrzański
Data założenia 1659
W granicach Nowogrodu Bobrzańskiego 1988
Położenie na mapie Nowogrodu Bobrzańskiego
Mapa lokalizacyjna Nowogrodu Bobrzańskiego
Krzystkowice
Krzystkowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Krzystkowice
Krzystkowice
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Krzystkowice
Krzystkowice
Położenie na mapie powiatu zielonogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu zielonogórskiego
Krzystkowice
Krzystkowice
Położenie na mapie gminy Nowogród Bobrzański
Mapa lokalizacyjna gminy Nowogród Bobrzański
Krzystkowice
Krzystkowice
Ziemia51°47′53″N 15°14′03″E/51,798056 15,234167
Portal Portal Polska

Krzystkowice uzyskały lokację miejską w 1659 roku, utraciły status miasta w 1945 roku[2] Miasto powstało w XVII w. pod nazwą Christianstadt, upamiętniającą jego założyciela, Christiana von Promnitz – właściciela okolicznych dóbr. Osada uzyskała prawa miejskie w 1659 r. W połowie lat 30. XX w. powstał nieopodal kombinat zbrojeniowy DAG „Alfred Nobel” wchodzący w skład koncernu „IG Farben”.

Wojska niemieckie zostały wyparte z miejscowości 20 lutego 1945 roku przez oddziały I Frontu Ukraińskiego (po wojnie ustawiono pomnik ku czci poległych żołnierzy radzieckich)[3]. W 1946 r. silnie zniszczone miasto zostało włączone (tracąc prawa miejskie) do nowo powstałego województwa wrocławskiego na terenie powojennej Polski, pod nazwą Krzystkowice (w pierwszych latach po wojnie używano także nazwy Krystkowice).

1 stycznia 1988 roku z wsi Krzystkowice (823 ha) i Nowogród Bobrzański (653 ha) utworzono nowe miasto Nowogród Bobrzański[4] (pod względem prawnym Krzystkowice nie zostały zatem włączone do Nowogrodu, lecz utworzone zostało nowe miasto, które przejęło nazwę swojej prawobrzeżnej części). Obecne miasto Nowogród Bobrzański stanowi przestrzennie niespójną całość (znaczna odległość między osiedlami bez fizycznej styczności). Fakt ten, a także brak integracji społeczności lokalnych tworzy problemy rozwoju miasta, tym bardziej, że obecny organizm miejski przecina historycznie utrwaloną granicę Śląska i Łużyc[5].

Filia Groß-RosenEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Krzystkowice w geoportalu
  2. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 44–45.
  3. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa „Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939–1945”, Sport i Turystyka 1988, ​ISBN 83-217-2709-3​, str. 836
  4. M.P. z 1987 r. nr 38, poz. 328
  5. W. Drobek (2005). Disappearance of inner historical border (the case study of Nowogród Bobrzański, Poland), [w:] Koter, M., Heffner, K. (ed.) The role of borders in united Europe, Region and Regionalism, no. 7, vol. 2, s. 27–30.
  6. Abraham Kajzer, Za drutami śmierci, Wałbrzych: Muzeum Gross-Rosen, 2013, ISBN 978-83-89824-09-7.