Otwórz menu główne

Milan Bandić (ur. 22 listopada 1955 w Grude) – chorwacki polityk, burmistrz Zagrzebia w latach 2000–2002 oraz od 2005. Kandydat w wyborach prezydenckich w grudniu 2009.

Milan Bandić
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 22 listopada 1955
Grude
Burmistrz Zagrzebia
Okres od 14 czerwca 2005
Poprzednik Vlasta Pavić
Burmistrz Zagrzebia
Okres od 2 czerwca 2000
do 21 stycznia 2002
Przynależność polityczna Socjaldemokratyczna Partia Chorwacji
Poprzednik Josip Kregar
Następca Vlasta Pavić

ŻyciorysEdytuj

Młodość i wykształcenieEdytuj

Milan Bandić urodził się w 1955 w Grude w ówczesnej SFR Jugosławii (obecnie Bośnia i Hercegowina). Jego ojcem był Jozo Bandić, a matką Blagica Bandić z domu Tomić. Był ich drugim dzieckiem, razem ze starszym bratem Drago oraz młodszą siostrą Tonką. Głównym źródłem dochodów rodziny była uprawa tytoniu. Ukończył szkołę podstawową oraz średnią w Grude[1].

W 1974 przeniósł się do Zagrzebia, gdzie rozpoczął naukę na Wydziale Nauk Politycznych Uniwersytetu w Zagrzebiu. W czasie studiów pracował jako murarz i malarz. W tym okresie poznał i poślubił swoją przyszłą żonę, Vesnę, z którą ma córkę Anę-Mariję. W 1996 rozwiódł się. Po ukończeniu studiów odbył służbę wojskową[1].

Działalność do 2009Edytuj

 
Odnowiona aleja Zagrzebska w Zagrzebiu

W latach 1980–1983 pracował w firmie Ledu produkującej mrożonki. W drugiej połowie lat 80. wstąpił do Związku Komunistów Chorwacji. W latach 1988–1989 był członkiem rady miejskiej Peščenicy, jednej z dzielnic Zagrzebia. Na początku lat 90. wstąpił do Socjaldemokratycznej Partii Chorwacji. W 1997 został jej przewodniczącym w stolicy. W latach 1995–2000 wchodził w skład rady miejskiej Zagrzebia[1][2].

31 maja 2000 został wybrany na burmistrza Zagrzebia, 2 czerwca 2000 objął ten urząd. 20 czerwca 2001, w czasie regularnych wyborów lokalnych, uzyskał reelekcję na to stanowisko[2]. W styczniu 2002 Milan Bandić spowodował kolizję drogową, znajdując się pod wpływem alkoholu. W celu uniknięcia konsekwencji miał próbować przekupić i zastraszyć oficera policji, który zatrzymał jego samochód. Policjant nie wziął łapówki, a cała sprawa została nagłośniona przez media. W rezultacie pod naciskiem partii i opinii społecznej Milan Bandić zrezygnował z funkcji burmistrza. 4 kwietnia 2002 objął stanowisko zastępcy burmistrza miasta, którym została Vlasta Pavić[3][1][2].

3 lipca 2003 doznał niewielkiego udaru mózgu, który lekarze określili jako skurcz naczyń krwionośnych w oponie twardej. Został hospitalizowany na kilka tygodni, a następnie skierowany na rehabilitację do miejscowości Krapinske Toplice. 1 września 2003 powrócił do obowiązków w stołecznym ratuszu[1][4][5][2].

W wyborach lokalnych z 15 maja 2005 ponownie był kandydatem SDP na stanowisko burmistrza Zagrzebia. SDP z wynikiem 41% głosów wygrała wybory i 14 czerwca 2005 Milan Bandić ponownie objął stanowisko burmistrza[6]. W kwietniu 2007, po śmierci lidera Socjaldemokratycznej Partii Chorwacji, Ivicy Račana, postanowił ubiegać się o przywództwo w partii. 2 czerwca 2007 przegrał jednak z Zoranem Milanoviciem[7][8].

