Metoda Montessori

system wychowawczy dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym

Metoda Montessorisystem wychowawczy dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, który został stworzony przez włoską lekarkę Marię Montessori i który pomaga we wszechstronnym rozwoju dziecka. Duży nacisk w tej metodzie edukacyjnej postawiony jest na środowisko (które także obejmuje materiały wspomagające proces uczenia) oraz nauczycieli tworzących to środowisko[1][2].

Typowy przykład współczesnej przestrzeni do nauki w szkole Montessori.
Typowe dla metody Montessori dywaniki do nauki, rezygnacja z ławek szkolnych.
Skrzynia z bryłami geometrycznymi, cylindry kolorowe, cylindry dźwiękowe - pomoce edukacyjne montessoriańskie z1907 r.
Nauka metodą Montessori

Całościowe podejście do dzieckaEdytuj

 
Przerwa rekreacyjna w szkole montessoriańskiej - USA, 1921

Głównym celem programu Montessori jest pomoc dziecku w osiągnięciu przez nie pełnego potencjału we wszystkich sferach życia. Zajęcia sprzyjają rozwijaniu zdolności społecznych, emocjonalnemu wzrastaniu oraz podnoszeniu koordynacji fizycznej, jak również poznawczemu przygotowaniu do przyszłego intelektualnego wysiłku akademickiego. Pod kierownictwem specjalnie przygotowanego nauczyciela całościowy program nauczania pozwala dziecku doświadczyć radości uczenia się, czerpać przyjemność z procesu nabywania wiedzy i zapewnia rozwój poczucia jego własnej wartości. Dostarcza doświadczeń, z których dzieci tworzą swą wiedzę[3][4].

Przygotowane środowiskoEdytuj

Aby doszło do samouczenia się, całe środowisko edukacyjne – klasa, materiały edukacyjne oraz atmosfera – muszą wspierać dziecko. Nauczyciel dostarcza niezbędnych zasobów, w tym wszelkich możliwości, aby dzieci funkcjonowały w bezpiecznym i pozytywnym środowisku[3]. Nauczyciel razem z dzieckiem tworzą relację opartą na zaufaniu i szacunku, co daje wzrost pewności siebie u ucznia i gotowość do spróbowania nowych rzeczy[1]. Charakterystyczne dla trybu edukacji są np. tzw. ścieżki tematyczne (Kosmos, Historia...); prezentacje trymestralne przygotowywane samodzielnie przez dzieci w grupach na tematy wybrane przez dzieci; brak prac domowych (zamiast tego praca własna w szkole z nauczycielem gotowym pomóc, jeśli dziecko zgłosi taką potrzebę); częste spotkania nastawione na usamodzielnianie dzieci (np. wspólnie szykowane śniadania, opieka nad klasowym zwierzątkiem itp.); brak dzwonków między lekcjami; międzygrupowe zajęcia dla uczniów w różnym wieku[5].

Wychowanie kosmiczneEdytuj

Tzw. edukacja kosmiczna w pedagogice Montessori[6] ma (za pomocą materiałów i zajęć) umożliwić dzieciom:

  • rozwijanie i poszerzanie swoich zainteresowań otaczającym światem;
  • wzbogacanie wiedzy i pogłębianie zrozumienia zjawisk i procesów zachodzących w przyrodzie i w życiu społecznym;
  • zapoznanie się z dokonaniami i osiągnięciami ludzkości w dziedzinie cywilizacji i kultury;
  • poznawanie wzajemnych związków i zależności między różnymi elementami otoczenia;
  • uczenie się oceniania i wartościowania własnych i cudzych działań oraz zjawisk zachodzących w przyrodzie i społeczeństwie;
  • kształtowanie określonych postaw wobec wszystkiego, co dzieci otacza, o czym się dowiadują i z czym się stykają;
  • rozwijanie poczucia odpowiedzialności za środowisko, w którym dzieci żyją, oraz gotowość i umiejętność włączania się w kształtowanie otaczającej rzeczywistości poprzez własne działanie[5].

Materiały edukacyjne MontessoriEdytuj

Przeprowadzone przez dr Montessori obserwacje rodzajów przedmiotów, które sprawiają dzieciom przyjemność i do których wielokrotnie wracają, doprowadziły do zaprojektowania wielu sekwencyjnych pomocy edukacyjnych, pobudzających różne zmysły i pozwalających na dokonanie autokorekty. Są to m.in.: koraliki i wrzeciona do nauki algebry, walce i patyki do nauki geometrii[7], globusy, foremki i mapy-puzzle do nauki geografii, karty i ruchomy alfabet do nauki języków[1] i inne.


NauczycielEdytuj

Nauczyciel według metody Montessori funkcjonuje jako kreator środowiska, osoba od zasobów, przykład do naśladowania, osoba demonstrująca, prowadząca zapiski i szczegółowo obserwująca zachowanie i rozwój każdego dziecka. Nauczyciel umożliwia uczenie się. Każdy nauczyciel Montessori posiada wyższe wykształcenie pedagogiczne, kursy pedagogiki Montessori oraz rok praktyki studenckiej pod nadzorem – nakierowane na grupę wiekową, z którą nauczyciel będzie pracował[8].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Agnieszka Guzik, Pedagogika Marii Montessori - propozycja dla współczesnej edukacji szkolnej, [w:] Anna Janus-Sitarz (red.), Edukacja polonistyczna wobec trudnej współczesności, Kraków: Tow. autorów i wydawców prac nauk. UNIVERSITAS, 2010, ISBN 978-83-242-1210-1, OCLC 708740928 [dostęp 2020-03-11].
  2. Łukaniuk-Quintanilla 1998 ↓, s. 45.
  3. a b Super User, Pedagogika Marii Montessori - zarys ogólny, Portal educarium [dostęp 2020-03-11] (pol.).
  4. Jan. Jakóbowski, Anna. Jakubowicz-Bryx, Integracja w edukacji : dylematy teorii i praktyki, Bydgoszcz: Wydawn. Uczelniane Akademii Bydgoskiej, 2002, ISBN 83-7096-445-1, OCLC 53289728 [dostęp 2020-03-11].
  5. a b Cristina Skjold Wennerstrom, Mari Broderman Smeds, Pedagogika Montessori w przedszkolu i szkole, 2009, ISBN 978-83-7587-252-1.
  6. Andrzej Kielian, Natalia Walkowiak, Kosmiczny wymiar rozwoju osoby w pedagogice Marii Montessori, „Język – Szkoła – Religia”, 12 (2), 1 września 2017, s. 47–63, ISSN 2080-3400 [dostęp 2020-03-11] (pol.).
  7. Monika Krystyna. Humeniuk-Walczak, Iwona. Paszenda, Wiktor Żłobicki, Sukces jako zjawisko edukacyjne. vol. 2, Wrocław: Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego, 2017, s. 214-217, ISBN 978-83-62618-27-9, OCLC 1014078302 [dostęp 2020-03-11].
  8. Magdalena Madej, Z notatek pedagoga Montessori : poradnik, Kraków: Oficyna Wydawnicza "Impuls", 2014, ISBN 978-83-7850-610-2, OCLC 879534666 [dostęp 2020-03-11].

BibliografiaEdytuj

  • Anna Łukaniuk-Quintanilla: Szkoła Marii Montessori - historia i współczesność. Oficyna Wydawnicza ESPERO, 1998.

Linki zewnętrzneEdytuj