Marmur paryjski

odmiana białego marmuru
Starożytny kamieniołom marmuru paryjskiego na wyspie Paros

Marmur paryjski (stgr. lychnites) – szlachetna odmiana białego marmuru charakteryzująca się najwyższą jakością, stosowana w rzeźbiarstwie.

OpisEdytuj

Marmur paryjski charakteryzuje się jednolitym białym kolorem, najwyższą czystością i wyjątkową przejrzystością, która umożliwia przenikanie światła na głębokość 3,5 cm[1].

Protolitem był wapień, z którego w wyniku procesów metamorficznych powstał marmur[2]. Odmianę tworzą jednorodne, drobno- i średnioziarniste marmury złożone prawie wyłącznie z białych kryształów węglanu wapnia[2]; jest szczególnie podatny na obróbkę[3].

Nazwa pochodzi od miejsca wydobycia kamienia – greckiej wyspy Paros[2], gdzie wydobywano go na wschód od wioski Marati już w starożytności[1]. Wówczas stosowano nazwy gr. lychnites (od lychnos) lub łac. lygdinum (od lucerna) – nawiązujące do kaganków używanych w podziemnych tunelach przy wydobyciu kamienia[2][3].

Wykorzystywali go najwięksi rzeźbiarze starożytności: Fidiasz, Agorakritos, Praksyteles i Skopas[1]. Z marmuru paryjskiego wykonano wiele rzeźb, m.in. Wenus z Milo, Hermesa z małym Dionizosem i Nike z Delos[1]. Stosowano go również do wznoszenia wyjątkowych budowli, m.in. Skarbca Syfnijczyków czy świątyni Zeusa w Olimpii[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Antike Steinbrüche (niem.). W: www.paros.gr [on-line]. [dostęp 2019-07-05].
  2. a b c d Istituto Superiore per la Protezione e la Ricerca Ambientale: Marmo pario (wł.). W: www.isprambiente.gov.it [on-line]. [dostęp 2019-07-06].
  3. a b Narbutt 2017 ↓, s. 54.

BibliografiaEdytuj