Otwórz menu główne

Helena (Leen) Kullman (ur. 31 stycznia 1920 w Tartu, zm. 6 marca 1943 tamże) – oficer radzieckiego wywiadu, wywiadowczyni sztabu Floty Bałtyckiej, uhonorowana pośmiertnie Złotą Gwiazdą Bohatera Związku Radzieckiego (1965).

Helena Kullman
Leen
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 31 stycznia 1920
Tartu, Estonia
Data i miejsce śmierci 6 marca 1943
Tartu, Komisariat Rzeszy Wschód
Przyczyna śmierci zamordowana przez niemieckich okupantów
Zawód, zajęcie chronometrażystka,
politruk,
wywiadowczyni
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego
Order LeninaMedal „Za Zasługi Bojowe”

ŻyciorysEdytuj

Urodziła się w rodzinie estońskiego szewca. W 1933 skończyła szkołę w Tartu, 1933-1937 uczyła się w pedagogicznej szkole średniej w Tartu, w 1941 ukończyła tallińską szkołę pedagogiczną i została nauczycielką w niepełnej szkole średniej. Będąc jeszcze uczennicą, wraz z rodziną odwiedziła Finlandię, a także Anglię, Francję, Włochy, Belgię i Szwecję. Po aneksji krajów bałtyckich przez ZSRR, 27 września 1940 wstąpiła do Komsomołu i zaczęła kierować drużyną organizacji pionierskiej, w marcu 1941 została wyznaczona przez KC Komsomołu Estonii organizatorką komsomolską w szkole średniej w Tartu. Po ataku Niemiec na ZSRR, 25 sierpnia 1941 została ewakuowana do obwodu czelabińskiego, gdzie pracowała jako chronometrażysta w kołchozie «Leninskij Put'». Po utworzeniu w grudniu 1941 7 Estońskiej Dywizji Piechoty zgłosiła się do armii i została skierowana do 86 batalionu sanitarnego w tej dywizji. Potem zadeklarowała chęć zostania wywiadowcą Floty Bałtyckiej, po rozpatrzeniu jej wniosku została skierowana do dyspozycji sztabu Floty Bałtyckiej w Leningradzie, gdzie uczyła się obsługi sprzętu radiowego i przygotowywała się do działań na tyłach niemieckich, ukończyła szkołę spadochroniarzy. Miała stopień młodszego politruka. We wrześniu 1942 została zrzucona na spadochronie na tyły wroga w okolicach Tartu, po czym zaczęła zbierać i przekazywać informacje na temat ruchów flotylli wojskowej wroga na jeziorze Pejpus. Następnie udała się do Tartu, gdzie również obserwowała oddziały wroga, później robiła to samo w powiecie Virumaa, a od 12 grudnia w Parnu. 2 stycznia 1943 została aresztowana przez funkcjonariuszy kolaboracyjnej formacji Omakaitse i osadzona w areszcie w Viru, następnie w więzieniu w Tartu, gdzie poddano ją brutalnym przesłuchaniom. Katowana, niczego nie ujawniła. 6 marca została zastrzelona. 20 lat po zakończeniu wojny, 8 maja 1965 otrzymała pośmiertnie tytuł Bohatera Związku Radzieckiego i Order Lenina. Przyznano jej też Medal Za Zasługi Bojowe. Jej imieniem nazwano ulice w Tartu, Mińsku i Niaziepietrowsku.

BibliografiaEdytuj