W wyborach lokalnych z 17 maja 2009 uzyskał po raz kolejny reelekcję na stanowisko burmistrza. W drugiej turze głosowania pokonał niezależnego kandydata i profesora prawa, Josipa Kregara, zdobywając prawie 62% głosów[9]. W trakcie urzędowania Milana Bandića jako burmistrza Zagrzebia przeprowadzono projekt odnowy alei Zagrzebskiej (Zagrebačka), jednej z głównych arterii w mieście[10]. Za jego rządów w 2007 zbudowano nadto most Domovinski nad Sawą[11], a w 2008 oddano do użytku Arenę Zagreb, która rok później gościła Mistrzostwa Świata w Piłce Ręcznej[12]. Rozpoczęto także projektowanie planów linii metra[13].

Działalność od 2009Edytuj

 
Plakat wyborczy Milana Bandicia (styczeń 2010)

5 listopada 2009 Milan Bandić ogłosił swój start w zaplanowanych za grudzień tegoż roku wyborach prezydenckich jako kandydat niezależny. W rezultacie został automatycznie wydalony z Socjaldemokratycznej Partii Chorwacji i utracił stanowisko jej lidera w stolicy[14][15].

W czasie kampanii wyborczej, która rozpoczęła się w listopadzie 2009, podkreślał swoje osiągnięcia jako burmistrz stolicy. Stwierdził, że „gotów jest pracować jak koń” dla swojego kraju. Zobowiązał się także do wspierania członkostwa Chorwacji w Unii Europejskiej. W I turze wyborów prezydenckich z 27 grudnia 2009 zdobył 14,5% głosów poparcia, zajmując drugie miejsce za kandydatem lewicy, Ivo Josipoviciem, który uzyskał 32,4% głosów[16]. Sondaże wyborcze przed II turą głosowania wskazywały na zwycięstwo kontrkandydata. Milan Bandić zdobywał w nich 38–45% poparcia, w porównaniu z 52–55% poparcia dla jego konkurenta. Jawił się jako polityk bardziej radykalny, uwikłany dodatkowo w afery korupcyjne, któremu media zarzucały prowadzenie populistycznej polityki. Zdołał jednak uzyskać poparcie kleru i konserwatywnego elektoratu[17]. W II turze wyborów z 10 stycznia 2010 zdobył 39,7% głosów poparcia, przegrywając z Ivo Josipoviciem (60,3% głosów)[18][19].

W wyborach samorządowych w 2013 Milan Bandić ponownie został wybrany na urząd burmistrza. Jego głównym konkurentem był tym razem socjaldemokratyczny minister zdrowia Rajko Ostojić. W drugiej turze głosowania ubiegający się o reelekcję polityk dostał ponad 65% głosów[20]. W październiku 2014 został tymczasowo aresztowany w związku z zarzutami korupcyjnymi[21]. Został zwolniony w kwietniu 2015, powracając do pełnienia obowiązków burmistrza[22].

Również w 2015 założył własne ugrupowanie polityczne o nazwie Milan Bandić 365 – Partia Pracy i Solidarności[23]. W wyborach parlamentarnych w tym samym roku koalicja skupiona wokół jego partii uzyskała dwa mandaty w Zgromadzeniu Chorwackim VIII kadencji, z których jeden przypadł Milanowi Bandiciowi[24], którego jednak nie objął. Również dwa mandaty poselskie przypadły nowej koalicji burmistrza Belgradu (w tym jeden dla niego samego), która brała udział w przedterminowych wyborach w 2016[25].

