Otwórz menu główne

Leon Marzęta ps. Leszek (ur. 30 października[1] 1915 w Przypisówce, zm. 29 maja 1985 w Warszawa) – podoficer zawodowy Wojska Polskiego, partyzant Gwardii i Armii Ludowej, funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, oficer Sił Zbrojnych PRL.

Leon Marzęta
Leszek
porucznik (w AL) porucznik (w AL)
Data i miejsce urodzenia 30 października 1915
Przypisówka
Data i miejsce śmierci 29 maja 1985
Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Orl.jpg Gwardia Ludowa
Orl.jpg Armia Ludowa
Palemka MO.svg Milicja Obywatelska
Orzeł LWP.jpg Ludowe Wojsko Polskie
Jednostki 8 Pułk Piechoty Legionów
Oddział GL "Franka"
Oddział GL "Maćka"
Batalion AL im. Jana Hołoda
Stanowiska Zastępca dowódcy oddziału partyzanckiego
Członek dowództwa okręgu AL
Komendant MO w Lubaniu
Członek polskiej misji pokojowej w Laosie
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Późniejsza praca Najwyższa Izba Kontroli
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1943–1989) Krzyż Partyzancki Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” Medal Zwycięstwa i Wolności 1945

ŻyciorysEdytuj

Syn Jana, urodził się i wychował na północy Lubelszczyzny. W młodości wstąpił do KPP. W stopniu podoficerskim służył w 8 Pułku Piechoty Legionów, w którego składzie walczył w kampanii wrześniowej. W 1941 wraz z Franciszkiem Wolińskim i Janem Wójtowiczem utworzyli niezależny oddział partyzancki, w skład którego obok miejscowej ludności weszli zbiegli z niewoli jeńcy radzieccy. Wiosną 1942 nawiązali kontakt z przedstawicielstwem PPR włączając oddział w szeregi GL. Dowódcą został Woliński (ps. „Franek”), Wójtowicz (ps. „Maciek”) i Marzęta (ps. „Leszek”) zostali jego zastępcami. W drugiej połowie 1943 oddział włączono jako kompanię do 1 batalionu GL. W 1943 lub w 1944 awansowany do stopnia podporucznika. W marcu lub w kwietniu 1944 dowodził oddziałem ochraniającym delegację KRN udającą się do Związku Radzieckiego (skład delegacji: ppłk Marian Spychalski ps. „Marek”, mjr Kazimierz Sidor ps. „Kazik” i Edward Osóbka pa. „Morawski”). Brał udział w bitwie pod Rąblowem, gdzie się wyróżnił. Został w jej trakcie także ranny w szyję (do końca życia nosił kulę). W 1944 otrzymał rangę porucznika. Po walkach przeprowadził jedną z kolumn partyzanckich napotykając idący im z odsieczą batalion por. „Przepiórki” z 1 Brygady AL[2]. Po wyzwoleniu skierowany do MO, wysłany na Ziemie Odzyskane. Przez pewien okres więziony ze względu na antygomułkowską nagonkę w partii. Od 1960 w ASG im. gen. Karola Świerczewskiego. W 1968 uczestniczył w misji pokojowej ONZ w Laosie. Ze względu na odniesione rany pod Rąblowem został przeniesiony w stan spoczynku. Aż do emerytury pracował w NIK.

Życie prywatneEdytuj

Ożenił się z Marią z domu Szymbor (ur. 29 października 1924, zm. 6 listopada 1990). Para spoczywa na wojskowych Powązkach[3].

OdznaczeniaEdytuj

AwanseEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. E. Gronczewski, "Kalendarium walk GL-AL na Lubelszczyźnie", str. 189
  2. Wspomnienia "Przepiórki", str. 104.
  3. Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze, www.cmentarzekomunalne.com.pl [dostęp 2018-04-09] (pol.).

BibliografiaEdytuj

  • M. Moczar, Barwy walki
  • E. Gronczewski, Kalendarium walk Gwardii Ludowej i Armii Ludowej na Lubelszczyźnie 1942-1944
  • S. Glinka, Burza majowa
  • J. B. Garas, Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942-1945
  • E. Gronczewski, Wspomnienia "Przepiórki"
  • W. Czyżewski, Więc zarepetuj broń