Otwórz menu główne

Marian Turkowski (ur. 28 lipca 1894 w Iwkowej w pow. brzeskim, zm. 13 grudnia 1948 w Warszawie) – generał brygady Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Marian Turkowski
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia 28 lipca 1894
Iwkowa
Data i miejsce śmierci 13 grudnia 1948
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 19141948
Siły zbrojne Legiony Polskie
(1914–1916)
II Korpus Polski w Rosji
(1917–1918)
Armia II Rzeczypospolitej (1918–1945)
Ludowe Wojsko Polskie
(1945–1948)
Jednostki 79 pp, 27 DP, 3 DP Leg., CWPiech, 7 DP MON
Stanowiska dowódca pułku piechoty
dowódca piechoty dywizyjnej
dowódca dywizji piechoty
komendant centrum wyszkolenia piechoty
szef departamentu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa (bitwa pod Kostiuchnówką, bitwa pod Kaniowem),
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa (kampania wrześniowa: bitwa pod Iłżą)
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Zwycięstwa Komandor Orderu Miecza (Szwecja)

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Po ukończeniu gimnazjum w Bochni, rozpoczął naukę na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po wybuchu I wojny światowej w 1914 wstąpił do Legionów Polskich. Żołnierz 2, potem 3 pułku piechoty. W 1916 został ranny podczas bitwy pod Kostiuchnówką, dostał się do niewoli rosyjskiej. W 1917 został zwolniony z niewoli i wstąpił do II Korpusu Polskiego w Rosji. Porucznik z 1917. W 1918 walczył w bitwie pod Kaniowem.

W listopadzie 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego. Od stycznia 1919 w Białostockim Pułku Strzelców (przemianowanym 12 października 1921 na 79 pułk piechoty) – od dowódcy kompanii do zastępcy dowódcy pułku. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, jako dowódca 79 pułku piechoty. Dostał się do niewoli litewskiej. Zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919.

W okresie międzywojennym kolejno: dowódca 79 pułku piechoty w Słonimiu (do czerwca 1933), dowódca piechoty dywizyjnej 27 Dywizji Piechoty w Kowlu (od czerwca 1933), komendant Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie (1935–1938) i dowódca 3 Dywizji Piechoty Legionów w Zamościu (od 5 maja 1938). W 1938 dowodził akcją niszczenia cerkwi prawosławnych na Lubelszczyźnie. Zburzono wówczas 127 świątyń, w tym 91 cerkwi, 10 kaplic i 26 domów modlitwy.

W 1936 został wiceprezesem Stowarzyszenie Bochniaków (prezesem został płk Tadeusz Jakubowski, drugim wiceprezesem ppłk Leopold Okulicki)[1].

W kampanii wrześniowej dowodził 3 DP Leg. w składzie Grupy Operacyjnej gen. Skwarczyńskiego. W trakcie bitwy pod Iłżą 8 września ranny, dostał się do niewoli niemieckiej. Po wyjściu ze szpitala trafił do Oflagu VII A Murnau.

Po uwolnieniu z niewoli w 1945 wrócił do kraju. Został przyjęty do Wojska Polskiego i wyznaczony na stanowisko szefa Departamentu Piechoty i Kawalerii w Ministerstwie Obrony Narodowej. Później został dowódcą 7 Dywizji Piechoty. W 1946 został awansowany na stopień generała brygady. 30 września 1948, z powodu stanu zdrowia, został przeniesiony w stan spoczynku. Zmarł 13 grudnia 1948 w Warszawie. Pochowany na Cmentarzu Komunalnym Powązki.

AwanseEdytuj

  • chorąży – 18 stycznia 1915
  • podporucznik – 25 czerwca 1915
  • porucznik – 1917
  • kapitan – 1919
  • major – zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919
  • podpułkownik – 9 września 1924 ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 85. lokatą w korpusie oficerów piechoty
  • pułkownik – 1 stycznia 1929 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1929 i 21. lokatą w korpusie oficerów piechoty
  • generał brygady – 1946

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Historia Stowarzyszenia. bochniacy.pl. [dostęp 1 marca 2015].
  2. Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 2, s. 102
  3. 12 maja 1931 „za pracę w dziele odzyskania Niepodległości” M.P. z 1931 r. nr 111, poz. 163
  4. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2033 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 40, poz. 1854, s. 1553)
  5. „Na wniosek gen. br. Hallera Józefa za męstwo i odwagę wykazane w bitwie Kaniowskiej w składzie b. II Korpusu Wschodniego w dniu 11.5.18 r.”, Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2098 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 42, s. 1671)
  6. M.P. z 1933 r. nr 110, poz. 139.
  7. Zarządzenia Prezesa Rady Ministrów. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 13, s. 291, 11 listopada 1933. 
  8. Decyzja Naczelnika Państwa z 12 grudnia 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 9, s. 268)
  9. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Zezwolenie na przyjęcie i noszenie orderów. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 39, Nr 2 z 11 listopada 1937. Ministerstwo Spraw Wojskowych. 

BibliografiaEdytuj

  • Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917, s. 13.
  • Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 307, 343.
  • P. Borecki, Łuna nad cerkwiami. Wiosną i latem 1938 r. władze II Rzeczypospolitej przeprowadziły planową akcję burzenia prawosławnych świątyń, "Przegląd", nr 36 (298) z 11 września 2005, s. 47–49;
  • D. Matelski, Grabież i restytucja polskich dóbr kultury od czasów nowożytnych do współczesnych, t. I, Kraków 2006, s. 288.
  • Tadeusz Jurga: Obrona Polski 1939. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1990, s. 831-832. ISBN 83-211-1096-7.