Otwórz menu główne

MiG-15 (ros. МиГ-15) – radziecki samolot myśliwski, skonstruowany w końcu lat czterdziestych. Ten typ maszyn brał udział w wojnie koreańskiej. Oznaczenie w kodzie NATO: „Fagot”.

MiG-15
MiG-15 w Muzeum Uzbrojenia w Poznaniu
MiG-15 w Muzeum Uzbrojenia w Poznaniu
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Producent Nowosybirskie Zjednoczenie Przemysłu Lotniczego, Zakłady Lotnicze Sokół, Komsomolskie Zjednoczenie Przemysłu Lotniczego, CSKB-Progress, Charkowski Zakład Lotniczy, Ułan Udejski Zakład Lotniczy
Konstruktor MiG
Typ samolot myśliwski
Konstrukcja metalowa
Załoga 1 pilot
Historia
Data oblotu 30 grudnia 1947
Dane techniczne
Napęd MiG-15: 1 × Klimow RD-45
MiG-15 bis: 1 × Klimow WK-1
Ciąg RD-45: 22,2 kN (2270 kG)
WK-1: 26,5 kN (2700 kG)
Wymiary
Rozpiętość 10,08 m
Długość 10,04 m
Wysokość 3,40 m
Powierzchnia nośna 20,6 m²
Masa
Własna 4000 kg
Startowa 5700 kg
Osiągi
Prędkość maks. 1100 km/h
Pułap 15 545 m
Zasięg 1424 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 × działko NS-37 lub N-37D kal. 37 mm
2 × działka NS-23 lub NR-23 kal. 23 mm
500 kg uzbrojenia pod skrzydłami
Liczba miejsc
1
Użytkownicy
World operators of the MiG-15.png
Rzuty
Rzuty samolotu

Spis treści

Historia rozwojuEdytuj

 
MIG-15 nr 0234 jako pomnik
 
SB Lim-2
 
SB Lim-2
 
MiG-15 UTI w locie

W 1947 biuro Mikojana i Guriewicza zaprojektowało nowoczesny płatowiec myśliwca oznaczony jako I-310 ("I" od istriebitiel – myśliwiec), brakowało jednak w Związku Radzieckim silnika odpowiedniego dla tej nowoczesnej maszyny. Problem ten rozwiązano, gdy rząd brytyjski udostępnił ZSRR nowy silnik turboodrzutowy Rolls-Royce Nene Mk. I. Silnik skopiowano i oznaczono Klimow RD-45. Trzeci prototyp z nowym silnikiem wzbił się w powietrze 30 grudnia 1947 roku. Nowy typ maszyn pod oznaczeniem MiG-15 wszedł do służby w czerwcu 1949 roku[1].

W tym samym roku powstała również ulepszona wersja samolotu z silnikiem WK-1 o większym ciągu, oznaczona jako MiG-15bis, a w 1950 – treningowa wersja dwumiejscowa MiG-15 UTI. Produkcję licencyjną podjęto w Polsce i Czechosłowacji. Natomiast w Chinach i Finlandii zmieniano jedynie oznaczenia. Maszyny te to:

  • MiG-15 produkowany w Czechosłowacji to S-102 a w Polsce Lim-1 (od Licencyjny Myśliwiec)
  • MiG-15bis to odpowiednio: S-104 i Lim-2
  • MiG-15UTI to w zależności od silnika A-102 i A-104 z Czechosłowacji i SB Lim-1 lub SB Lim-2 z Polski

W Polsce produkowano ponadto następujące podwersje:

  • Lim-1A – samolot rozpoznawczy z aparatem fotograficznym AFA-21
  • Lim-2R – szturmowo-rozpoznawczy z miejscem na aparat w przedniej części owiewki
  • Lim-2A – dwumiejscowy samolot szturmowo-rozpoznawczy

Samoloty użytkowane przez fińskie lotnictwo nosiły oznaczenia od MU-1 do MU-4, natomiast przez Chiny oznaczano J-2 (MiG-15), J-3 (MiG-15bis) oraz JJ-2 (MiG-15 UTI z silnikiem RD-45) i JJ-3 (MiG-15 UTI z silnikiem WK-1). W Polsce produkowano również na licencji silniki jako Lis-1 (RD-45F) i Lis-2 (WK-1A) ("Lis" od "Licencyjny silnik"). Przeprojektowana konstrukcja płatowca oraz awionika posłużyła do skonstruowania przeciwokrętowego pocisku rakietowego KS-1 Komet (NATO: Kennel).

