Mamutak

gatunek wymarłego nielotnego ptaka z rodziny mamutaków

Mamutak (struś madagaskarski, epiornis, ptak-słoń) (†Aepyornis maximus) – gatunek wymarłego nielotnego ptaka z rodziny mamutaków. Ten przedstawiciel megafauny mierzył 3 metry wysokości i ważył około 500 kg. Z czasem jego skrzydła w wyniku ewolucji prawie zanikły i przestał latać. Występował na moczarach Madagaskaru od plejstocenu do co najmniej 1000 roku[1]. Nie wiadomo dokładnie, w którym stuleciu gatunek wyginął (przypuszczalnie między XIV a XVII wiekiem), wiadomo jednak, że mamutaki żyły współcześnie z ludźmi, a ich jaja były dla ludzi pokarmem. Jedynymi pozostałościami po tych ptakach są szkielety i resztki jajek. Prawdopodobnie legendy o tych ptakach trafiły do Księgi tysiąca i jednej nocy, gdzie określano je jako rukh, olbrzymie sępy zdolne pochwycić i unieść w powietrze słonia[2].

Mamutak
Aepyornis maximus
I.Geoffroy Saint-Hilaire, 1850
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd paleognatyczne
Rząd mamutaki
Rodzina mamutaki
Rodzaj Aepyornis
Gatunek mamutak

Mamutaki składały największe jaja, których wymiary dochodziły do 34 cm długości, 1 m obwodu oraz do 10 kg wagi, co czyni je rekordzistami w świecie współczesnych zwierząt. Jest to równowartość 5 lub 6 jaj strusia afrykańskiego lub około 160 jaj kurzych[3].

Jajo mamutaka mierzące 32 cm długości i 70 cm w obwodzie można zobaczyć na wystawie „Świat zwierząt” w Muzeum Przyrodniczym Uniwersytetu Wrocławskiego[3].

PrzypisyEdytuj

  1. (en) Hawkins, A.F.A., Goodman, S. M. (2003). P. 1019-1044 in Goodman, S.M. and Benstead, J.P. (eds). The Natural History of Madagascar. University of Chicago Press.
  2. Edward Osborne Wilson, Janusz Ruszkowski: Przyszłość życia. Poznań: Zysk i S-ka, 2003, s. 127. ISBN 83-7298-332-1.
  3. a b Strona Muzeum nt. mamutaków

Zobacz teżEdytuj