W 2017 polityk ponownie został wybrany na stanowisko burmistrza, pokonując w drugiej turze Ankę Mrak-Taritaš[26].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Biografija (chorw.). milanbandic.com. [dostęp 2009-11-16].
  2. a b c d Biography Milan Bandić, the Mayor of the City of Zagreb (ang.). zagreb.hr. [dostęp 2009-11-16].
  3. Bandićeva ostavka – pobjeda javnosti (chorw.). hsp1861.hr, 21 stycznia 2002. [dostęp 2009-11-16].
  4. Bandić prebačen u Krapinske Toplice (chorw.). vjesnik.hr, 29 lipca 2003. [dostęp 2009-11-16].
  5. Bandić: Vratio sam se i odmah je osvježilo (chorw.). vjesnik.hr, 2 września 2003. [dostęp 2009-11-16].
  6. REZULTATI GLASOVANJA ZA IZBOR ČLANOVA GRADSKE SKUPŠTINE GRADA ZAGREBA (chorw.). zgizbori.hr, 16 maja 2005. [dostęp 2009-11-16].
  7. Uskoro rezultati izbora za predsjednika SDP-a (chorw.). nacional.hr, 2 czerwca 2007. [dostęp 2009-11-16].
  8. Milanovic widens his base (ang.). nacional.hr, 5 czerwca 2007. [dostęp 2009-11-16].
  9. GRAD ZAGREB REZULTATI IZBORA ZA GRADONAČELNIKA – 2. KRUG (chorw.). izbori.hr, 1 czerwca 2009. [dostęp 2009-11-16].
  10. Zastupnici skratili Ljubljansku (chorw.). Zagrebački komunalni vjesnik (№ 338), 11 października 2006. [dostęp 2014-08-27].
  11. Domovinski most napokon otvoren! (chorw.). vjesnik.hr, 7 maja 2007. [dostęp 2009-11-16].
  12. Arena Zagreb Completed First Mission (ang.). javno.com, 28 grudnia 2008. [dostęp 2009-11-16].
  13. Design concept and financing of the light rail Zagreb project (ang.). neuron.at, 22 września 2006. [dostęp 2009-11-16].
  14. Bandic: I rise like a phoenix and run for president (ang.). javno.com, 5 listopada 2009. [dostęp 2009-11-16].
  15. Zagreb mayor to run for president (ang.). setimes.com, 6 listopada 2009. [dostęp 2009-11-16].
  16. Opposition leader tops Croat presidential vote (ang.). reuters.com, 27 grudnia 2009. [dostęp 2010-01-11].
  17. Exit polls show Social Democrat Josipovic leading run-off vote (ang.). france24.com, 10 stycznia 2010. [dostęp 2010-01-11].
  18. Social Democrat Ivo Josipovic elected Croatia president (ang.). bbc.co.uk, 11 stycznia 2010. [dostęp 2010-01-11].
  19. Jurist Josipovic wins Croatia presidential election (ang.). reuters.com, 11 stycznia 2010. [dostęp 2010-01-11].
  20. KONAČNI SLUŽBENI REZULTATI ZA LOKALNE IZBORE – 2. KRUG (chorw.). izbori.hr. [dostęp 2015-11-08].
  21. Croatian police arrest Zagreb mayor on corruption charges (ang.). reuters.com, 19 października 2014. [dostęp 2015-11-08].
  22. Bandić ostaje na slobodi i vraća se na mjesto gradonačelnika (ang.). index.hr, 10 kwietnia 2015. [dostęp 2015-11-08].
  23. OSNOVANA STRANKA BANDIĆ MILAN 365 'Cinizam, sebičnost i taština vladaju Hrvatskom' (chorw.). jutarnji.hr, 28 marca 2015. [dostęp 2015-11-08].
  24. Donosimo pregled svih kandidata koji su izborili mjesto u Saboru (chorw.). vecernji.hr, 9 listopada 2015. [dostęp 2015-11-09].
  25. Ovo su novi zastupnici u Saboru: Pogledajte tko je sve prošao (chorw.). vecernji.hr, 12 września 2016. [dostęp 2016-09-12].
  26. Milan Bandić u 7 ujutro otkrio tajnu svog uspjeha! (chorw.). vecernji.hr, 5 czerwca 2017. [dostęp 2017-06-05].