Otwórz menu główne

Leon Grot vel Leon Machonbaum ps. „Grot”[1] (ur. 6 czerwca 1890 w Łodzi, zm. 28 marca 1974 w Warszawie) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego.

Leon Grot
Leon Machonbaum
„Grot”
Ilustracja
Leon Grot (przed 1934)
pułkownik piechoty pułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 6 czerwca 1890
Łódź
Data i miejsce śmierci 28 marca 1974
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1914–1947
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Orzeł LWP.jpg LWP
Jednostki 1 Pułk Piechoty
14 Pułk Piechoty
31 Pułk Strzelców Kaniowskich
3 Pułk Piechoty Legionów
24 Dywizja Piechoty
22 Dywizja Piechoty Górskiej
Dowództwo Wojsk Lądowych
Stanowiska zastępca dowódcy pułku piechoty
dowódca pułku piechoty
dowódca piechoty dywizyjnej
szef sztabu Wojsk Lądowych
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

ŻyciorysEdytuj

Leon Grot urodził się 6 czerwca 1890 w rodzinie żydowskiego pochodzenia[2]. W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. Był oficerem 1 pułku piechoty Legionów. 2 lipca 1915 awansował do stopnia podporucznika, a 1 kwietnia 1916 na porucznika[3]. W lipcu 1917, po kryzysie przysięgowym, został internowany w Beniaminowie.

W 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego i przydzielony do 35 pułku piechoty. W szeregach tego pułku walczył na wojnie z bolszewikami. Dowodził kompanią i batalionem[4]. 15 lipca 1920 został zatwierdzony w stopniu majora z dniem 1 kwietnia 1920, w piechocie, w „grupie byłych Legionów Polskich”[5]. 3 maja 1922 został zatwierdzony w stopniu majora ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 240. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W lipcu 1922 został zatwierdzony na stanowisku pełniącego obowiązki zastępcy dowódcy 35 pułku piechoty[6][7].

4 stycznia 1923 Prezydent RP zezwolił mu na zmianę rodowego nazwiska „Machonbaum” na nazwisko „Grot”[8].

1 grudnia 1924 awansował do stopnia podpułkownika ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 67. lokatą w korpusie oficerów piechoty[9]. W sierpniu 1925 został przeniesiony do Włocławka na stanowisko zastępcy dowódcy 14 pułku piechoty[10]. W lutym 1928 został wyznaczony na stanowisko dowódcy 31 pułku Strzelców Kaniowskich w Łodzi[11][12]. Od 23 grudnia 1929[13] do 16 października 1935 dowodził 3 pułkiem piechoty Legionów w Jarosławiu. Na tym stanowisku 24 grudnia 1929 awansował do stopnia pułkownika ze starszeństwem z 1 stycznia 1930 i 18. lokatą w korpusie oficerów piechoty[14]. W październiku 1935 został mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej 24 Dywizji Piechoty w Jarosławiu, a trzy lata później dowódcą piechoty dywizyjnej 22 Dywizji Piechoty Górskiej w Przemyślu. Z racji pełnionej funkcji był zastępcą dowódcy dywizji, gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza. Od marca 1939, kiedy gen. Boruta został wyznaczony na stanowisko dowódcy Grupy Operacyjnej „Bielsko”, do 28 sierpnia 1939 pełnił obowiązki dowódcy dywizji[15].

Na stanowisku dowódcy piechoty dywizyjnej 22 DP Gór. walczył w kampanii wrześniowej. W czasie walk dostał się do niemieckiej niewoli, w której przebywał bez mała sześć lat. 29 kwietnia 1945 został uwolniony z Oflagu VII A Murnau.

W 1945 powrócił do kraju i został przyjęty do Wojska Polskiego. Był zastępcą ds. liniowych dowódcy 2 Dywizji Piechoty sowieckiego płk. Żukowina. Od 21 listopada 1945 roku do 10 marca 1946 roku był kierownikiem Sekcji Oficerów Rezerwy Departamentu Piechoty i Kawalerii Ministerstwa Obrony Narodowej, do 31 grudnia 1947 roku był szefem Wydziału Wyszkolenia Bojowego w tym departamencie[16]. Służbę pełnił między innymi na stanowisku szefa sztabu Dowództwa Wojsk Lądowych w Warszawie.

Zmarł 28 marca 1974 w Warszawie. Pochowany na Powązkach. W opinii generała Józefa Kuropieski był to „człowiek nieprzeciętnie rozumny, spokojny, wnikliwy i daleki od chęci urażenia czymkolwiek kogokolwiek[17]”.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Pseudonimem „Grot” posługiwał się również inny oficer 1 Pułku Piechoty Legionów żydowskiego pochodzenia, por. Jan Prot vel Jan Berlinerblau.
  2. Żydzi w szeregach Legionów muzeumpilsudski.pl
  3. Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich ..., s. 9.
  4. Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r., s. 120, 641.
  5. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 21 lipca 1920 r., Nr 27, poz. 671.
  6. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 22 lipca 1922 r., Nr 22, s. 543.
  7. Rocznik oficerski 1923, s. 227, 401.
  8. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 13 stycznia 1923 r., Nr 4, s. 289.
  9. Rocznik oficerski 1924, s. 211, 344.
  10. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 15 sierpnia 1925 r., Nr 84, s. 461.
  11. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 20 lutego 1928 r., Nr 4, s. 33.
  12. Rocznik oficerski 1928, s. 47, 165.
  13. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 23 grudnia 1929 r., Nr 20, poz. 381.
  14. Rocznik oficerski 1932, s. 18, 533.
  15. Władysław Steblik, Armia „Kraków” 1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1989, ​ISBN 83-11-07434-8​, s. 99.
  16. Marek Gałęzowski, Na wzór Berka Joselewicza. Żołnierze i oficerowie pochodzenia żydowskiego w Legionach Polskich". Z przedmową Richarda Pipesa. Warszawa 2010, s. 291-292.
  17. Józef Kuropieska, Wspomnienia oficera sztabu 1934-1939, Wydawnictwo MON, Warszawa 1972, s. 262.
  18. Dekret Wodza Naczelnego L. 2646 z 28 lutego 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 11 poz. 328)
  19. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 60)
  20. Odznaczeni Krzyżem Walecznych w zamian za dyplomy „za Waleczność” byłego Frontu Litewsko-Białoruskiego, „Dziennik Personalny MSWojsk.”, z 1922 r. Nr 14, s. 411 [dostęp 2015-07-31].

BibliografiaEdytuj

  • Dzienniki Personalne Ministra Spraw Wojskowych.
  • Dziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych.
  • Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917.
  • Roczniki oficerskie 1923, 1924, 1928 i 1932.
  • Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego M.S.Wojsk. Nr 37 z 24 września 1921 r.