Opis konstrukcji[2]Edytuj

MiG-15 jest to jednomiejscowy (wersje MiG-15 UTI i jego odpowiedniki były dwumiejscowe) średniopłat o konstrukcji półskorupowej. Węzły wykonano ze stali 30ChGSA a pozostałe elementy płatowca z duraluminium D16T. Kadłub jest rozdzielany na część przednią i tylną pomiędzy wręgami 13 i 14, dzięki czemu możliwa jest łatwa i szybka naprawa lub wymiana silnika. Wzdłuż przedniej części kadłuba przechodzą dwa kanały prowadzące powietrze do silnika. W części kadłuba mieszczącej kabinę pilota i wnękę przedniego podwozia kanał powietrzny rozdziela się na boki. W tylnej części kadłuba znajduje się silnik wraz z osprzętem. Kabina pilota jest ciśnieniowa, wentylowana i w razie potrzeby ogrzewana powietrzem z silnika. Wyposażona jest w napędzany prochowo fotel katapultowy, którego zagłówek i oparcie są opancerzone. Minimalna wysokość lotu samolotu podczas katapultowania wynosi 250 – 300 m. Osłona kabiny odsuwana jest do tyłu, Przednia szyba kabiny ze szkła pancernego o grubości 64 mm.

Skrzydła samolotu mają skos 35° do środka parcia i +57° do krawędzi natarcia, wznios skrzydeł jest ujemny -2°. Skrzydła mają konstrukcję półskorupową jednodźwigarową z dźwigarem skośnym i pomocniczym. Na końcach skrzydeł umieszczono zmniejszający drgania balast o masie 26 kg. Na górnej powierzchni skrzydeł znajdują się prowadnice aerodynamiczne o wysokości 10 cm, ustawione po dwie na każdym skrzydle – równolegle do osi podłużnej samolotu. Na dolnej powierzchni znajdują się wnęki podwozia głównego i węzły do podwieszania uzbrojenia i dodatkowych zbiorników paliwa. Skrzydła wyposażone są w klapy oraz lotki.

Statecznik pionowy pojedynczy o skosie 56° ma powierzchnię 3 m² w tym ster kierunku 1 m². Statecznik poziomy mocowany jest do statecznika pionowego ponad kadłubem, powierzchnia 3 m² w tym 0,79 m² ster wysokości. Sterowanie samolotem odbywa się za pomocą sztywnych drążków i popychaczy z kompensacją wagową, sterowanie trymera – elektryczne.

Samolot wyposażony jest w wahaczowe, wciągane hydraulicznie podwozie trójpodporowe. Podwozie przednie jednokołowe chowane do przodu kadłuba, koła o średnicy 480 mm. Podwozie główne jednokołowe chowane do skrzydeł, koła o średnicy 660 mm. Samolot napędzany jest przez jeden silnik turboodrzutowy RD-45F o ciągu 22,26 kN. Silnik wyposażony w jednostopniową sprężarką odśrodkową, napędzaną przez jednostopniową turbinę oraz dziewięć komór spalania. Długość silnika: 2,651 m, średnica: 1,273 m, masa 808 kg. Paliwo: nafta T-1 znajduje się w dwóch zbiornikach w kadłubie i dwóch dodatkowych podczepionych pod skrzydłami.

Na wyposażenie radiotechniczne samolotu składa się radiostacja nadawczo-odbiorcza RSI-6K oraz radiokompas R PKO-10M. Wyposażenie pilotażowe i nawigacyjne to między innymi prędkościomierz KUS-1000, wariometr WAR-75, zakrętomierz EUP-48 oraz sztuczny horyzont AGI-1.

Uzbrojenie stanowi jedno działko kal. 37 mm (NS-37 lub NR-37)z zapasem 40 sztuk amunicji oraz dwa działka kal. 23 mm (NS-23 lub NR-23) z zapasem amunicji po 80 szt. Działka umieszczone są na jednej lawecie znajdującej się pod podłogą kabiny pilota. Do celowania służył żyroskopowy, półautomatyczny celownik strzelecki ASP-3N lub ASP-3NM. Kontrolę wyników strzelania zapewniał fotokarabin S-13 umieszczony nad wlotem powietrza. Poza uzbrojeniem strzeleckim samolot mógł przenosić dwie bomby o masie 50 lub 100 kg na dwóch belkach podskrzydłowych.

PrzypisyEdytuj

  1. Douglas C. Dildy, Warren E. Thompson: F-86 Sabre vs MiG-15: Korea 1950–53. Osprey Publishing, 2013, s. 6. ISBN 978-1-78096-319-8. (ang.)
  2. Piotr Butowski, Samoloty MiG, Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1987, s. 213, 222, ISBN 83-206-0606-3, OCLC 69478252.

Linki zewnętrzneEdytuj